Ateşkes pamuk ipliğine bağlı! İran, ABD-İsrail savaşında son dakika

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılması planlanan görüşmelere İran heyetinin gideceğini duyurdu. İranlı Bakan Yardımcısı ayrıca, İsrail'in Lübnan saldırılarını ABD'nin durdurması gerektiğini, bölgedeki herhangi bir barışın Lübnan'ı içermesi gerektiğini ve önümüzdeki saatlerin kritik olduğunu söyledi.

İranlı Bakan Yardımcısı, İran'ın 8 Nisan gecesi ateşkes ihlaline karşılık vermeye hazırlandığını ancak Pakistan'ın müdahale ettiğini söyledi.

Kalibaf'ın ardından İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da İsrail'in Lübnan saldırılarına işaret ederek, "Siyonist rejimin Lübnan'a yönelik yeniden başlattığı saldırı, ilk ateşkes anlaşmasının açık bir ihlalidir. Bu, aldatma ve olası anlaşmalara uyulmayacağının tehlikeli bir işaretidir. Bu eylemlerin devam etmesi, müzakereleri anlamsız hale getirecektir. Parmaklarımız tetikte. İran, Lübnanlı kardeşlerini asla yüzüstü bırakmayacaktır." ifadelerini kullandı.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Lübnan ve Direniş Ekseni'nin "ateşkesin ayrılmaz bir parçası" olduğunu söyledi.

Kalibaf, "İran'ın müttefikleri olarak Lübnan ve tüm 'Direniş Ekseni', ateşkesin ayrılmaz bir parçasını oluşturur. (10 maddelik teklifin 1. maddesi) Başbakan Şahbaz Şerif, Lübnan meselesini açık ve net bir şekilde vurguladı. İnkar edilecek bir şey yok.  Ateşkes ihlalleri güçlü karşılıklar doğurur. Ateşi derhal söndürün." dedi.

ABD VE İSRAİL: ATEŞKESE LÜBNAN DAHİL DEĞİL

İran ile ABD arasında varılan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkesin arabulucusu Pakistan'ın Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkesin Lübnan'ı da kapsadığını duyurmuştu.

İsrail Başbakanı Netanyahu ve ABD Başkan Yardımcısı Vance, İsrail'in Lübnan'a saldırılarının İran'la yapılan geçici ateşkesin bir parçası olmadığını savunmuştu.

İran ise, ateşkesin Lübnan dahil bölgedeki tüm çatışma ve savaşların durdurulmasını içerdiğini açıklamıştı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, X platformundan yaptığı açıklamada, Lübnan'ın başkenti Beyrut'a düzenlenen saldırılarda Hizbullah lideri Naim Kasım'ın sekreteri ve yeğeni Ali Yusuf Harşi'nin öldüğünü iddia etti.

Netanyahu, geçici ateşkese dahil edilmesi tartışılan Lübnan'a saldırıların süreceği mesajını vererek, "Gereken her yerde Hizbullah'ı vurmaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan ile İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi, İran ve ABD arasında 2 haftalık ateşkes ilan edilmesinden bir gün sonra telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, görüşmede bölgede güvenlik ve istikrarın yeniden sağlanmasına yardımcı olmak amacıyla mevcut gelişmelerin ve gerilimin azaltılmasına yönelik yolların ele alındığı ifade edildi.

Görüşme, İran'ın İsrail ve ABD'nin saldırılarına misilleme olarak Suudi Arabistan da dahil olmak üzere Körfez'deki komşularına yönelik saldırılar başlatmasından bu yana iki ülke arasındaki ilk resmi temas oldu.

İran Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Ekreminiya, müzakere sürecine temkinli yaklaştıklarını belirterek, görüşmelerin başarısızlığı halinde uzun süreli savaşa hazır olduklarını bildirdi.

İran devlet televizyonuna konuşan Ekreminiya, askeri ve diplomatik sürece ilişkin değerlendirmelerinde, ateşkesin İran'ın tutumu sayesinde karşı tarafa kabul ettirildiğini bildirdi.

Ekreminiya, "İran, kararlı duruşuyla düşmanı ateşkesi kabul etmeye zorladı. Müzakerelerin temelini ve odağını İran’ın şartları oluşturuyor." ifadelerini kullanırken, buna rağmen sürece ilişkin temkinli bir yaklaşım sergilendiğini belirterek, "Görüşmelerin başarılı olmasını umuyoruz ancak başarısız olması durumunda uzun bir savaşa da hazırız." dedi.

Karşı tarafa yönelik güvensizlik vurgusu yapan sözcü, 2015'teki nükleer anlaşma sürecine işaret ederek, "Düşman, nükleer anlaşma sürecinde güvenilir olmadığını göstermiştir. Önceki iki müzakere turunda da aynı tutumu sergilemiştir." değerlendirmesinde bulundu.

İran'ın askeri hazırlıklarının sürdüğünü ifade eden sözcü, “Gözlerimiz düşmanın üzerinde, parmağımız tetikte." ifadelerini kullandı.

Meclis'in Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için ücret alınması için hazırladığı yasa tasarısına da değinen Ekreminiya, "Meclis'in kararıyla Hürmüz Boğazı'nın kontrol altına alınması, bu savaşın İran'a ekonomik faydalar sağlayacak bir kazanımı olacaktır." dedi.

