Terör riskine karşı korunma yolları

BÜYÜK ŞEHİRLERDE Kİ TERÖR RİSKLERİ VE KORUNMA YOLLARI
 
Latince kökenli olan terörün anlamı “korkudan titreme” veya “titremeye sebep olma”.  Türk Dil Kurumu Sözlüğü'nde ise terör, "yıldırma, cana kıyma ve malı yakıp yıkma, korkutma, tedhiş” olarak tanımlanmış. 

Büyük şehirler terör olaylarına en fazla rastlanılan yerler arasındadır. Cinayet, gasp, sabotaj, adam kaçırma büyük şehirlerde yaşanan önemli terör olayları arasında yer almakta. Her kültürden, her düzeyden insan terör saldırılarına maruz kalabilir. Peki ya yaşam koşullarımızı ve sevdiklerimizi tehdit eden terör riskine karşı kişisel nasıl tedbirler alabiliriz? İşte size konunun uzmanlarından önemli öneriler:

1. Uyanık ve Dikkatli Olun
Uyanıklık ve dikkat şahsi güvenliğin sağlanmasında esastır. Çevreye dikkatli bakıldığında normal olmayan durumların anlaşılması için çoğunlukla ipuçları bulunur. Etrafınıza dikkatli bakin.
2.         Rutinden Kaçının.
2.1       En hassas anlar varış ve çıkışlardır. (ev/işyeri) Rutin hareketler hedef olmayı      kolaylaştırır. Buna karşılık, bazen en basit hareketler sizi rutinden çıkarır.
•         Birisi tarafından alınmayı  sağlamak,
•         Gidilen yolun değiştirilmesi,
•         Taksi, özel araba veya kuruluş arabasını değiştirerek kullanma,
•         Varış ve çıkış saatlerinin rutin olmaması,
2.2      Başka biri sizin rutininizi mi öğrenmeye çalışıyor? Öğrenin, size büyük avantaj sağlar. UNUTMAYIN; Rutini değiştirmek saldırganın bilgi toplamasını zorlaştırır.
3.        Bilgiye Ulaşımı Kısıtlamak
Bilgiye ulaşımı kısıtlamak, saldırganın, elindekinden fazla kaynak kullanımını gerektirecektir.
3.1       Düşük profil kullanın: Üzerinizde mümkün olduğunca işinizle ilgili belge, kişisel planlar ve alışkanlıklarınızla ilgili bilgi bulundurmayın.
3.2       İhtiyaç olmayan hassas belgeler mutlaka imha edilmeli, sadece çöp kutusuna atılmasıyla yetinilmemelidir.  Çöp kutuları bilgi toplamak için kullanılan en müsait yerlerdir.
3.3       Açık park alanlarında arabada anahtar bırakılması gerekiyorsa sadece kontak anahtarı bırakılmalıdır, araç anahtarınıza iliştirilmiş ev ve işyerinizdeki kasa, dolap anahtarlarınızı üzerinize alınız.
3.4       Sağduyu ve içgüdülere güvenmek zaman zaman sağlıklı sonuçlar verebilir.
Her zaman acil telefon listesi bulundurulmalı veya ezberde tutulmalıdır.
-          Polis (155 veya 156 jandarma)
-          Hastane (Acil yardim 112)
-          Arkadaş ve is arkadaşları
-          Komsu v.b.
4. Cep telefonunuzun kapsama alanı dışında olacağını veya şarjının bitebileceği ihtimalini düşünerek sokaktan telefon edebilmek için jeton veya kart bulundurulmalıdır.
5. Mutlaka nereye gittiğinizi ve planlarınızı güvendiğiniz en az bir kişiye bildiriniz.
6. Etraf tanınmalı, yol işaretleri öğrenilmeli, sokaklar bilinmelidir.
7. Güvenlik güçlerinin üniformaları tanınmalıdır. (Polis, belediye zabıtası, jandarma, özel güvenlik v.b.)
8. Kişilerle tartışmaya girilmemeli, politik gösterilerden uzak durulmalıdır.
9. Akşam saatlerinde yaya olarak sokakta olmanız gerekiyorsa sokak aydınlatması olan yerler tercih edilmeli tenha yollarda bulunulmamalıdır.
10. Park, köprü altları, terk edilmiş yapılar, inşaat gibi yerleri mesken edinmiş kotu niyetli kişilerin olabileceği unutulmamalı böyle yerlerin yakınından bile yaya olarak geçilmemelidir.
11. Firmanızın potansiyel düşmanları olabileceği ihtimalini göz önüne alarak is yerinizin ismini ve/veya logosunu taşıyan araç kullanmamaya özen gösterilmelidir.
12. Çalışılan kurumun adini taşıyan hiçbir şey mümkün olduğunca arabada bırakılmamalıdır.
13. Gizli evraklar saklanmalı ve hiçbir zaman arabada bırakılmamalıdır.
14. Araç kullanırken Hareket Tarzları
Kaçırılma veya herhangi bir zarara uğramamak için araç kullanırken uyulması gereken güvenlik tedbirlerini bilmek gereklidir.

