Ruben Rubinyan'dan Türkiye itirafı: O çıkmaz sona erdi

Ermenistan basınına göre, Rubinyan gazetecilerin Türkiye-Ermenistan ilişkilerine ilişkin sorusunu yanıtladı.

Son dönemde bu konuda birçok gelişme olduğunu belirten Rubinyan, özellikle Türkiye ile doğrudan ticaretin sağlandığına ve Ermenistan tarafının Ahılkelek-Kars demir yolunu kullanma fırsatını elde ettiğine işaret etti.

Altı ay öncesine kadar Ermenistan'ın bir "demir yolu çıkmazı" olduğunu ve en çok Gürcistan'ın Poti kentine kadar ihracat yapabildiklerini belirten Rubinyan, artık Azerbaycan üzerinden Avrupa ve Suriye'ye ulaşabildiklerini, bu nedenle de çıkmazın ortadan kalktığını kaydetti.

Gümrü-Kars demir yolunun yeniden açılmasına yönelik kurulan çalışma grubuna da işaret eden Rubinyan, "Bu demir yolunun en kısa sürede faaliyete geçmesini umuyoruz, aynı zamanda verilen taahhütlerin de yerine getirilmesini bekliyoruz." dedi.

TÜRKİYE İLE NORMALLEŞME

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan döneminde Türkiye ile atılan adımlar dikkatleri çekti.

2021'de Türkiye'nin eski Washington Büyükelçisi Serdar Kılıç, Ermenistan Özel Temsilcisi olarak görevlendirilirken Ermenistan Parlamentosu Başkan Yardımcısı Ruben Rubinyan da Ermenistan tarafında özel temsilci olarak atandı.

Kılıç ile Rubinyan, Ocak 2022'de Moskova'da bir araya geldi, Türkiye ve Ermenistan'ın ilişkilerin tam normalleşmesini hedefleyen müzakereleri ön şart olmadan sürdürme konusunda mutabık kalındı. Bu süreç uluslararası camia tarafından olumlu karşılandı.

Ermenistan ile Türkiye arasında 2020'de sona eren uçuşlar, 2 Şubat 2022'de yeniden başladı, İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı'ndan kalkan uçak Erivan'daki Zvartnots Uluslararası Havalimanı'na indi.

1 Ocak 2023'ten itibaren Türkiye ile Ermenistan arasında doğrudan hava kargo ticareti mümkün hale geldi.

Ermenistan'ın resmi kurumlarına ait internet siteleri hariç, Türkiye'den kullanıcıların Ermenistan'daki internet sitelerine erişiminin önündeki engel de kaldırıldı.
Taraflar görüşmelere devam ederken sürece ilişkin pozitif mesajlar verilmeye devam edildi. Ermenistan, 2024'te Türkiye sınırındaki Alican Sınır Kapısı'nın Ermenistan tarafının (Margara Sınır Kapısı) tamamen yenilenerek hizmete hazır hale getirildiğini açıkladı.

Tarafların 2025 sonunda aldığı kararla Türkiye ve Ermenistan'ın diplomatik, hizmet ve hususi pasaport hamilleri 1 Ocak 2026 itibarıyla ücretsiz olarak e-vize alabilir hale geldi, vize kolaylığı sağlandı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Paşinyan'ın 4 Mayıs'ta yaptığı görüşmeler sonucunda bir ayağı Türkiye, diğer ayağı Ermenistan'da olan Ani Köprüsü'nün ortak restorasyonuna ilişkin mutabakat zaptı imzalandı.

Türkiye ile Ermenistan arasında doğrudan ticaretin başlatılmasına ilişkin bürokratik hazırlıkların 11 Mayıs itibarıyla tamamlandığı, iki ülke arasındaki ortak sınırın açılmasına yönelik gerekli teknik ve bürokratik çalışmaların devam ettiği belirtildi.

Hayata geçirilen yeni düzenleme sayesinde Türkiye'den üçüncü bir ülkeye, oradan da Ermenistan'a giden veya aynı güzergahı kullanarak gelen malların nihai varış veya çıkış noktasının "Ermenistan/Türkiye" şeklinde yazılabilmesi mümkün hale geldi.

Paşinyan, mayısta yaptığı açıklamada, "Azerbaycan demir yolu gibi Ahılkelek-Kars demir yolunun da Ermenistan'ın ihracatı ve ithalatına açıldığını" duyurdu.