Petrol, altın, borsa... Orta Doğu krizinin piyasaya etkisi! Uzmanlardan olası senaryolar
ABD-İsrail-İran gerilimi küresel piyasalarda sert dalgalanmalara yol açtı. Bölgedeki tansiyonun yükselmesiyle Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, enerji ve emtia piyasalarında şok etkisi yarattı. Uzmanlar merak edilen gelişmeleri değerlendirdi.
ABONE OL- Haber7-ÖZEL
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak operasyonu sonrasında Tahran’dan gelen karşılık, jeopolitik riskleri tırmandırdı. Küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, piyasalarda risk algısını belirgin şekilde artırdı.
Artan belirsizlik ortamında petrol fiyatları yükselişe geçerken, altın başta olmak üzere emtia piyasalarında sert hareketler görüldü. Küresel çapta yatırımcıların güvenli varlıklara yöneldiği gözlemlendi.
Ahlatcı Holding Strateji Direktörü Tonguç Erbaş ile İnfo Yatırım Yatırım Danışmanı Tunç Safa Altunsaray, yaşanan gelişmelerin piyasalara etkisini ve olası senaryoları Haber7’ye değerlendirdi. Uzmanlar, gerilimin kalıcı bir çatışmaya dönüşmemesi halinde piyasalarda hızlı bir dengelenme görülebileceğini belirtiyor.
GERGİNLİK KALICI OLMAZSA PİYASALAR HIZLI TOPARLAR
Ahlatcı Holding Strateji Direktörü Tonguç Erbaş, ABD ve İsrail’in İran’a savaş açması durumunun bir süredir piyasalarda konuşulan ve olasılık dahilinde olan bir gelişme olduğunu belirterek, buna rağmen özellikle Brent Petrol fiyatlarının 80 dolar seviyesine yükselmesine, Ons altında 5.400 dolar seviyesinin test edilmesine ve Ons Gümüş fiyatlarının da 96 dolar seviyesine kadar yükselmesine neden olduğunu söyledi.
Dünya hisse senedi endekslerinde ise yüzde 1-3 arasında geri çekilmelerin yaşandığını ifade eden Erbaş şu ifadeleri kullandı:
“Bu gibi jeopolitik gerginliklerde piyasalar sürecin ne kadar uzun süreceğini, herhangi bir anlaşma ortamının ne zaman gündeme geleceğini ve stratejik lojistik kanallarının ne kadar süre küresel piyasaları etkileyecek düzeyde kapalı kalacağını veya hasar göreceğini tahmin etmeye çalışır. Bu nedenle bu başlıklar ile ilgili gelişmeler yakından takip edilecektir.
Dün itibariyle petrol, altın ve gümüş gibi ürünlerde en yüksek görülen seviyeler hafta içerisinde geçilmemesi durumunda tansiyonun düştüğüne yönelik bir beklenti gelen haber akışına göre değerlendirilebilir. Genel olarak gerginliğin kalıcı olmaması durumunda piyasalar uzun süredir olası gelişmeyi önceden fiyatladığı için hızlı toparlanma yaşayabilir.”
4-5 HAFTALIK PLANLAMA
Erbaş, savaşın kısa ve uzun vadede piyasaya etkisine ilişkin şunları söyledi:
- “ABD tarafından yapılan açıklamalarda 4-5 haftalık bir planlama olduğu görülüyor. Bu gibi savaş ortamlarında sürecin ne kadar devam edeceğini kestirmek güç olabilir.
- Ukrayna-Rusya örneğinde olduğu gibi sıcak çatışmalar azalsa da savaş durumu uzun süre devam edebiliyor.
- Şahsi fikrim ABD Kasım ayında gerçekleşecek ara seçimleri öncesi çok uzun soluklu küresel tansiyonu artırıcı bir düşüncede olmayacak.
- Bu nedenle petrol fiyatlarının uzun süre değerli kalması ve ABD dolarına küresel piyasalarda talep gelerek değer kazanması ABD’nin ana ekonomik senaryosuna ters olduğunu düşünüyorum.
- Kısa vadede etkilerini biraz önce saydım, altın, gümüş ve petrol fiyatları yükseldi. ABD tahvil faizleri gerilerken, ABD dolarına sınırlı bir talep oluştu ve riskli varlıklarda satışlar gördük.
- Uzun vadeli ise Trump hükümetinin borç yükünü sınırlamak için faiz indirimlerine yeni Fed Başkanı ile başlaması ve petrol ve dolar değerlerinin düşük kalması gerektiğinden sınırlı bir negatif etkiden bahsedebiliriz.”