Öneriler:
– Araç seyir halindeyken bile kapılar her zaman kilitli tutulmalıdır. Özellikle trafik ışıklarında durulduğunda arka kapıların açılıp içerideki çanta, paket, belge gibi eşyaların çalındığı oldukça sık görülen bir durumdur. Hırsızlık amaçlı olmasa bile araç dururken arka tarafa sızma ve aracın silah zoru ile kaçırılması olayı oldukça mümkündür.
– Yabancılara kapılar hiçbir zaman açılmamalıdır.
– Anahtarlara sahip çıkılmalı; anahtarlığa isim veya is yeri logosu, ev anahtarı, kasa anahtarı takılmamalıdır.
– Araca binmeden önce her defasında iyice kontrol ederek herhangi bir değişiklik tespit edilmeye çalışılmalıdır.
– Yakına park etmiş araçlara ve içindekilere dikkat edilmelidir.
– Benzin deposu mutlaka 1/3 dolu tutulmalı ve kilitli benzin kapağı kullanılmalıdır. (Deposunda az yakıt olan araçların her hangi bir kaza, ateşli silah gibi saldırılarda patlama riski oldukça fazladır.)
– Eğer araç çalışmazsa derhal yardım istenilmelidir. Kasti olarak bozulmuş olabileceği akla getirilmelidir. Hiç bir zaman rast gele yardım teklifleri kabul edilmemelidir.
– Mümkün olduğu kadar ana yollar takip edilmeli, ara ve karanlık yollara girilmemelidir.
– Yüksek suç oranı olduğu bilinen yerlerde dolaşılmamalıdır.
– Manevra yapabilmek amacıyla öndeki araçla olan mesafe korunmalıdır. Trafik ışıklarında dururken orta şerit tercih edilmeli, kaldırıma yakin bekleme yapılmamalıdır.
– Yardım isteyen varsa kesinlikle durulmamalıdır. En yakin yerden  telefon ederek yardim gönderilebilir.
– Gerçek niyetlerini tahmin edilemediği için Otostop yapanlara kesinlikle durulmamalıdır.
– Araçlar korunaklı otoparklarda bırakılmalı, karanlık yerlerde park edilmemelidir.
– Çıkısın kolay olması acısından, araç daima ters park edilmelidir. (aracın on kısmi seyir istikametinde olmalı manevra gerektirmemeli.)
– Yakınlardaki şüpheli araçlar kontrol edilmeden araç terk edilmemelidir..
– Araca birisinin yanaşıp düşmanca davranması durumunda;
– Kapıların kilitli olduğu tekrar kontrol edilmeli,
– Kornaya devamlı basılmalı,
– Isımlar devamlı yakıp söndürülmelidir.
– Zorla durdurma teşebbüsü halinde, çarpma riski olsa da asla durulmamalıdır. İlgi çekmek için devamlı kornaya basılmalı ve aydınlık ya da yardım gelebilecek bir yöne doğru sürülmelidir. Yardım istenilmelidir; aracı tarif etmek ve plaka numarasını hatırlamaya çalışmak önemlidir.
– Kırmızı ışıkta veya dur işaretinde dururken biri içeri girmeye kalkarsa, kırmızı ışıkta dahi olsa araç hızla sürülmeli ve kornaya basılmalıdır.
– Takip edilme şüphesi durumunda, aşağıdaki hareketler yapılarak şüphe giderilmeye çalışılmalıdır;
a. Yol değiştirilmeli, ayni yolda devam edilmemelidir.
b. Araç bir yavaş, bir hızlı sürülerek arkadaki araç izlenilmelidir.
c. Eğer bir meydana gelinmiş ise, araç iki defa meydanîn etrafında dolaştırılmalı ve şüpheli araç izlenilmelidir.
d. Şüphe açığa vurulmamalıdır; hızla bilgi edinilmeli ve güvenli bir yere   doğru şurup, yardım istenilmelidir.
e. Hiçbir zaman ana yol terk edilmemeli, ara sokaklarda dolaşılmamalıdır.
15. Taksi İle Seyahat
Zaman zaman taksi kullanmak, rutini değiştirmek amacıyla tercih edilmelidir. Bu yöntem rutin yollarda veya bilinmeyen yörelere seyahat edilecekse kullanılmalıdır.
Öneriler;
a) Taksi çağırırken, eğer tanınan bir şirket mevcut değilse, ilk duran taksiye binilmemesi gerekir.
b) Bir müddet yürüyüp taksi çağırmak tavsiye edilir. Taksinin sizin hareketinizle durduğuna dikkat edilmelidir;  kasten gönderilmiş, gelmiş de olabilir.
c) Başkalarının  taksi yollamalarına izin verilmemesi gerekir.
d) Eğer bölge tanınıyorsa, şoföre yol tarif edilmeli ve o yoldan gitmesi için ısrar edilmelidir.
e) Eğer şüpheli bir durum varsa, araba tereddütsüz durdurulup hemen yardim istenmelidir.
f) Taksiye binerken içeride herhangi birinin olup olmadığı kontrol edilmeli, aracın plakası kontrol edilmeli ve akılda tutularak gerekirse yardim için ihbarda bulunulmalıdır. (ses yollayarak veya bildiğiniz bir yabancı lisanla bu isi yapabilirsiniz)

