Enflasyon tahminine "Savaş" etkisi: Fatih Karahan açıkladı!

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, 13 Ağustos'ta yılın üçüncü Enflasyon Raporu'nun sunumunda 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28 olarak açıklamıştı. Karahan, 2027 yılı sonunda enflasyonun yüzde 15'e, 2028 sonunda ise yüzde 9'a gerileyeceğini öngördüklerini belirtmişti.

Karahan, ağustos ayındaki sunumunda yüzde 28'lik tahmine ilişkin 2 puanlık güncellemede motorin, doğal gaz ve enerji dışı emtia fiyatlarındaki görünümün yanı sıra gıda enflasyonu varsayımındaki yukarı yönlü revizyon ile yönetilen ve yönlendirilen fiyatların etkili olduğunu açıklamıştı.

YENİ OVP'DE TAHMİN YÜZDE 28,4'E ÇIKTI

Yeni OVP'de ise 2026 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 28,4 olarak belirlendi. Böylece ağustos ayında Merkez Bankası tarafından açıklanan yüzde 28'lik tahminin 0,4 puan üzerine çıkıldı. Programda enflasyonun 2027'de yüzde 21'e, 2028'de yüzde 13,5'e ve 2029'da yüzde 9'a gerilemesi hedeflendi.

Yeni tahminin açıklanmasının ardından gözler, 0,4 puanlık yeni revizyonun gerekçesine çevrildi.

"BUGÜN YAPILAN REVİZYON BUNUN BİR YANSIMASI"

OVP sunumunun ardından soruları yanıtlayan Karahan, 2027 ve sonraki yıllara ilişkin sürecin OVP kapsamında yürütüleceğinin daha önce açıklandığını belirtti.

Karahan, "Bugün yapılan revizyon da aslında bunun bir yansıması" dedi.

Merkez Bankası Başkanı, OVP'de açıklanan enflasyon hedeflerinin TCMB'nin hedeflerinden bağımsız belirlendiği yönündeki değerlendirmelere de cevap verdi.

"EŞ GÜDÜM İÇERİSİNDE BİRLİKTE BELİRLENMİŞ HEDEFLER"

Karahan, söz konusu hedeflerin kurumlar arasında koordinasyon içerisinde oluşturulduğunu belirterek, "Eş güdüm içerisinde birlikte belirlenmiş hedefler bunlar" ifadelerini kullandı.

Bundan sonraki dönemde özellikle yönetilen ve yönlendirilen fiyatlarda daha güçlü bir koordinasyon mesajı verildiğini belirten Karahan, "Eş güdümün bundan sonraki süreçte özellikle yönetilen yönlendirilen fiyatlarda daha da güçlü olacağı mesajını da içeriyor" diye konuştu.

REVİZYONUN BİR NEDENİ GERÇEKLEŞEN ENFLASYON

Enflasyon tahminindeki değişimin nedenlerini açıklayan Karahan, gerçekleşen enflasyonun hedefin üzerinde kalmasının gelecek yıllara da sarkan bir etkisi olduğunu söyledi.

Karahan, "Bir yıl içinde enflasyonun gerçekleşmesi hedefin üstünde olduğunda bunun önümüzdeki yıla ve ondan sonraki yıllara da bir miktar sarkan etkisi oluyor. Dolayısıyla revizyonun bir kısmı bunu yansıtıyor" dedi.

Karahan'a göre revizyonun diğer önemli nedeni ise küresel konjonktürde değişen dinamikler oldu.

"SAVAŞIN ENFLASYONA ETKİSİ 7 PUANA YAKIN"

2020'den bu yana pandemi, tedarik zinciri sorunları, ticaret savaşları ve savaşlar nedeniyle arz şoklarının daha sık ve daha yüksek boyutlarda görüldüğünü belirten Karahan, bu yıl yaşanan savaşın enflasyon üzerindeki etkisinin de oldukça belirgin olduğunu söyledi.

Karahan, "Bu yılda bu etkinin 7 puana yakın olduğunu hesaplıyoruz" açıklamasını yaptı.

Bu etkinin yalnızca enerji fiyatlarından kaynaklanmadığını belirten Karahan, artan enerji maliyetlerinin ulaştırma hizmetlerine, buradan da gıda başta olmak üzere çok sayıda ürüne yansıdığını ifade etti.

Savaşın gübre gibi tarımsal girdilerde de fiyat baskısı oluşturduğunu belirten Karahan, temel mallar ve dayanıklı tüketim ürünlerinde petrokimya kaynaklı yukarı yönlü baskılar görüldüğünü söyledi.

Karahan, "Bütün bunları bir genel içerisinde değerlendirdiğimizde 7 puana yaklaşan bir etki görüyoruz" ifadelerini kullandı.

"KARAMSARLIĞA SEBEP OLACAK BİR REVİZYON DEĞİL"

Karahan, tahminlerdeki değişimin önemli olduğunu ancak bunun enflasyon görünümü açısından karamsar bir tablo olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

"Ciddi bir revizyon ama enflasyon görünümünde karamsarlığa sebep olacak bir revizyon olarak da açıkçası değerlendirmiyoruz" diyen Karahan, son dönemdeki enflasyon verilerinin para politikasının etkileyebildiği alanlarda olumlu sonuçlara işaret ettiğini belirtti.

TEMEL MALLARDA OLUMLU GÖRÜNÜM

Özellikle temel mallardaki enflasyona dikkat çeken Karahan, maliyetlerdeki artışlara ve kurda yıl içinde yaşanan gelişmelere rağmen temel mal enflasyonunun daha düşük kaldığını söyledi.

Bunun talepteki dengelenmeyle uyumlu olduğunu belirten Karahan, "Para politikasının etki alanının, etkileyebildiği kalemlerde başarılı olduğunu görüyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

Hizmet enflasyonunda ise aylık verilerde katılığın sürdüğünü belirten Karahan, hizmet ve eğitim gibi ataletin daha belirgin olduğu kalemlerde önceki yıllara göre daha olumlu bir görünüm bulunduğunu ifade etti.

"TEMEL SAPMANIN SEBEBİ SAVAŞIN BEKLENENDEN DAHA ŞİDDETLİ GERÇEKLEŞMESİ"

Karahan, özellikle ulaştırma kaleminde savaşın etkisinin belirgin olduğunu belirterek, bu yıl enflasyonda görülen temel sapmanın nedenini de açıkça ortaya koydu ve "Bu sene ve bu seneki temel sapmanın sebebi aslında savaşın hem beklenenden daha şiddetli gerçekleşmiş olması hem de sürecin hâlâ devam ediyor olması" ifadeleri kullandı.