Diyarbakır’ın çevre ve iklim dönüşümüne yön verecek stratejik hedefler açıklandı

Konferansta, kent için hazırlanan "Sıfır Atık Hedef Belgesi" kamuoyuyla paylaşılırken, 2027 yılı "Diyarbakır Sıfır Atık Yılı" ilan edildi.

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan'ın vizyonu ve himayeleriyle çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı, "COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları" kapsamındaki Diyarbakır ayağının sonuçlarını duyurdu.

Diyarbakır Valiliği himayelerinde; il müdürlükleri, Dicle Üniversitesi ve Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle gerçekleştirilen çalıştayın çıktıları, bugün düzenlenen bir Sonuç Konferansı ile kamuoyuna ilan edildi.

Dicle Üniversitesi’nde saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan programda, Diyarbakır Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Ufuk Nurullah Bilgin kentin stratejik hedeflerini içeren sunumu gerçekleştirdi. Ardından kent protokolü ve vakıf temsilcileri önemli açıklamalarda bulundu.

"HEDEFİMİZ COP31'DE SAHADAKİ GERÇEK PROBLEMLERİ BM GÜNDEMİNE TAŞIMAK"

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, 2017 yılında başlayan Sıfır Atık Hareketi’nin bugün 193 ülkede karşılık bulduğunu hatırlattı. Türkiye'nin 81 ilinde bu çalıştay serisini başlattıklarını belirten Ağırbaş, 5-7 Haziran tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek ve 183 ülkeden 120’den fazla bakan ile 5 bini aşkın konuğu ağırlayacak "Sıfır Atık Forumu"nun müjdesini verdi.

Ağırbaş, Birleşmiş Milletler Taraflar Konferansı (COP31) sürecine ilişkin ise şu ifadeleri kullandı:

"COP31'de Türkiye olarak bu yıl ilk defa sahadaki gerçek problemleri Birleşmiş Milletler gündemine taşımak istiyoruz. Dünyanın bir tarafında obezite ilaçları için lobi yapılırken, diğer tarafında açlık ve iklim kriziyle su bulamadığı için ölüm kalım savaşı veren insanların sesi olacağız. Su stresi altında olan ülkemizde 86 milyon vatandaşımızla birlikte su, enerji ve israf verimliliği çalışmalarına topyekün destek vermeliyiz."

"GERİ KAZANIM ORANI YÜZDE 38'E YÜKSELDİ"

Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu, çevre meselesini sadece bugünün değil, geleceğin ve kalkınmanın bir parçası olarak gördüklerini vurguladı. Sıfır Atık vizyonunun sahadaki ekonomik ve çevresel başarısını rakamlarla ortaya koyan Zorluoğlu, şu bilgileri paylaştı:

"2017 yılında yüzde 13 seviyesinde olan atık geri kazanım oranımız, 2025 itibarıyla yüzde 38’e yükselmiştir. Bu süreçte 90 milyon ton geri kazanılabilir atık ekonomiye kazandırılarak, bugünkü değerlerle yaklaşık 365 milyar liralık ekonomik katkı sağlanmıştır. Kadim Dicle Nehri ve bereketli topraklarıyla Diyarbakır, bundan sonra da üreterek koruyan bir çevre hassasiyetiyle yoluna devam edecektir."

"YALNIZCA ORTAYA ÇIKAN ATIĞI YÖNETMEK YETMEZ, TÜKETİMİ DEĞİŞTİRMELİYİZ"

Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Serra Bucak ise iklim krizinin kuraklık, aşırı sıcaklar ve tarımsal zorluklarla günlük yaşamın tam içinde hissedildiğine dikkat çekti. Bucak, "Asıl mesele atığı kaynağında ayrıştırmak ve tüketim alışkanlıklarımızı değiştirmektir. Haneler, kurumlar ve işletmeler bu dönüşümün parçası olmalıdır. Üretim ve tüketim biçimimizi değiştirmeden yalnızca ortaya çıkan atığı yönetemeyiz " diyerek toplumsal sorumluluk çağrısı yaptı.

Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamuran Eronat da sıfır atık anlayışının sürdürülebilir bir yaşam kültürü haline geldiğini ifade ederek, üniversite olarak kampüs yaşamından akademik faaliyetlere kadar tüm süreçlerin merkezine bu ilkeleri yerleştirdiklerini belirtti.

DİYARBAKIR’IN 12 STRATEJİK SIFIR ATIK HEDEFİ

Çalıştay kapsamında oluşturulan 14 tematik masada kentin potansiyeli ve plansız yapılaşma, atık ayrıştırma eksikliği ile su kaynaklarındaki baskı gibi sistematik zorlukları masaya yatırıldı. Bu doğrultuda belirlenen ve kamuoyuna ilan edilen stratejik hedefler ise şöyle sıralandı:

1. Tek Merkezli Yönetim: Valilik koordinasyonunda; belediyeler, STK'lar ve üniversite katılımıyla tek merkezli bir yönetim modelinin kurulması.
2. Organik Atıklardan Kompost: Halk pazarları ve toplu tüketim alanlarındaki atıkların kaynakta komposta dönüştürülmesi.
3. Arıtma Altyapısı: İlçeler ve Organize Sanayi Bölgelerinde (OSB) arıtma sistemlerinin geliştirilmesi.
4. Su Kaynaklarının Korunması: Havza planlamasının yapılması.
5. Erken Yaşta Eğitim: Okul öncesinden itibaren tüm okullarda ve özel sektörde sıfır atık farkındalık eğitimlerinin verilmesi.
6. Yeşil Alan Seferberliği: Kent içi yeşil alanların artırılması.
7. Atık Yağ Takibi: Atık yağların ilçe bazlı toplanması.
8. Ofis Çöp Kutularına Veda: Kamu kurumlarında sıfır atık eğitimi verilmesi ve ofis içi bireysel çöp kutularının kaldırılması.
9. Akıllı Ayrıştırma: Park ve kamusal alanlara akıllı çöp konteynerleri ile ayrıştırma sistemlerinin kurulması.
10. Enerji Dönüşümü: Valilik kampüsü ve kamu binalarında enerji dönüşümü projelerinin uygulanması.
11. Eko-Kampüs: Dicle Üniversitesi’nin alternatif enerjiden maksimum yararlanan, kendi kendine yeten bir "Eko Kampüs" olarak inşa edilmesi.
12. Takas Sistemi: Belediyeler bünyesinde takas sisteminin yaygınlaştırılması.

ÇALIŞMALARI "SIFIR ATIK İL DANIŞMA KURULU" YÜRÜTECEK

Konferansta alınan kararlar doğrultusunda, Diyarbakır’da kurumlar arası veri paylaşım mekanizmaları oluşturulacak, pilot uygulamalar hayata geçirilecek ve düzenli raporlama sistemleri kurulacak. Kentin çehresini değiştirecek tüm bu süreçlerin takibi ve koordinasyonu ise yeni kurulan Sıfır Atık İl Danışma Kurulu tarafından yürütülecek.