Bakan Bolat'tan Avrupa'ya Made in Europe çağrısı: Türkiye'yi dışlayarak rekabet edemezsin
Ticaret Bakanı Ömer Bolat AB’nin Made in Europe düzenlemesine ilişkin Türkiye’nin yürüttüğü girişimleri anlatarak, “Gümrük Birliği gibi 1996 yılı başından beri yürürlükte olan uluslararası anlaşmamıza uyulmasını sağlamaya çalışıyoruz" dedi.
ABONE OLTicaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Avrupa Birliği’nin (AB) sanayi politikaları kapsamında gündeme getirdiği “Made in Europe” düzenlemesine ilişkin Türkiye’nin itiraz ve beklentilerini, Almanya’nın başkenti Berlin’de aralarında Haber7 Genel Yayın Yönetmeni Osman Ateşli’nin de bulunduğu bir grup gazeteciyle yaptığı görüşmede değerlendirdi.
İkinci Türk-Alman Otomotiv Zirvesi’ne katılmak ve Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katherina Reiche ile görüşmek üzere Berlin’e giden Bolat’ın temaslarında, Türkiye’nin Avrupa otomotiv üretim ve tedarik zincirindeki konumu, Gümrük Birliği’nin geleceği ve AB’nin hibrit araç ithalatına yönelik korunma soruşturması öne çıktı.
AB’nin sanayi üretimini yeniden Avrupa’ya çekmeyi ve stratejik sektörlerde dışa bağımlılığı azaltmayı amaçlayan Sanayi Hızlandırma Yasası (Industrial Accelerator Act) kapsamında gündeme gelen Made in Europe yaklaşımı, Türkiye açısından özellikle otomotiv sektöründe önem taşıyor.
Düzenlemenin kamu destekleri ve kamu alımları gibi alanlarda Avrupa’da üretilen ürünlere öncelik tanıması, Türkiye’de üretim yapan ve Avrupa pazarına ihracat gerçekleştiren şirketlerin rekabet koşullarını etkileyebilecek bir başlık olarak değerlendiriliyor.
Bolat, Berlin’de Türk gazetecilerle yaptığı değerlendirmede, Türkiye’nin bu konuda yaklaşık bir yıldır devlet, hükümet, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve medya kuruluşlarıyla birlikte çalışma yürüttüğünü söyledi. Son bir yılda 100’den fazla faaliyet gerçekleştirildiğini belirten Bolat, Avrupa’daki muhataplarına Türkiye ile AB arasındaki ekonomik entegrasyonun önemini anlattıklarını ifade etti.
Bolat, “Ortada büyük bir ekonomik gerçek var. Bir de hukuki haklar var. Bu açıdan tabii dünya öyle bir noktaya geldi ki ne kural kaldı ne düzen kaldı. Erken kalkan, masaya vuran kural belirliyor gibi bir dönemeçteyiz.” dedi.
'SADECE OTOMOTİVDE TÜRKİYE'DE 1650 TANE AVRUPALI FİRMA YATIRIM YAPMIŞ ÇALIŞIYOR, BUNA ZARAR VERMEYİN'
Avrupalı muhataplarına Türkiye’nin Avrupa sanayisiyle kurduğu ilişkinin göz ardı edilmemesi gerektiğini anlattıklarını kaydeden Bolat, “Siz belki bir kısım siyasi bir karar almaya çalışıyorsunuz ama bu karar, eğer bu şekilde çıkarsa bunun ekonomik rasyonalitesi yoktur, kendi menfaatlerinize aykırı bir karardır. Ortada AB ile Türkiye arasında başarılı bir entegrasyon vardır. Sanayide 70 bine yakın Avrupalı firma var, sadece otomotivde Türkiye’de 1650 tane Avrupalı firma yatırım yapmış çalışıyor, buna zarar vermeyin diyoruz” ifadelerini kullandı.
