İran'dan Avrupa’ya Hürmüz resti: "Savaş gemisi göndermeyin"

İran ile ABD arasındaki nükleer müzakerelerde sır perdesi aralanıyor. İran devlet ajansı IRNA, Al Mayadeen ve Wall Street Journal gazetesinde yer alan haberlere göre, Tahran yönetiminin Washington'a sunduğu şartlı teklifin detayları netleşti. Diplomatik trafik hız kazanırken, İran'dan Avrupa ülkelerine Hürmüz Boğazı üzerinden çok sert bir askeri uyarı geldi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Avrupa ülkelerinin kendi çıkarlarına zarar verecek hamlelerden kaçınması gerektiğini vurguladı. Basra Körfezi'ne yapılacak olası bir askeri müdahalenin küresel enerji fiyatlarında şok etkisi yaratacağına dikkat çeken Bekayi, durumu şu sözlerle özetledi:

"Bu savaş etik dışı olduğu kadar hukuksuzdur. ABD ve İsrail saldırganlığı başlattı; Avrupa ülkeleri bu meseleye dahil edilmek için kandırılmamalıdır."

KIRMIZI ÇİZGİMİZ LÜBNAN'DA ATEŞKES

IRNA'nın aktardığına göre, Tahran'ın yanıtı Pakistan'ın arabuluculuğuyla Washington'a iletildi. Wall Street Journal ve Al Mayadeen'in isimsiz kaynaklara dayandırdığı haberler, İran'ın denizcilik kısıtlamalarının hafifletilmesi karşılığında çatışmaların durdurulmasını ve 30 günlük süre içinde aşamalı nükleer görüşmelere geçilmesini önerdiğini ortaya koydu. Tahran, yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun bir kısmını seyreltmeyi ve kalan stokları üçüncü bir ülkeye aktarmayı masaya yatırırken, nükleer altyapısının tamamen sökülmesine kesin bir dille karşı çıkıyor.

Öte yandan, İran Devrim Muhafızları Ordusu'na yakınlığıyla bilinen Tasnim haber ajansına konuşan İranlı bir yetkili, Amerikan basınına sızan iddiaların bazı bölümlerini yalanladı. Dışişleri Sözcüsü Bekayi ise dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, İran gemilerine yönelik müdahalelerin son bulması ve Hürmüz Boğazı'nda güvenli seyrüseferin sağlanmasını meşru talepler olarak sıraladı. Bekayi, olası bir anlaşmanın çerçevesini çizerken şu ifadeleri kullandı:

"Herhangi bir anlaşma, İran için kırmızı çizgi olan Lübnan'da ateşkesi mutlaka içermelidir."

ZAMANI GELDİĞİNDE ELE ALACAĞIZ

Bölgedeki tansiyon, liderlerin karşılıklı açıklamalarıyla daha da tırmanıyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın uranyum stoklarına erişim sağlanacağını belirterek olası bir askeri harekat sinyali verirken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu nükleer kapasitenin tamamen ortadan kaldırılması için askeri seçeneklerin masada olduğunu yineledi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in uranyumun Rusya'ya transfer edilmesi yönündeki teklifine de değinen Bekayi, önceliklerinin savaşı bitirmek olduğunu belirterek konuya şu sözlerle açıklık getirdi:

"Nükleer mesele, İran'ın malzemeleri ve zenginleştirme ile ilgili konularda daha sonra ne gibi kararlar alınacağı ve hangi seçenekleri değerlendirebileceğimize gelince, bunlar zamanı geldiğinde ele alacağımız konulardır."

ATOM ENERJİSİ KURUMU'NA SERT TEPKİ

Haberin arka planında, İran ile Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu arasındaki derin kriz de yatıyor. Bekayi, nükleer tesislere derhal erişim talep eden Kurumun Genel Direktörü Rafael Grossi'yi teknik görevini terk etmekle suçladı. Grossi'nin kurumun güvenilirliğini yeniden tesis etmesi gerektiğini savunan Bekayi, sözlerini şöyle noktaladı:

"Grossi, İran'ın nükleer tesislerine yönelik ABD ve İsrail saldırılarını açıkça kınamalı ve bunların tekrarlanmasını önleme taahhüdünde bulunmalıdır."