TZOB: Su kıtlığına karşı tarımda yeni dönem şart!

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, "22 Mart Dünya Su Günü" dolayısıyla yaptığı açıklamada, Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğünde her yıl farklı temayla kutlanan günün bu seneki temasının "Su ve Cinsiyet" olduğunu ifade etti.

Dünyada yaşanan su krizinin, tarımsal üretimi ve gıda güvenliğini tehdit ettiğini belirten Bayraktar, su krizinin küresel ekonomi, gıda güvenliği ve siyasi istikrar açısından ciddi riskler oluşturduğunu bildirdi. Bunun da özellikle tarım sektörü üzerinde büyük bir baskıya sebep olduğunun altını çizen Bayraktar, su yetersizliğinin verim kayıplarına ve gıda üretiminde istikrarsızlığa yol açacağına dikkati çekti.

Bayraktar, dünya tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 40'ının, su kıtlığı tehdidiyle karşı karşıya bulunduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:

"Dünya genelinde tatlı su kullanımının yaklaşık yüzde 69'u tarım sektöründe gerçekleşiyor. Bu nedenle suyun verimli kullanılması, tarımın sürdürülebilirliği açısından kritik bir önem taşıyor. Tarım ve gübre sektöründe geliştirilen hassas tarım teknolojileri, bitki besin maddelerinin su mevcudiyetine göre uygulanmasını sağlayarak hem kaynak israfını azaltıyor hem de su kullanım verimliliğini artırıyor. Bunun yanında, bitkilerin besin alımını artırırken su ihtiyacını azaltan yüksek verimli gübrelerin geliştirilmesi, çiftçilere yönelik eğitim programlarının yaygınlaştırılması ve toprak sağlığını güçlendiren uygulamaların desteklenmesi de önem kazanıyor. Bu nedenle su kaynaklarının korunması ile sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması hayati bir gereklilik haline geldi."

"Doğru ve modern sulama sistemlerine daha çok önem verilmeli"

Türkiye'de teknik ve ekonomik olarak sulanabilir arazi miktarının yaklaşık 8,5 milyon hektar olduğunu belirten Bayraktar, gelişen teknolojiyle bu alanın 10,5 milyon hektara çıkabileceğinin öngörüldüğünü ancak bugün itibarıyla brüt olarak 7,28 milyon hektarın sulamaya açıldığını, geriye kalan 1,22 milyon hektarlık alanın sulamaya açılması için gerekli yatırımların hızlandırılmasının önem taşıdığını vurguladı.

Bayraktar, Türkiye'nin yıllık 112 milyar metreküp kullanılabilir su potansiyeli bulunduğuna değinerek, "Kullandığımız suyun yaklaşık yüzde 79'u tarımsal sulamada tüketiliyor. Kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarı yaklaşık 1301 metreküp seviyesindedir. Bu rakam, Türkiye'nin su zengini bir ülke olmadığını açıkça gösteriyor. Nüfus artışı ve iklim değişikliği dikkate alındığında, su kaynaklarımız üzerindeki baskı her geçen yıl daha da artıyor. Bu tablo, tarımda doğru ve modern sulama sistemlerine daha çok önem vermemiz gerektiğini açıkça ortaya koyuyor." ifadelerini kullandı.

ERKEN UYARI SİSTEMLERİ ÖN PLANA ÇIKIYOR

Tarımın, iklim değişikliğinden en fazla etkilenen sektör olduğunun altını çizen Bayraktar, buna örnek olarak, Aydın'da şubatta aşırı yağışlar ve Büyük Menderes Nehri'nin taşması sonucu başta Söke Ovası olmak üzere binlerce dönüm tarım arazisinin su altında kalmasıyla büyük çaplı maddi zarar oluştuğunu hatırlattı.

Bayraktar, bu nedenle modern taşkın kontrolünde sadece beton setlerin değil, doğa tabanlı çözümler ve erken uyarı sistemlerinin ön plana çıktığına işaret ederek, "Su akışını yavaşlatmak için üst havzalarda ağaçlandırma ve teraslama yapılırken, şehir ve tarım alanlarında suyun tahliyesini hızlandıracak akıllı drenaj kanalları ile nehir yataklarının ekosistemi bozmadan genişletilmesi hayati önem taşıyor. Eski ve verimsiz sulama kanalları yenilenmeli, sulama altyapısı modernize edilmelidir. Böylece mevcut su kaynaklarından daha fazla verim alınması mümkün olacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

MODERN SULAMA SİSTEMLERİ İÇİN TEŞVİKLER ARTIRILMALI

Sulama ücretlerinde yaşanan artışlara ve sulu tarımın daha maliyetli hale geldiğine dikkati çeken Bayraktar, bu nedenle 2023 yılında uygulandığı gibi tarımsal sulama amaçlı su kullanım hizmet bedelinin yüzde 50 desteklenmesi gerektiğini bildirdi.

Çiftçilerin üretimde kalabilmesi için bu desteklerin sürdürülmesinin artık bir zorunluluk haline geldiğini belirten Bayraktar, şunları kaydetti:

"Su ihtiyacı karşısında mevcut kaynakların daha verimli kullanılması gerekiyor. Bitkilerde verim kaybına ve toprakta tuzlanmaya yol açan vahşi sulama yöntemleri artık terk edilmelidir. Modern sulama sistemleri hem su tasarrufu sağlıyor hem de üretim verimliliğini artırıyor. Ancak yüksek maliyetler nedeniyle çiftçilerimizin bu sistemlere geçişi oldukça zorlaştı. Bu nedenle modern sulama sistemleri için verilen teşviklerin ve uygun kredi imkanlarının artırılması büyük önem taşıyor."