Petrol fiyatları 100 doları aştı: Uçak fiyatları artabilir

Orta Doğu'da patlak veren savaş ve Hürmüz Boğazı'nın kapanması petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine taşırken, küresel havacılık sektörü artan yakıt maliyetlerinin ardından yeni bir krize sürükleniyor.

Yüksek yakıt maliyetleri havayollarını zorlarken, şirketler petroldeki oynaklığa karşı ek maliyetleri yolculara yansıtamakta yavaş kalınca kar marjları risk altına giriyor. Analistler, petroldeki artışa jet yakıtı rafinaj marjlarındaki keskin yükselişin de eklendiğini belirterek, bu durumun havayolları için maliyet baskısını daha da yoğunlaştırdığına dikkat çekiyor. Pek çok sektör temsilcisi ise savaşın uzaması halinde küçük havayolu şirketlerinin iflasa sürükleneceğini belirtiyor.

KÜÇÜK ŞİRKETLER ÜZERİNDEKİ BASKI ARTIYOR

Özellikle düşük maliyetli havayolu şirketkerinin kar marjları ciddi şekilde baskılanırken, bu baskı şirketlerin ş modelleri, riskten korunma stratejileri ve rota ağlarına göre değişiyor. Büyük havayolu şirketleri gelirlerinin daha küçük bir bölümünü yakıta harcarken, düşük maliyetli şirketlere göre de petrol fiyat şoklarına karşı daha dirençliler. Daha güçlü bilançolara, çeşitlendirilmiş gelir akışlarına ve yüksek marjlara sahip havayolları da artan yakıt maliyetlerini absorbe etmekte daha avantajlı.

UÇUŞ MASRAFLARI ARTIYOR

Analistlere göre, bazı havayolu şirketleri fiyat riskinden korunma önlemleri de alırken bunun kısa vadede yüksek petrol fiyatlarının etkisini hafifletebileceği belirtiliyor. Ayrıca, Asya rotalarına sahip şirketlerin, yolcuların çatışmadan etkilenen Orta Doğu aktarma noktalarından kaçınmasıyla avantaj elde edebileceği düşünülüyor.

Havayolu şirketleri üzerindeki baskıya rağmen, genel havacılık sektörü daha dirençli görünüyor. Airbus ve Boeing'in devasa sipariş birikimleri, şirketlerin karlılığı düşse bile büyük ölçekli iptalleri sınırlıyor. Ancak en büyük risk, uçak bakım ve satış sonrası hizmetlerde. Gelirler düşerse motor revizyonları ertelenebilir ve uçak kullanımı azaltılabilir; bu da tedarikçilerin gelirlerini olumsuz etkileyebilir.

Sektör üzerindeki temel belirleyici, çatışmanın süresi ve petrol fiyatları olacak. Kısa süreli aksaklıklar fiyatları yüksek ama yönetilebilir tutabilirken, kritik enerji yollarının uzun süre kapanması petrol fiyatlarını ciddi şekilde artırarak havacılık üzerinde derin baskı yaratabilir.