En güvenli paralarda tehlike! Son kale de yıkılıyor: Artık alırken bir kez daha düşünün
Yıllardır kriz dönemlerinde yatırımcının ilk tercihi olan dolar, yen ve son kale denilen İsviçre frangı artık aynı güveni vermiyor. Dolar ve yen değer kaybederken, hızla yükselen frangın da önünde ekonomik engeller var.
ABONE OLKriz dönemlerinde yatırımcıların refleksi belliydi: ABD Doları, Japon Yeni ya da İsviçre Frangı’na yönelmek. Ancak son tablo, bu alışkanlığın ciddi şekilde sarsıldığını gösteriyor. CNBC’nin aktardığına göre 2025 ve 2026’nın başında dolar ve yen sert düşüşler yaşadı. İsviçre Frangı ise tam tersine, ekonomiyi zorlayacak kadar değer kazandı.
Yani “güvenli liman” olarak bilinen para birimleri artık eskisi kadar güvenli görünmüyor.
DOLARIN GÜVENLİ LİMAN ALGISI ÇATIRDIYOR
ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergileri ve ticaret politikaları piyasada dalga etkisi yarattı. Yatırımcılar, dolar dahil Amerikan varlıklarından çıkmaya başladı.
İsviçre merkezli Julius Baer’e göre Trump’ın politikaları, ABD’nin borç yükünü sürdürülemez bir noktaya taşıyor. Ayrıca ABD Merkez Bankası (Fed) üzerindeki siyasi baskı da yatırımcı güvenini zedeliyor. Tüm bu gelişmelerin ardından dolar, son dört yılın en düşük seviyesine geriledi.
Deutsche Bank’ta görev yapan George Saravelos, doların kriz anlarında otomatik olarak yükseldiği fikrinin artık bir “şehir efsanesi” haline geldiğini savunuyor. Hatta dolar ile borsa arasındaki bağın koptuğunu söylüyor. Smead Capital’dan Cole Smead ise daha da ileri giderek doların uzun soluklu bir değer kaybı sürecine girdiğini düşünüyor.
JAPON YENİ’NDE MÜDAHALE BEKLENTİSİ
Asya’nın güvenli limanı olarak görülen Japon Yeni de siyasi gelişmelerden nasibini aldı. Başbakan Sanae Takaichi’nin kamu harcamalarını artıran politikaları sonrası yen, ekim ayından itibaren hızla değer kaybetti.
Ocak ayı sonunda New York Fed’in piyasadaki kur seviyesine ilişkin yaptığı “rate check” sonrası kısa bir toparlanma görüldü. Ancak bu etki uzun sürmedi. Yen yeniden zayıflama eğilimine girdi.
Citi ve ING analistlerine göre kurun 160 seviyesini aşması halinde Japonya ya da ABD’den müdahale gelebilir. Beklenti şu: Yetkililer, kurun daha da yükselmesine izin vermeyecek. Fakat piyasada belirsizlik hâlâ yüksek.
SON KALE YOLUN SONUNDA
Dolar ve yen zayıflarken son kale olarak görülen İsviçre Frangı farklı bir tablo çizdi. 2025 genelinde dolar karşısında yaklaşık yüzde 13 değer kazandı ve 11 yılın zirvesine çıktı.
Ancak bu yükseliş İsviçre için pek de rahatlatıcı değil. Enflasyonun yüzde 0,1 gibi son derece düşük bir seviyede seyrettiği ve ihracata dayalı bir yapıya sahip olan ülke ekonomisi için aşırı güçlü frang risk anlamına geliyor. İhracatçılar zorlanabilir, büyüme baskı altında kalabilir.
Yetkililer, 2015-2022 arasında uygulanan ve kamuoyunda pek hoş karşılanmayan “negatif faiz” politikasına geri dönmek istemiyor. Öte yandan İsviçre Merkez Bankası’nın (SNB) döviz alımı yoluyla piyasaya müdahalesi de siyasi gerilim yaratabilir. Trump yönetimi geçmişte bu tür müdahalelere sert tepki göstermişti.
Üstelik frangın yükselişi de her zaman istikrarlı olmadı. 30 Ocak’ta altın ve gümüş piyasalarında yaşanan tarihi satış dalgasında yatırımcıların franktan da çıkış yaptığı görüldü. Yani bu cephede de kırılganlık var.
UBS ekonomistleri ve Reuters anketine katılan uzmanlar, frangın yükseliş potansiyelinin artık sınırlı olduğunu düşünüyor. Önümüzdeki dönemde dolar karşısında bir miktar değer kaybı ihtimali masada.