'MADE IN EUROPE' YERİNE 'MADE WITH EUROPE'Made in Europe yaklaşımı, belirli ürünlerin Avrupa’da üretilmesini ve kamu desteklerinden yararlanabilmesi için belirli üretim şartlarını karşılamasını esas alıyor. Bir diğer kavram ise “Made with Europe”, yani “Avrupa ile birlikte üretim” yaklaşımı. Avrupa sanayisinin Türkiye gibi entegre tedarik zincirlerine sahip ülkelerle birlikte üretim yapmasını esas alan daha kapsayıcı bir çerçeveyi ifade ediyor. |
'TÜRKİYE İLE BİRLİKTE KENDİNİ ASYA'YA KARŞI DAHA GÜÇLÜ ŞEKİLDE KORUYABİLİRSİN'
Mart ayında yayımlanan ilk taslakta içerik bakımından Türkiye’nin kabul edildiğini ancak otomotiv yatırımlarında bitmiş aracın nerede üretildiği konusunda sorun bulunduğunu anlatan Bolat, taslakta kamu sübvansiyonlarından yararlanacak aracın Avrupa Birliği sınırları içerisinde monte edilmesi şartının yer aldığını söyledi.
Türkiye’nin bu coğrafi tanımın içinde yer alması gerektiğini vurgulayan Bolat, “Avrupa’nın temel endişesi, Avrupa parasının neden Avrupa dışına çıkacağı yönündeydi. Biz de diyoruz ki zaten Gümrük Birliği’yle birlikte zaten Avrupa’nın içerisindeyiz. Kendini Uzak Doğu’dan, Asya’dan korumaya çalışıyorsun ama bunu Türkiye ile birlikte daha güçlü yapabilirsin. Türkiye’yi dışlayarak daha da zayıflayacaksın mesajını verdik” ifadelerini kullandı.
'HIZLICA BİR KARAR ALMA ARİFESİNDE DEĞİLLER'
Berlin’deki zirvede Alman otomotiv temsilcileri, eski siyasetçiler, medya mensupları ve iş insanlarının da bulunduğunu aktaran Bolat, Türkiye’nin Avrupa sanayi sistemi içinde yer alması gerektiğine inananların sayısının arttığını söyledi.
Bolat, “Henüz öyle hızlıca bir karar alma arifesinde değiller çünkü görüşler giderek derinleşmeye başladı. Bir siyasi tutum önce belirdi ama ondan sonra derinliğe doğru indiklerinde çok karışık ve sıkıntılı süreçlerin de olduğunu görüyorlar” dedi.
'GÜMRÜK BİRLİĞİ'NDE DELİK AÇILMASIN. SONUÇTA BU İŞ KARŞILIKLILIK ESASINA GELECEK'
Bolat’a, Türkiye’nin istemediği bir düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde otomotiv sektörünün ne ölçüde etkileneceği ve Ankara’nın neden konunun başka sektörlere yayılmaması için de mücadele ettiği soruldu.
Türkiye’nin itirazının yalnızca otomotiv sektörünün kısa vadeli çıkarlarıyla sınırlı olmadığını belirten Bolat, Gümrük Birliği’nin korunmasının temel öncelik olduğunu söyledi.
Bolat, “Burada yapmaya çalıştığımız şey, Gümrük Birliği gibi 1996 yılı başından beri yürürlükte olan bir uluslararası anlaşmamıza uyulmasını sağlamak. Bunda delik açılmasın. Delik açılmaya başladı mı, birçok yerden açılmaya başlayacak. Sonuçta bu iş karşılıklılık esasına gelecek. Böyle bir şey, iki taraf için de kaybet-kaybet senaryosu olur” diye konuştu.
Türkiye ile AB arasındaki ticaret hacminin Gümrük Birliği’nin başlangıcından bu yana önemli ölçüde arttığına dikkati çeken Bolat, “Biz istiyoruz ki kazan-kazan senaryosuyla, bugüne kadarki başarılı 30 yıllık entegrasyona devam edelim. İki taraf da bundan kazançlı. İstihdam, yatırım, ihracat, ithalat, iç pazar, iki taraf da çok iyi noktada ve iki taraf da dış ticaretini büyütüyor. Yani 30 yıl önce Gümrük Birliği’ne başladığımızda karşılıklı ticaretimiz 21 milyar dolar seviyesindeydi. Şimdi 233 milyar dolar. 11 katına çıkmışız. Niye bozmak istiyorsun?” ifadelerini kullandı.
