Yılmaz: Türkiye son 10 yılda yenilenebilir kurulu gücünü 3 katına çıkardı

Yılmaz, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen "Küresel Elektrik Şebekeleri Hızlandırıcısı Oturumu"nda konuştu.

Yenilenebilir enerjinin tarihte görülmemiş bir hızla büyüdüğünü, ancak şebekelerin aynı hızla büyümediğini belirten Yılmaz, yeni şebeke ihtiyacı ve eski altyapılar nedeniyle bugün dünyada 2 bin 500 gigavattan fazla yenilenebilir enerji projesinin şebeke bağlantısı için sırada beklediğini söyledi.

Yıllık küresel şebeke yatırımlarının yaklaşık 450 milyar dolara ulaştığını aktaran Yılmaz, daha fazla yenilenebilir enerjinin bağlanması, depolama sistemlerinin entegre edilmesi, elektrikli araçlar için şarj altyapısının oluşturulması ve elektrikle çalışan verimli teknolojilerin yaygınlaştırılabilmesi için sadece gelecek 3 yılda bu yatırımın yüzde 50 artması gerektiğini dile getirdi.

Yılmaz, şunları ifade etti:

"Şebekelerimizi bugünün talebine göre değil, yarının ihtiyaçlarına göre tasarlamalıyız. Aşırı hava olayları artık istisna değil, planlama varsayımlarımızın bir parçası haline geldi. Şebekelerimizi daha dayanıklı hale getirerek olası hasarların ardından hızla toparlanabilen, kritik enerji ihtiyaçlarını kesintisiz karşılayabilen ve yerel üretimini destekleyen bir altyapı oluşturmalıyız. Bunun için 2040'a kadar 80 milyon kilometreden fazla hattın yenilenmesi veya inşa edilmesi gerekecek. Şebekesiz temiz enerji, yola çıkamayan bir araç gibidir. Türkiye, son 10 yılda yenilenebilir kurulu gücünü 3 katına çıkardı. Bunu mümkün kılan, üretimle birlikte şebekeye yaptığımız yatırımdır. Avrupa kıta şebekesiyle senkron çalışan sistemimiz, Türkiye'yi Avrupa, Kafkasya, Orta Doğu ve Orta Asya arasında bir enerji köprüsü haline getirmiştir."

'TECRÜBEMİZİ ORTAKLARIMIZLA PAYLAŞMAYA HAZIRIZ'

Yılmaz, 2035'e kadar her yıl 8 gigavat yeni yenilenebilir kapasite hedefinin, iletim, depolama ve sistem esnekliği yatırımlarıyla birlikte planlandığını belirterek, "Tecrübemizi, özellikle Afrika ve ASEAN'daki ortaklarımızla paylaşmaya hazırız." dedi.

COP31 Başkanlığı olarak elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarma hedefini ortaya koyduklarını anımsatan Yılmaz, şunları kaydetti:

"Bu hedefe şebekeler olmadan ulaşılamaz. Hızlandırıcı ile 35'e 35 Taahhüdü birbirini tamamlayan iki girişimdir. Hızlandırıcının 3 ilkesini önemsiyoruz: Hükümetlerin belirlediği öncelikleri esas alması, yeni bir kurum kurmak yerine mevcut finansmanı projelerle buluşturması ve proje hazırlığına odaklanması. İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) ile bu yaklaşımı destekleyecek, şebeke projelerinin yatırım yapılabilir portföylere dönüşmesine katkı sağlayacağız."

Afrika'da 300 milyon insana elektrik ulaştırmayı hedefleyen Mission 300 ve ASEAN Elektrik Şebekesi'nin, bu girişimin ilk sınavları olacağına işaret eden Yılmaz, "Kalkınma bankalarını, özel yatırımcıları ve teknoloji sağlayıcılarını ilk kilometre taşlarının arkasında durmaya davet ediyoruz. Türkiye, şebeke yatırımlarının hızlandığı, temiz enerjinin herkese ulaştığı bir dünya için bu girişimin güçlü bir ortağı olmaya devam edecektir." dedi.

'İKLİM HEDEFLERİYLE KALKINMA ÖNCELİKLERİ BİRBİRİNİ DESTEKLEMELİ'

Yılmaz, COP31 kapsamında Kapadokya Salonu'nda düzenlenen "Paris Anlaşması'nın İkinci On Yılı: Uygulama ve Finansman" oturumunda yaptığı konuşmada ise Paris Anlaşması'nın ilk on yılında, küresel iklim mücadelesinin ortak hedeflerini ve kurumsal temellerini oluşturduklarını söyledi.

