Gılgamış destanına farklı bir bakış

 

Gılgamış ölümden kaçan bir firari değil; ölümü kovalayan bir serüvencidir. O, çok korktuğu ölümden uzak durarak değil; üstüne üstüne yürüyerek korkusunu yenmeye çalışır. Sadece korkularını da değil, ölümsüzlükle ölümü de yenme arayışındadır. Enkido’yla yaşadığı acıyı bir daha yaşamamak için bu maceraya atılır. Ölümü ve yaşamı sormak için başını alıp gitmenin yeterli olmayacağını da bilir. Gılgamış, çok eski zamanlarda ölümsüzlük edinen Utnapiştim’i duymuştur. Varması gereken adres Utnapiştim’in kaldığı yerdir. Diğer bir deyişle, ölümsüzlük edinmek için Utnapiştim’e gitmeye karar verir. Utnapiştim iyi bilir; hem yaşamın hem de ölümün cevabını. Çok ama çok eskiden Utnapiştim de Gılgamış gibi ölümlü bir insanmış; ama daha sonra o, diğer ölümsüz tanrılar gibi ölümsüzlük edinmiş.

Gılgamış’ın asiliğini de, muhalifliğini de yaşama olan bağlılığında aramak gerekir. Gılgamış Siduri’den, Utnapiştim’in denizcisi olan Urşanabi’nin yerini öğrenir; öğrenir öğrenmez kaldığı yerden yolculuğuna devam eder. Ölümün olmadığı tanrılar ülkesine varmak için ölüm suyundan geçmeyi göze ala ala ilerler.

 

“Yerin dibindeki suyun kaynağını görenin öyküsünü dinle, yurdum!

Dünyada her şeyi bilen adamın adını ünlendireyim

Onun görmediği hiçbir şey yoktur.

Dünyanın bütün bilgeliklerini bilip, torunlarına bırakan bir adamdır.

Gizleri görüp, bunların perdesini yırtan bir adamdır.

Tufandan önce olanın haberini getirdi.

Bütün çektiklerini bir anıt taşına kazıdı.

Uruk’un dört bir yanına duvar çektirdi.

Kutsal Eanna’nın ve temiz hazinesinin duvarına bak!

O duvar, didilmiş yünden örülen bir urgan gibidir.

Onun köşe burçlarını da gözden geçir!

Onun eşini hiç kimse yapamaz.

Sonradan gelen hiçbir kral onun eşini yapamadı.

İleri yürü!

Temeli gözden geçir!

Tuğla duvarı incele!

Acaba bunun tuğlaları pişmiş değil midir?

Temeli yedi bilge kurmamış mıdır?”