Ev hizmetleri cep yakıyor! Günlük 4000 lira kazanç
Gündelikçi ücretleri günlük 4000 liraya dayanmış durumda. Bakıcı ve ev yardımcıları ile bir ailenin aylık maliyeti 50 bin liraya kadar çıkıyor. Ödemelerin çoğu nakit ve sigortasız istihdam oranı yüksek.
ABONE OLBüyükşehirlerde ev içi hizmetler adeta el yakıyor. Gündelikçi ücretleri kiralarla yarışırken haneler çocuk ve hasta bakıcı ücretleri için de bir maaş bırakıyor.
Günlük temizlik için gelen bir gündelikçinin ücreti bugün ortalama 3.500-4.000 TL bandına çıktı. 3+1 gibi daha büyük daireler için 6.000 TL talep edilirken, düzenli olarak temizlik yaptıran bir ailenin aylık gideri ortalama 16-24 bin lirayı buluyor.
Gündüzlü çocuk bakıcılarının aylık ücretleri ise 30 bin ile 45 bin TL arasında değişiyor. Deneyimli ve referanslı bakıcılarda rakam 50 bin liraya yaklaşabiliyor. Saatlik bakıcı ücretleri 500-700 TL seviyesinde.
Yaşlı ve hasta bakıcı hizmetlerinde ise tablo daha da yüksek. Günlük hasta bakımı 3.500-4.500 TL, yatılı bakıcı aylık 35 bin-55 bin TL aralığında talep ediliyor. Evde yemek yapan yardımcılar günlük 3.000-4.000 TL isterken, sadece ütü için gelen personelin ücreti 1.500-3.000 TL’ye ulaşıyor.
İnşaat sonrası ya da detaylı temizlik hizmetlerinde ise rakam 5.000 TL’yi aşıyor.
EV HİZMETİ GİDERLERİ 70 BİN LİRAYA KADAR ÇIKIYOR
Bu kalemler toplandığında, haftalık temizlik ve aylık bir bakıcı hizmeti alan bir ailenin ev içi hizmet gideri 50-70 bin lirayı bulabiliyor. Kimi aileler gereksinimli çocuk bakıcısı, oyun ablası veya ödev abisi gibi hizmetlerden yararlanıyor. Burada da fi yatlar saatlik 1.000 lira ile 2.000 TL arasında değişiyor.
NAKİT ÖDEME KABUL EDİLİYOR
Uzmanlara göre ev içi hizmetler artık milyarlarca liralık bir ekonomi oluşturuyor. Sadece İstanbul’da on binlerce gündelikçi, bakıcı ve ev yardımcısının aktif çalıştığı tahmin ediliyor. Türkiye genelinde bu alanın hacminin milyarlarca lirayı bulduğu değerlendiriliyor. Ancak bu büyüklüğe rağmen sektörün önemli bölümü kayıt dışı işliyor.
Resmî istatistiklere tam olarak yansımayan bu alan, hem vergi kaybı hem de sosyal güvenlik açığı oluşturuyor.
Sektörde dikkat çeken en önemli unsurlardan biri ödeme yöntemi. Kurumsal şirketler dışında bireysel hizmet verenlerin büyük çoğunluğu kredi kartı ile ödeme kabul etmiyor. Ödemeler genellikle nakit yapılıyor. Taksit imkânı olmaması hane bütçesini zorlaştırırken, nakit ödeme talebi kayıt dışılığı besleyen bir unsur olarak öne çıkıyor.
Mali iz bırakmayan bu yapı, milyarlık bir ekonominin sistem dışında kalmasına yol açıyor. Öte yandan günlük ya da saatlik gelen yardımcıların önemli bir kısmının sosyal güvenceye sahip olmuyor. Muhtemel bir iş kazasında sorumluluğun ev sahibine kadar uzanabileceği uyarısı yapılırken, hem çalışan hem hizmet alan açısından hukuki riskler oluşuyor.
SEKTÖRE DENETİM GEREKİYOR
Türkiye'den Kaan Zenginli'nin haberine göre sektör temsilcileri, ev içi hizmet alanının ulaştığı ekonomik büyüklüğe rağmen hâlâ dağınık, standartları net çizilmemiş ve büyük ölçüde kontrolsüz bir yapıda ilerlediğini belirtiyor. Milyarlarca liralık hacme ulaşan bu piyasada kayıt dışılığın yaygın olması hem vergi kaybını artırıyor hem de sosyal güvenlik sisteminde açık oluşturuyor.
Uzmanlara göre çözüm; ev hizmetlerinde sigortalı çalışmayı kolaylaştıracak prim teşvikleri, günlük ve saatlik çalışanlar için daha pratik bildirim modelleri ve dijital ödeme sistemlerinin yaygınlaştırılmasından geçiyor. Kredi kartı ve kayıtlı ödeme altyapısının zorunlu hâle gelmesi durumunda hem mali iz oluşacağı hem de çalışanların sosyal güvenceye erişiminin artacağı ifade ediliyor. Aksi hâlde hızla büyüyen bu alanın tamamen nakit dönen, denetimi zor ve hukuki riskleri yüksek bir “gölge ekonomi” olarak kalacağı uyarısı yapılıyor.