İkinci on yıldaki temel görevin, bu hedefleri ekonomik ve toplumsal hayatta somut sonuçlara dönüştürmek olduğunu belirten Yılmaz, tarafların yeni iklim beyanlarının, genişleyen bir ortak iradeye işaret ettiğini anlattı.

Yılmaz, mevcut hedeflerin tam olarak gerçekleştirilmesi halinde bile 2035 yılına yönelik küresel emisyon düşüşünün sınırlı kalmasının, daha güçlü ve hızlı uygulamaya duyulan ihtiyacı ortaya koyduğunu vurgulayarak, "Artık başarımızı yalnızca açıklanan taahhütlerle değil, hayata geçen yatırımlarla, güçlenen dayanıklılıkla ve insanların yaşamlarında sağlanan iyileşmelerle değerlendirmeliyiz. Bu doğrultudaki temel girişimlerimizden biri, İklim Uygulama Köprüsü'dür (BRIDGE). BRIDGE vasıtasıyla amacımız, ülkelerin ulusal iklim planlarını yatırıma hazır projelere dönüştürmelerine destek olmak ve bu projeleri kamu ile özel finansman kaynaklarıyla buluşturmaktır." değerlendirmesini yaptı.

Ülkelerin Ulusal Katkı Beyanları, Ulusal Uyum Planları ve uzun vadeli düşük emisyonlu kalkınma stratejilerinin dönüşüm için önemli bir yol haritası sunduğunu dile getiren Yılmaz, şöyle konuştu:

"Ancak bunların uygulanması, finansmana erişimin kolaylaştırılmasını ve ulusal kapasitenin güçlendirilmesini gerektiriyor. Özellikle gelişmekte olan ülkeler, yüksek finansman maliyetleri, proje hazırlama güçlükleri ve teknik kapasite eksiklikleri nedeniyle ihtiyaç duydukları yatırımları gerçekleştirmekte zorlanıyor. Finansman yalnızca miktar meselesi değildir. Kaynağın doğru zamanda, uygun koşullarla, özellikle dönüşüm maliyetinin yüksek olduğu ülkelere ve sektörlere ulaşması gerekir.

İklim yatırımlarını kalkınma hedeflerinden ayrı düşünemeyiz. Yeni Kolektif Sayısallaştırılmış İklim Finansmanı Hedefi (NCQG) kapsamında ortaya konulan finansman iradesinin, ülkelerin sahadaki ihtiyaçlarına karşılık vermesi önemlidir. Kamu kaynaklarını özel yatırımları harekete geçirecek şekilde kullanmak ortak sorumluluğumuzdur. Türkiye olarak, iklim hedefleriyle kalkınma önceliklerinin birbirini desteklemesi gerektiğine inanıyoruz. Ülkelerin kendi ihtiyaçlarına göre şekillenen çözümlerin, uluslararası ortaklıklarla desteklenmesi esas olmalıdır. Bu nedenle kamunun görevi, yatırım ortamını güçlendirmek ve riskleri azaltmak, uluslararası kuruluşların görevi, ülkelerin ihtiyaçlarına uygun ortaklıklar geliştirmek, özel sektörün görevi ise teknolojiyi, yenilikçiliği ve yatırımları sahaya taşımaktır."

'SONUÇLARA DÖNÜŞTÜĞÜ BİR DÖNEM HALİNE GETİRELİM'

Cevdet Yılmaz, adil bir uygulama sürecinin, ülkelerin farklı başlangıç noktalarını dikkate alması gerektiğinin altını çizerek, bu kapsamda en az gelişmiş ülkelerin yeşil sanayileşmesini destekleyen LDC-GIF ve şehirlerin iklim direncine yönelik SURFF gibi girişimlerin, finansmana erişimi somut projelerle buluşturmasını önemsediklerini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, bugünkü buluşmadan beklentilerinin, ülkelerin uygulama deneyimlerini paylaşmaları, finansman ve kapasite engellerini açık biçimde ortaya koymaları ve somut ortaklık fırsatlarını belirlemeleri olduğunu belirterek, "Paris Anlaşması'nın ikinci on yılını, hedeflerin yatırımlara ve uluslararası dayanışmanın sahada sonuçlara dönüştüğü bir dönem haline getirelim." dedi.