16. Eve Geliş ve Çıkışlarda Davranış Sekli
Tehlikeli bir durumla karsılaşmamak için nasıl davranılması gerektiği ile ilgili yönlendirmeyi açıklar.
Öneriler;
a) Eğer mümkünse kapı, zil ve posta kutusu üzerine isim yazılmamalıdır. Özellikle üst düzey yöneticiyseniz bu sizin deşifre olmanızı önleyecektir.
b) Eğer posta kutusuna isim yazılması gerekiyorsa daire numarası  yazılmamalıdır.
c) Acil durumlarda ulaşabilmek için komsuları tanımakta yarar vardır.
d) Özellikle geceleri eve gelişlerde  daha dikkatli olunmalı daire girişinde veya kapıda her hangi bir farklılık olup olmadığı kontrol edilmelidir.
e) Elde gerektiğinde silah olarak kullanılabilecek bir şey taşınmalıdır (çanta, anahtarlık vb.)
f) Merdiven girişlerindeki ışıklar yakılmalıdır.
Daireye gelindiğinde;
a) Eğer içeriye girildiğine dair belirtiler varsa, içeri girilmemelidir. Apartman derhal terk edilip yardım istenilmelidir. Yarı acık duran  kapılarda Bubi Tuzağı ihtimaline karsı kontrol edilmeden açılmamalıdır.
b) Eğer her şey yolundaysa içeri dikkatli girilmeli ve evdeki şartların normal olup olmadığı kontrol edilmelidir.
c) Eğer her şey normalse kapı kilitlenip zincir takılmalıdır.

Kapı zili çaldığında;
a) Göz deliğinden bakarak gelen kişi tanınmaya çalışılmalıdır.
b) Eğer gelen tanıdıksa, zincir çıkarılmadan kapı aralanmalı ve yanında başka kimselerin olmadığı tespit edilmelidir.
c) Eğer bir teslimat veya teknisyen bekleniliyorsa, beklenilen kişi olup olmadığını kontrol için tanıtıcı kimlik istenilmelidir.
d) Eğer kişi tanıdık değilse, kimliği ile ilgili sorular ve geliş nedeni sorulmalıdır.
e) Eğer gelen kişiden beklenen cevaplar alınamıyorsa, gönderen firma ile temas kurulmalı ve kimliği teyit edilmelidir.
f) Eğer ziyaretçinin kimliği doğrulanamıyorsa, ziyaretçiye gerçekten firma tarafından yollandığının nasıl kontrol edilebileceği sorulmalı, eğer kimlik doğrulanamıyorsa, kapı açılmamalıdır.
g) Gerekirse, komsular aranıp, kapının önündeki kişinin kimliğinin sorgulaması rica edilebilir.
h) Halen şüphe giderilemediyse, KAPI ACILMAMALIDIR.
 
