Bir maraton, binlerce yaşam! Deniz kaplumbağaları için çağrı

WWF-Türkiye, bu yıl İstanbul Maratonu’nda adımlarını yeşil deniz kaplumbağaları için atıyor.

Beş yıl aradan sonra yardımseverlik koşusu yolculuğunu yeniden başlatan WWF-Türkiye, bireysel ve kurumsal katılımcıları doğa için dayanışmaya davet ediyor. Maraton heyecanı, Adana’nın Akyatan kumsallarında 21. yılını tamamlayan ve ikinci nesil annelerin yuvaya dönüşüyle taçlanan koruma çalışmalarının sezon kapanışıyla birleşiyor.

WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı), 1 Kasım’da gerçekleşecek 48. İstanbul Maratonu’nda yeşil deniz kaplumbağaları başta olmak üzere yaban hayatını koruma çalışmalarına destek olmak için koşacak. WWF-Türkiye koşucuları, açacakları bağış kampanyalarıyla çevrelerini de bu harekete davet ederek türlerin ve yaşam alanlarının korunmasına katkı sağlayacak.

Akyatan’daki koruma çalışmaları 21. yılını tamamladı

WWF-Türkiye, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Millî Parklar (DKMP) 7. Bölge Müdürlüğü iş birliğiyle Adana Akyatan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’nda sürdürdüğü Yeşil Deniz Kaplumbağası İzleme ve Koruma Programı’nın 21. yılını tamamladı. Akdeniz’in en önemli yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) üreme alanlarından biri olan Akyatan’da, 2026 yılı boyunca yuvalama alanları düzenli olarak izlendi; yuvaların korunması ve yavruların güvenle denize ulaşması için koruma faaliyetleri yürütüldü.

DKMP 7. Bölge Müdürlüğü, saha ekipleri ve gönüllülerin katkılarıyla kesintisiz olarak devam eden program kapsamında 2006’dan bu yana yaklaşık 8.200 yuva tespit edilerek korumaya alındı. Ayrıca, yaklaşık 283.000 yavru yeşil deniz kaplumbağasının da güvenle denize ulaşması sağlandı. Göç yollarının ve beslenme alanlarının bilimsel olarak izlenebilmesi için 19 dişi bireye uydu cihazı takılan bu dönemde saha çalışmalarına 500’den fazla gönüllü aktif olarak katıldı. Program, türün korunmasının yanı sıra kıyı ekosistemlerinin sürdürülebilirliğine de katkı sağlıyor.

Türkiye, yeşil deniz kaplumbağaları için Akdeniz’deki en önemli yuvalama alanlarının başında geliyor. Deniz çayırlarını biçerek denizlerin oksijen üretimi ve karbon depolanmasına katkı sağlayan yeşil deniz kaplumbağaları, deniz ekosisteminin kilit türlerinden biri olarak öne çıkıyor. Ancak kıyı yapılaşması, plastik kirliliği, iklim değişikliği ve balık ağlarına takılma gibi nedenlerle bırakılan her bin yumurtadan yalnızca bir ya da ikisi erişkinliğe ulaşabiliyor.

“İkinci nesil anneler” yuvaya dönüyor

Denize ulaşmayı başaran yeşil deniz kaplumbağası yavrularını, erişkinliğe kadar sürecek 15–20 yıllık zorlu bir yaşam yolculuğu bekliyor. Akyatan’da aralıksız sürdürülen koruma programının en büyük gururu ise bir zamanlar bu kumsalda dünyaya gelen yavruların bugün “ikinci nesil anneler” olarak yumurtalarını bırakmak üzere doğdukları kumsala dönmeye başlaması.

Bölgede yürütülen koruma seferberliği global ölçekte de yankı bulurken, Uluslararası Doğa Koruma Birliği’nin (IUCN) 2023 yılı sonu değerlendirmelerine göre yeşil deniz kaplumbağası Akdeniz alt popülasyonunun Kırmızı Liste statüsü, “Kritik Tehlikede (CR)” düzeyinden “Tehdide Yakın (NT)” kategorisine iyileştirildi.

Yaşam döngülerini sürdürebilmeleri için yeşil deniz kaplumbağalarının güvenli kumsallara ihtiyacı var. 48. İstanbul Maratonu’nda doğa için harekete geçen koşucularla bu dayanışmayı büyütmeyi hedefleyen WWF-Türkiye, herkesi birlikte doğa için atılan adımların bir parçası olmaya davet ediyor.

WWF-Türkiye ile birlikte bu yolculuğa katılmak isteyenler, kendi kampanyalarını açabilir veya açılan kampanyalara destek olabilir.