Düzenlemenin iki tarafın rekabet gücünü artırma hedefiyle birlikte ele alınması gerektiğini vurgulayan Bolat, “Eğer maksat güçlenmek, rekabetçiliği artırmaksa bunu birlikte yapmamız gerektiğini anlatmaya çalışıyorum. Avrupalı siyasetçiler bunu anlamayabilir. Onlar prim ödemiyor, fabrika açmıyor, vergi ödemiyor, dükkan çalıştırmıyor, böyle üstten bir karar almaya çalışıyorlar. Bunu anlatmaya çalışıyoruz” dedi.
'GELECEĞİ KURTARMAYA ÇALIŞIYORUZ. GELECEKTE DAHA FAZLA ZARAR VEREBİLECEK ETKİLERİ ÖNLEMEYE ÇALIŞIYORUZ'
Bolat, Türkiye’nin dışarıda bırakılmasının yalnızca mevcut otomotiv üretimini değil, ilerleyen dönemde farklı sektörlerdeki ticari ilişkileri de etkileyebilecek bir emsal oluşturmasından endişe duyduklarını belirtti.
Bakan, “Bir de uluslararası rekabet de giderek kesifleşiyor. Bir de dediğiniz gibi bu bir yol olup başka alanlara da kaymaması kritik bir süreç. Biz aslında geleceği kurtarmaya çalışıyoruz. Bugün geleceğe doğru istikrarlı bir şekilde yol alırken, bugüne de zarar verebilecek ama esasında gelecekte daha fazla zarar verebilecek etkileri önlemeye çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.
HİBRİT ARAÇLAR İÇİN AB'YE MUAFİYET MEKTUBU
Berlin temaslarında gündeme gelen bir diğer başlık, AB’nin hibrit araç ithalatına yönelik korunma soruşturması oldu. Bolat, Avrupa Komisyonu Ticaretten Sorumlu Üyesi Maroš Sefcovic’e hitaben bu konuda resmi bir mektup imzaladığını açıkladı.
AB’nin Çin’den hibrit araç ithalatındaki artış nedeniyle soruşturma başlattığını belirten Bolat, Çin’den yapılan yıllık ithalatın üç yılda 53 binden 850 bine yükseldiğini söyledi. Çin’e yıllık 350 bin araç kotası getirildiğini ve gümrük vergileri uygulandığını aktaran Bolat, soruşturmanın Türkiye dahil bütün ülkeleri kapsadığını ifade etti.
Türkiye’nin Gümrük Birliği üyesi olması nedeniyle korunma önlemleri kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Bolat, “Türkiye, Gümrük Birliği üyesi olduğu için burada ‘safeguard’ kapsamında değerlendirilmemeli, tarife kontenjanı uygulanmamalı. Bizim zaten ihracatımız bu alanda çok az ama bizim ve firmaların yatırımları var. Önümüzdeki 3 yıl içinde hibrit ve plug-in araç ihracatımız artacaktır. Projeksiyonlarımız bu yönde, onun engellenmemesi için bir müzakere süreci içerisindeyiz” dedi.
SON ANA KADAR MÜZAKERE
Bolat, Avrupa Parlamentosu, Konsey ve Komisyon arasındaki görüşmelerin henüz sonuçlanmadığını hatırlatarak, “Bizim şu an legal pozisyonumuz, Türkiye Gümrük Birliği üyesi olduğu için bunu muhafaza etmek ve bunun içinde yer almak” dedi.
Karar sürecinin son aşamasına kadar temasların devam edeceğini vurgulayan Bolat, “Müzakereler hiç bitmez. Son ana kadar devam eder. Ülkelerin pozisyonları değişebilir. İnanın pozisyonların değiştiğini de gördük. Aleyhten lehe, lehten aleyhe şeklinde” ifadelerini kullandı.