17. İçeri zorla girme teşebbüsü varsa;
Yapılacak ilk hareket polise haber vermek olmalıdır.
a) Dairedeki tüm kapılar kilitlenmelidir.
b) Güvenlik odasına saklanmakta yarar vardır.
(Tercihen yatak odası olmalıdır. Buradaki kapıya ekstra silindir kilit takılmış ve menteşeleri güçlendirilmiş olmalıdır.)
c) Varsa megafon kullanarak yoksa bağırarak komsuların ya da kapıcının veya varsa güvenlik görevlilerinin  yardıma çağırılması gerekir.

18. Evden çıkarken ve sokakta;
a) Göz deliği kullanılarak dışarısı kontrol edilmelidir.
b) Merdiven ışıkları yakılmalıdır.
c) Rutin değiştirilmeli. Ev her zaman ayni saatte terk edilmemelidir.
d) Üzerinizde gereksiz kredi kartlarınızı ve paranızı taşımayınız, varsa çelik kasanıza yoksa güvenli bir yerde muhafaza diniz.
e) Çanta taşıyorsanız mümkün olduğunca çapraz olarak boynunuza asiniz. Böylelikle kap kaç yöntemiyle kolaylıkla çalınamayacaktır.
f) Issız yerlerde ve güvensiz bulduğunuz ortamlarda cep telefonunuzu kullanmamaya gayret gösteriniz..
g) Altı lastik ayakkabı giymek rahatlıkla koşmanızı, düşmemenizi sağlayacaktır.
h) Ummadığınız anlarda yanınıza sokulan birden fazla (adres sormak vs) kişi tehlikeli olabileceğini unutmayınız.
i) Kesek el başparmağı yan keseciliğin kolay yapıldığını işaret eder. Bu tur eksek uzuv olan, etrafınızda dolasan kişilere dikkat ediniz.
j) Toplu tasıma araçlarında mümkün olduğunca sürücüye yakin olunuz, ayaktaysanız sırtınızın cama doğru olmasına dikkat ediniz.
k) Emanet almayınız, dilencilerin yalvarışlarına kulak asmayınız ve duraksamayınız.
l) Madde bağımlısı bir kişiyle karsılaştınız ve yalnızsanız direnemeyeceğinizi anladığınızda istediği küçük miktarda parayı veriniz. Asla onunla tartışmaya girmeyiniz.
m) Basın ve yayın organlarından günlük haberleri izleyin / okuyunuz bu sizin bilinçlenmenizi sağlayacaktır.
n) Hassas günler takip edilmeli (örneğin terör örgütlerinin yıldönümü vb) böyle günlerde eyleme acık bölgelerde bulunulmamalı, gösteri ve eylemlere karsı dikkatli olunmalıdır..
o) Sokakta yürürken elinizde silah olarak çanta, anahtarlık vb gibi şeyler bulundurun.
p) Kasıtla yapılan kaza, kavga, hasta, yaralı numaralarına karsı dikkatli olun ve iyice gözlemlemeden, olayın gerçek olup olmadığını anlamadan yardıma teşebbüs etmeyin.
q) Sokakta tanımadığınız insanların çocuğunuzu sevmek üzere yanınıza yaklaşıp ilgi göstermesine izin vermeyin. Bunun bir taciz veya oyalama çabası olabileceğini unutmayın.
r) Sokakta yürürken çantanızı trafik akısının ters istikametine asin, yola yakin olmamaya gayret gösterin.
s) Şüpheli gördüğünüz paket, çanta, koli vb şeylere asla müdahale etmeyin derhal polise haber verin..
t) Banka ATM lebinden para çekmeniz gerekiyorsa arkanızda sırada bekleyen kişilere dikkatle bakin, hareketlerini kontrol edin, o sırada tarafınıza yönlendirilen sorular dikkati dağıtma çabası olabilir, şüphe duyarsanız vazgeçin başka bir yere gidin.
u) Sokakta, lokantada tanımadığınız insanlardan gelen yiyecek ve içecek ikramlarını uygun bir mazeretle geri çevirin.