Kenevir üretiminde yeni dönem: Kota ve denetim esaslı model devreye girdi

Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye’de kenevir üretimine ilişkin yeni düzenlemelerle birlikte sektörde kapsamın genişletildiğini duyurdu. Yeni modelle, tıbbi ve sağlık amaçlı yaprak ve çiçek üretimi de kontrollü şekilde kapsama alındı.

Bakanlık, geçmişte yalnızca lif, tohum ve sap üretimi için izin verilen endüstriyel kenevir yetiştiriciliğinde, son yasal değişikliklerle birlikte yaprak ve çiçeklerin sağlık sektöründe kullanımına yönelik üretim, işleme ve satış süreçlerinin de mevzuata dahil edildiğini bildirdi.

Türkiye Gazetesi'nin haberine göre, yeni düzenlemeyle birlikte üretimin, Cumhurbaşkanlığı tarafından belirlenecek kota çerçevesinde ve sıkı denetim mekanizmaları altında yürütülmesi öngörülüyor.

Yaprak ve çiçek üretimi kontrollü şekilde kapsama alındı

Bakanlık açıklamasında, daha önce yalnızca lif, tohum ve sap üretimi amacıyla yetiştirilen kenevirde, yaprak ve çiçek üretiminin yasak olduğu hatırlatıldı. Ancak 2023 ve 2025 yıllarında yapılan yasal düzenlemelerle birlikte, kenevirin yaprak ve çiçeklerinin sağlık sektöründe kullanılmasına yönelik üretim ile buna bağlı ürünlerin üretim ve satışının da mevzuat kapsamına alındığı belirtildi.

Bu kapsamda, kenevirden elde edilen yaprak ve çiçek bazlı ürünlerin tıbbi, sağlık ve kişisel bakım alanlarında değerlendirilmesinin önü açılmış oldu.

Lif, tohum ve sap üretimi 21 ilde sürecek

31 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik” kapsamında, lif, tohum ve sap amaçlı üretim 21 ilde sürdürülecek.

Söz konusu iller şöyle sıralandı: Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Konya, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Sivas, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak.

Tıbbi üretim belirli tesislerle sınırlandırıldı

Düzenlemeye göre, tıbbi ve sağlık ürünleri üretimi yalnızca Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) bünyesindeki Afyon Alkaloidleri Fabrikası, Organize Tarım Bölgeleri veya Sağlık Bakanlığı izni bulunan kapalı tesislerde yapılabilecek.

Buna karşılık, kişisel bakım ve destek ürünlerine yönelik üretimin ise hem açık hem de kapalı alanlarda gerçekleştirilebileceği ifade edildi.

Kota, arz-talep ve dış ticaret potansiyeline göre belirlenecek

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici unsurlarından biri ise kota bazlı üretim modeli oldu.

Bakanlık, kenevir üretiminin Cumhurbaşkanlığı tarafından belirlenecek kota çerçevesinde yapılacağını, kota tespitinde ise şu kriterlerin esas alınacağını bildirdi:

* Arz-talep dengesi
* Dış ticaret potansiyeli
* Güvenlik ve denetim imkanları
* Üretici sayısı
* Sektörel ihtiyaçlar

Böylece üretim miktarının yalnızca tarımsal kapasiteye değil, aynı zamanda iç pazar dengesi ve ihracat potansiyeline göre şekillendirilmesi hedefleniyor.

Denetim mekanizması çok katmanlı olacak

Kenevir üretiminde denetim süreçleri de kullanım amacına göre ayrıştırıldı.

Lif, tohum, sap ile kişisel bakım ve destek ürünleri üretimi, il ve ilçe tarım müdürlükleri ile kolluk kuvvetlerinden oluşan ekipler tarafından denetlenecek.

Tıbbi ve sağlık ürünleri üretimi ise, il tarım ve orman müdürü başkanlığında oluşturulacak heyetler tarafından kontrol edilecek.