İsrail ordusu, Hizbullah lideri Naim Kasım'ın yeğeni aynı zamanda Kasım'ın kişisel sekreteri olan Ali Yusuf Harşi'yi Lübnan'ın başkenti Beyrut'a düzenlenen saldırıda öldürüldüğünü açıkladı.

İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper yaptığı açıklamada, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını "son derece yıkıcı" ifadeleriyle ifade etti. İngiliz Bakan, ABD-İran ateşkesinin istikrarsızlaşmasını önlemek için Lübnan'daki çatışmanın sona ermesi gerektiğini belirtti. Cooper, "Lübnan’ın da ateşkese dahil edildiğini görmek istiyoruz. Bunun Lübnan'ı da kapsayacak şekilde genişletilmesini istiyoruz, aksi takdirde bu durum tüm bölgeyi istikrarsızlaştıracaktır. Dün İsrail'den gördüğümüz bu tırmanış son derece yıkıcıydı ve çatışmaların sona ermesini istiyoruz." ifadelerini kullandı.

İsrail ordusunun Lübnan'a 2 Mart'ta başlattığı saldırılar devam ediyor. İsrail uçakları gece saatlerinden bu yana güneydeki Abbasiye, Habbuş, Cebşit, Deyr Zehrani, Düveyr, Kefra, Cumeycime, Safad Battih, Mecdel Silm ve Deyr Antar beldelerini hedef aldı. Abbasiye'deki saldırıda ilk belirlemelere göre 17 kişinin hayatını kaybettiği, çok sayıda kişinin yaralandığı kaydedildi.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, savaşın başlamasından bu yana Lübnan'da toplam 1739 kişinin öldüğünü ve 5 bin 873 kişinin yaralandığını açıkladı.

HİZBULLAH DA VURUYOR

İran'la varılan 2 haftalık ateşkesin Lübnan'ı kapsamaması bölgedeki güvenlik endişelerini artırırken, Hizbullah'tan İsrail'e yeni misillemeler geldi. İsrail basınında yer alan haberlere göre; Hizbullah'ın Lübnan'dan gerçekleştirdiği yeni roket saldırıları nedeniyle İsrail'in kuzeyindeki sınır kasabası Avivim ve çevresinde sirenlerin çaldığı bildirildi. Hizbullah ise, İsrail'in kuzeyini hedef alan roket saldırıları gerçekleştirdiğini doğrulayarak, saldırıların İsrail'in ateşkes ihlallerine yanıt olarak yapıldığını açıkladı.

İran'ın İslamabad Büyükelçisi Rıza Emiri Mukaddem, İsrail'in diplomatik girişimleri sabote etmek için ABD ile varılan ateşkesi ihlal etmesine rağmen İran heyetinin ateşkesi görüşmek için bu gece Pakistan'a gideceğini belirtti. Mukaddem, "Kamuoyunda şüpheler oluşsa da İran heyeti, Sayın Şahbaz Şerif'in daveti üzerine, İran tarafından önerilen 10 maddeye dayalı görüşmeler için bu gece İslamabad'a geliyor." dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından ABD-İran arasında ve İsrail’i de kapsayan geçici ateşkese ilişkin paylaşım yaptı.

Trump, paylaşımında, tüm ABD gemileri, uçakları ve askeri personelinin, ek mühimmat ve silahlarla birlikte “varılan gerçek anlaşma tam olarak yerine getirilene kadar İran’ın içinde ve çevresinde kalmaya devam edeceğini” belirtti.

Aksi halde saldırıların yeniden başlayacağını öne süren Trump, bunun “daha büyük ve daha önce kimsenin görmediği kadar daha güçlü şekilde” gerçekleşeceğini iddia etti.

Trump, bunun uzun zaman önce kararlaştırıldığını belirterek, “(İran için) nükleer silah yok, Hürmüz Boğazı açık ve güvenli olacak.” ifadelerini kullandı.​​​​​​​

İran medyası, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları sona ermezse Tahran yönetiminin ateşkes anlaşmasından çekileceğini iddia etti. ABD'nin Lübnan dahil tüm cephelerdeki savaşın durdurulmasını kabul ettiğini söyleyen İranlı yetkili, "Siyonist rejim (İsrail) buna rağmen sabahtan bu yana ateşkesi açıkça ihlal ederek Lübnan'a karşı acımasız saldırılar düzenledi. İsrail, Lübnan'a yönelik saldırılarına devam ederek ateşkesi ihlal etmeyi sürdürürse İran, anlaşmadan çekilecektir." dedi. 

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, İran'ın ateşkes teklifini sorumluluk ve güçlü yaklaşım çerçevesinde kabul ettiğini belirterek, "Lübnan'da ateşkes, ABD ile varılan 10 maddeli anlaşmanın temel parçası." dedi.

İran Devrim Muhafızları da "Lübnan'a yönelik saldırıların durmazsa bölgedeki saldırganlar pişman olacak." açıklamasında bulundu.

Beyaz Saray ise, İran tarafından açıklanan 10 maddeli ateşkes planının ABD'ye iletilenden farklı olduğunu savundu.

Netanyahu, İran ile ateşkesin Hizbullah'ı içermediğini savundu ve "İsrail, Hizbullah'a saldırmaya devam edecek." dedi. 

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, “Ateşkes koşulları açık ve net. ABD seçim yapmak zorunda. Ya ateşkesi seçecek ya da İsrail Hizbullah'a saldırmaya devam edecek. Top artık ABD'de. Dünya ABD'nin sözünü tutup tutmadığını görecek” dedi.