Enerjide kritik karar: 1500 megavatlık kapasite dağıtıldı
EPDK'nın, mevcut santrallerin hibrit üretim yapısına dönüşümünü desteklemek amacıyla hidroelektrik, biyokütle ve jeotermal santraller için kapasite tahsisine ilişkin yeni düzenlemeyi yürürlüğe alması, sektör tarafından olumlu karşılandı.
ABONE OLEPDK'nin 16 Nisan tarihli kararına göre, Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) tarafından bildirilen toplam 1500 megavatlık kapasitenin 1300 megavatı hidroelektrik, 100'er megavatı biyokütle ve jeotermal santrallere tahsis edildi.
Karara göre, hibrit kapasite başvuruları, en düşük kapasite faktörüne sahip santrallerden başlanarak sıralanacak ve toplam tahsis miktarına ulaşılana kadar devam edecek. Başvuru yapacak tesislerin kısmen ya da tamamen işletmede olması şartı aranırken bir hidroelektrik santral (HES) için tahsis edilebilecek kapasite üst sınırı 20 megavat olarak belirlendi.
Böylece son yıllarda kuraklık koşulları nedeniyle finansal sürdürülebilirlik riskiyle karşı karşıya kalan HES'ler için hibrit kapasite talebine yönelik uzun süredir yürütülen girişimler sonuç verdi.
'KARARI SEKTÖR OLARAK OLUMLU KARŞILIYORUZ'
Hidroelektrik Santralleri Sanayi İş İnsanları Derneği (HESİAD) Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, karara ilişkin değerlendirmesinde tahsisin genel çerçevede olumlu olduğunu ancak mevcut koşullar altında yatırım fizibilitesinin halen geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
Güven, dernek olarak uzun süredir HES'ler için hibrit kapasite açıklanması adına yoğun temaslarda bulunduklarını, 2026 kış döneminde yüksek kar yağışlarının üretimi artırdığını ve son yıllardaki kuraklığın etkilerini kısmen hafiflettiğini ifade etti.
Ancak Türkiye'de güneş enerjisi santrallerinin (GES) kurulu gücündeki artışın piyasa takas fiyatlarını gündüz saatlerinde aşağı çektiğine dikkati çeken Güven, bu durumun HES üreticilerinin en yüksek üretim yaptıkları bahar aylarında dahi maliyetlerinin altında üretim gerçekleştirmek zorunda kalmalarına neden olduğunu belirtti.
Güven, EPDK'nin son kararında belirlenen düşük fiyat seviyelerinin hibrit yatırımların geri dönüş sürelerini uzattığını vurgulayarak, "Bu durum, fizibiliteler açısından halen iyileştirilmesi gereken bir noktada olduğumuza işaret ediyor. Bununla birlikte kararı sektör olarak olumlu karşılıyoruz, bu konuda geliştirmeler için ilgili kurumlarla temaslarımızı sürdüreceğiz." ifadelerini kullandı.
'HES'LER, ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİMİZDE 'NİRENGİ NOKTASI' OLMAYA DEVAM EDECEK'
HES'lerin enerji arz güvenliğindeki rolüne de değinen Güven, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmelerin küresel enerji piyasalarında ciddi etkiler yarattığını belirtti.
Güven, bu süreçte HES'lerden sağlanan üretimin Türkiye'nin enerji arz güvenliği ve cari açığın azaltılması açısından önemini bir kez daha ortaya koyduğunun altını çizerek, "HES'ler enerji arz güvenliğimizde ‘nirengi noktası’ olmaya devam edecek." değerlendirmesinde bulundu.
Uzun süredir zorlu bir dönemden geçen HES'lerin milli kaynak niteliği taşıdığına işaret eden Güven, hibrit kapasite düzenlemeleri ve pompaj depolamalı HES projelerine yönelik adımların enerji arz güvenliğini güçlendireceğini vurguladı.
Güven, belirlenen fiyatların fizibilite raporlarına olumsuz yansımaması için ilgili kurumlarla görüşmelerin sürdüğünü kaydederek, HES'lerin finansal dayanıklılığının korunmasının hem yerli ve yenilenebilir enerji üretiminin sürdürülebilirliği hem de olası krizlere karşı hazırlık açısından kritik olduğunun altını çizdi.