“5.200-5.400 DOLAR BANT HAREKETİ BİR SÜRE BEKLENEBİLİR”
Tonguç Erbaş, altının onsunda 5.400 dolar kritik eşik geçilirse yeni hedef tarihi zirvesinin 5.600 dolar olacağına işaret ederek, şu tespitlerde bulundu:
“5.400 dolar altında kalıcılık ve iyimserlik 5.200 dolara kadar geri çekilmeyi beraberinde getirir. 5.200-5.400 dolar bant hareketi bir süre beklenebilir. Kur tarafında çok fazla hareketlilik beklemiyorum, son 6 ayda haftalık 10-12 kuruş yükselişler enflasyon bazlı devam edecektir diye düşünüyorum. Borsa İstanbul’da 12.850-13.200 bant aralığında bir süre konsolidasyon beklenebilir. Bu kanal aralığı net destek konumunda olacaktır. 13.200 endeks üzerinde kalıcılık olduğu zaman dilimlerinde yukarı doğru yükseliş denemeleri görebiliriz. 13.090 50 günlük üssel hareketli ortalama bu seviye altında kapanışlar geri çekilmelerin devamını getirebilir. Petrol fiyatlarında 80 dolar altında kapanışlar iyimserlik ve geri çekilme potansiyeli göstergesi olur. Her ne kadar 86 ve 92 dolar hedef seviyeler 80 dolar üzeri kapanışlarda potansiyel olsa da, petrol fiyatlarının kalıcı yükseliş göstermesini beklemiyorum.”
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KAPANMASI PETROL FİYATLARINI YUKARI YÖNLÜ ETKİLİYOR
İnfo Yatırım Yatırım Danışmanı Tunç Safa Altunsaray ise ABD’nin İran’a operasyon düzenlemesinin piyasadaki riskleri artırdığından ve belirsizlik ortamı daha fazla oluştuğundan dolayı riskten kaçışla birlikte borsalarda satışa sebep olduğunu söyledi.
Bundan sonraki sürecin ise savaşın süresine ve boyutuna bağlı olacağına işaret eden Altunsaray, “Savaşın büyümesi veya uzun sürmesi piyasalarda satış baskısı görmemize sebep olacak diyebiliriz. Burada dikkat edilmesi gereken bir kaç nokta var. Özellikle bir savaş ortamı olduğundan dolayı burada riskten kaçınma ve piyasalardan çıkış görürüz aynı zamanda enerji maliyeti de ciddi bir etki olacak. İran dünyanın en büyük petrol rezervine sahip 3’üncü ülkesi ve günlük olarak 3 milyon varil petrol üretimi var. Aynı zamanda Hürmüz Boğazı’nda kontrolü var. Özelikle bu savaş durumunun uzaması ve Hürmüz Boğazı’nın da kapatılması petrol fiyatlarını yukarı yönlü etkileyecek” dedi.
“GLOBAL ÇAPTA ENFLASYONA SEBEP OLABİLİR”
Altunsaray, “Petrol fiyatlarının yukarı çıkması demek, enerji maliyetinin artması demek” diyerek, bu durumun global çapta bir enflasyona sebep olacağına dikkat çekti.
Enflasyonun artmasının ise şuan faiz indirim döngüsünde olan merkez bankalarının faiz indirim döngüsünü sonlandırmasına belki de tekrar artırım yapmalarına sebep olacağını söyleyen Altunsaray, bu durumun hem piyasaları hem de ekonomileri olumsuz etkileyeceğini ifade etti. Fakat savaşın kısa sürede bitmesi ve anlaşma sağlanması durumunda tam tersi bir senaryo görülebileceğini dile getiren Altunsaray, özellikle gelecek haber akışlarını yakından takip etmek gerektiğini vurguladı.
ALTINDA 6000 SEVİYESİ GÜNDEMDE
Tunç Safa Altunsaray, altın rakamlarına bakıldığında ise temel senaryoların altının arkasında olmaya devam ettiğini belirterek, şöyle devam etti: “Bu temel senaryoları; merkez bankalarının altın alımları, borçluluk ve dolardan kaçış olarak sayabiliriz. Aynı zamanda jeopolitik risklerin artması yatırımcıların güvenli limana yönelmesine yani altına yönelmesine neden olacak. Bu sebeple altında 5.400 seviyesi kırılması 6000 seviyesini gündeme getirebilir. Borsa İstanbul açısından ise ABD İran gerginliğinden dolayı satışların olduğunu görüyoruz. Bu savaş durumunun devam etmesi baskılanmasına sebep olacak. Aynı zamanda petrol fiyatlarının artması enflasyonu olumsuz etkileyeceği için Merkez Bankamızın faiz indirimlerine ara verme ihtimali de olabilir. Bu durum Borsa İstanbul tarafında geri çekilmelere neden olur. Bundan dolayı 13 bin seviyesi önemli destek olarak, ara destek olarak 13.250’yi takip edebiliriz. Tekrardan yukarı hareket içinde bahsettiğim senaryoların tam tersine dönmesi lazım o zaman tekrardan temel verilerimizi fiyatlamaya başlar diyebilirim.”