Filiz Eryılmaz: Savaş olmasaydı Merkez Bankası faiz indirecekti
Ekonomi yazarı Doç. Dr. Filiz Eryılmaz, Merkez Bankasının faiz kararlarında ana odağının rezervler olduğunu belirterek, savaşın büyüme ve enflasyon üzerindeki etkilerinin yakından takip edildiğini vurguladı.
ABONE OLKanal 7 Medya Grubu'nun düzenlediği Yükselen Türkiye Zirveleri, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in katılımıyla gerçekleştirilen Küresel Ekonomik Dönüşüm Çağında Riskler ve Türkiye'nin Seçenekleri başlıklı programla başladı.
Bakan Şimşek'in konuşmasının ardından düzenlenen ve moderatörlüğünü Dr. Ahmet Yarız'ın üstlendiği panelde, ekonomi yazarı Doç. Dr. Filiz Eryılmaz piyasalara ve Merkez Bankasının politikalarına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
Savaş ortamının olmaması halinde Merkez Bankasının faiz indirimine gidebileceğini belirten Doç. Dr. Filiz Eryılmaz, "Eğer savaş olmasaydı biz bugün kuvvetle muhtemel en az 100, belki bence 150 baz puan indirim yaptığımız bir gün olacaktı bugün. Çünkü ocakta beklentimizin üstünde geldi. Gıda enflasyonu çok yordu bizi son birkaç aydır. Özellikle işlenmemiş gıda tarafı çok yordu. Ama onun öncesinde yoran iki kalem vardı. Bunlardan biri kiralar, bunlardan biri eğitimdi." dedi.
Hizmet sektöründeki katılığa ve gıda enflasyonuna dikkat çeken Eryılmaz, "Hizmette katılık var, aşağı kolay kolay gelmiyordu. Bir de bunun üzerine kuraklıkla, donla birlikte son 2-3 ayda gıda enflasyonu eklenince piyasa enseyi karartmıştı. Hatta Sayın Fatih Karahan son enflasyon raporu sunumunda bize, 'Bu kadar enseyi karartmayın. Biz sizin kadar olumsuz bakmıyoruz. Martta biraz daha yoluna girecek her şey.' demişti. Aslında haklı bir yönlendirmeymiş. Bugün savaş olmasaydı bence bugün en az 150 baz puanlık bir indirimi biz Merkez Bankasından görecektik." diye konuştu.
MERKEZ BANKASININ ANA DERDİ REZERVLER
Enflasyon beklentisini yüzde 24'ten yüzde 27'ye revize ettiğini anlatan Eryılmaz, Merkez Bankasının mevcut durumdaki önceliklerine şu sözlerle işaret etti: "Şu an bizim Merkez Bankamızın tek derdi, ana derdi bence enflasyon değil. Bizim Merkez Bankamızın faiz kararı alırken ana derdi rezervler. Rezerv baskısı. Çünkü ciddi bir rezerv erimesi oldu. 210 milyon dolardan 155 milyon dolara kadar brüt rezervde bu savaş süresinde satış yapmak zorunda kaldı. Yaklaşık bir 50-60 milyar dolar. Neden? Çünkü çok güçlü bir yabancı çıkışı oldu. İyi tarafı şuydu, yerlide ve şirketler tarafında savaş nedeniyle ciddi bir döviz talebi görmedik."
Ateşkes süreciyle birlikte toparlanma emarelerinin görüldüğünün altını çizen Eryılmaz, "Geçen haftaki veriler çok iyi geldi. Ateşkesle beraber 7 Nisan'da Merkez Bankası sattığı rezervlerin büyük bir kısmını yerine koydu. Geçen hafta 170 milyar dolara çıktı brüt rezervler. Swap hariç net rezervler bir haftada 13 milyar dolar arttı. DTH'lar tarafında yani dövizden TL'ye 1.2 milyar TL'lik geçiş oldu. Tahvil tarafında 7 hafta üst üste çıktı yabancı tahvili sattı çıktı savaş sebebiyle. Geçen hafta giriş yaptı. Şimdi bunlar olumlu taraflar." ifadelerini kullandı.
METİN BEKLEDİĞİMDEN DAHA ŞAHİN
Merkez Bankasının yayımladığı karar metnini değerlendiren Eryılmaz, metnin beklediğinden daha şahin olduğunu vurgulayarak şunları kaydetti: "Mart ayı enflasyonunda enflasyonun ana eğilimi gerilemiştir. Bu olumlu. Özellikle bir şey dikkatimi çekti metinde. İktisadi faaliyet yavaşlamıştır diyor. Şimdi bu önemlidir. Çünkü neden? Merkez Bankası son bir haftadır birazcık üstü kapalı şöyle bir sözel iletişimle karşımıza geliyor. Evet ortada bir savaş var. Bu savaş petrol fiyatları enflasyonu yukarı çekiyor mu, evet çekiyor. Fakat bu savaş büyümeyi de baskılayacak. Bakın ilk çeyrekte belki sınırlı daralan çeyreklik bazda bir ekonomi görme durumumuz söz konusu olabilir. Büyüme yavaşlayacaksa talep azalacak, enflasyon da aşağı gelecek. Bakın bunu metne koymuş Merkez Bankası."
TEMMUZ İTİBARIYLA FAİZ İNDİRİMİ BAŞLAYABİLİR
Savaşın sona ermesi senaryosunda faiz indirim sürecinin başlayabileceğini belirten Eryılmaz, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının aksine daha erken bir hamle beklediğini ifade ederek, "Bugün savaş biterse Merkez Bankası ilk toplantı haziran veya sonraki toplantı temmuzda faiz indirimine başlayabilir mi? Ben açıkçası başlayabilme ihtimalini güçlü görürüm. Çünkü gerçekten reel sektörden gelen geri bildirimlere baktığımızda neye bakacak, rezervlere bakacak. Rezervler tarafı güçlü toparlanırsa eğer gerçekten bence ana hikaye orada olacak. Belki haziran olmasa bile temmuz itibarıyla başlama ihtimali yüksek bir Merkez Bankası görürüm. S&P Global, 'Her şey çok yolunda gitse de bugün savaş bitse Merkez Bankası aralıktan önce faiz indirimi yapamaz' diyor. Ben pek böyle düşünmüyorum. Çünkü büyümeyi de önceliklendiren bir Merkez Bankası var." dedi.