ABD-İran ateşkesi sonrası Hürmüz Boğazı'ndan ilk gemiler geçti

İran medyası ateşkesten sonra ilk geminin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini duyurdu.

Anlık gemi takip şirketi MarineTraffic verilerine göre, ABD-İran arasında varılan iki haftalık ateşkes sonrası Hürmüz Boğazı'nda ilk hareketler kaydedilmeye başlandı.

Liberya bayraklı Daytona Beach adlı yük gemisi Türkiye saatiyle 08.28'de İran'ın Bender Abbas limanından ayrılmasının ardından 09.59'da boğazı geçti. Halihazırda Umman Körfezi'nde bulunan geminin varış noktası olarak Birleşik Arap Emirlikleri'nin Füceyre Limanı görülüyor.

Yunan sahipli yük gemisi NJ Earth ise saat 11.44 itibarıyla Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaptı.

ABD-İRAN ARASINDA İSRAİL'İ DE KAPSAYAN GEÇİCİ ATEŞKES

ABD ve İsrail’in İran’a 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların ardından İran’ın misillemeleriyle bazı bölge ülkelerine düzenlediği saldırılarla savaşa dönüşen süreçte, ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan’da 01.30'da ateşkesi kabul ettiğini duyurdu.

Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla 2 haftalık ateşkesi kabul ettiklerini, İran’dan 10 maddelik teklif aldıklarını ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğunu ifade etti.

"İran'ın savaştaki hedeflerine ulaştığı" açıklamasında bulunan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi de nihai müzakerelerin İslamabad’da en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasının hedeflendiğini bildirdi.

 HÜRMÜZ'DEN GEÇEN PETROL GEMİLERİNDEN ALINACAK ÜCRETİ AÇIKLADI

İran Petrol, Doğalgaz ve Petrokimya Ürünleri İhracatçıları Birliği sözcüsü Hamid Hüseyni yaptığı açıklamada, İran'ın iki haftalık ateşkes süresince gemilerden Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için ücret talep edeceğini söyledi.

Hüseyni, Financial Times'a verdiği demeçte, "Her şey geçebilir, ancak prosedür her gemi için zaman alacak ve İran acele etmiyor" diye konuştu. Her tankerin ücretin bildirilmesinden önce kargo detaylarını e-posta ile göndermesi gerektiğini belirten yetkili, tarifenin varil başına 1 dolar olacağını söyledi.

Hüseyni, ödemelerin Bitcoin de dahil olmak üzere dijital para birimleriyle yapıldığını, boş tankerlerin ise serbestçe geçebileceğini söylerken bu kararın arka planını "Bu 2 haftanın silah transferi için kullanılmadığından emin olmak istiyoruz. İran'ın neyin girip çıktığını izlemesi gerekiyor" diye açıkladı.

Bu sözler, ABD Başkanı Donald Trump'ın ateşkes anlaşmasının kilit önemdeki su yolunun "tamamen, derhal ve güvenli bir şekilde açılmasını" gerektirdiğini söylemesinin ardından geldi.

İRAN'IN HÜRMÜZ'DE ÜCRET TALEP ETMESİNİN HUKUKİ BOYUTU

İran İslam Devrim Muhafızları Kolordusu'nun savaşın başlangıcında boğazı kapatması ve Körfez'deki bazı gemilere ateş açmasından bu yana, az sayıda gemi boğazdan geçebildi.

Boğazdan geçiş için bir gemiye en az 2 milyon dolar ödeme yapıldığı yönünde haberler çıktı, ancak Reuters bunu doğrulayamadı.

Denizcilik sektörü yetkilileri, modern tarihte bir boğazdan geçiş için ücret talep etmeye yönelik böyle tek taraflı bir girişimin daha önce yapılmadığını belirtti.

Reuters'ın hazırladığı analize göre, uluslararası deniz hukukunu düzenleyen BM Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS), boğazlara kıyısı olan devletlerin, sadece geçiş izni için ödeme talep edemeyeceğini belirtmektedir.

Ancak, kılavuzluk, römorkörlük veya liman hizmetleri gibi belirli hizmetler için gemilere sınırlı ücretler uygulayabilirler; ancak bu ücretler herhangi bir ülkenin gemilerine daha yüksek oranda uygulanamaz.