Kaçak akaryakıt nereden geliyor

Günübirlik geçişlerle Türkiye'ye getirildiği ifade edilen kaçak
akaryakıttan dolayı devletin, Trakya bölgesinde 300 milyon YTL'lik
vergi kaybına uğradığını savunan akaryakıt istasyonu sahipleri,
perakende satışlarının yüzde 50-60 oranında azalması üzerine Edirne
Valisi Nusret Miroğlu'na başvurdu. 
Edirne'deki akaryakıt istasyonu sahipleri ile nakliyeciler, Edirne'ye giren kaçak akaryakıt miktarı ve alınması gereken tedbirleri görüşmek üzere bir araya geldi. Toplantıda ele alınan konular, rapor halinde Vali Miroğlu'na teslim edildi.
Miroğlu'na verilen raporda, Kapıkule Sınır Kapısı'ndan günde
ortalama 1,500 Türk ve Bulgar plakalı otomobilin günübirlik olarak
geçiş yaptığı, bazı kişilerin ise günde 2 defa sınır kapısından
geçtiği bildirildi.
Otomobillerin ortalama 80 litre yakıtla geldiği ve bunun sadece 10
litresini harcayarak, diğer benzin veya motorini Edirne ve civarında
yasadışı yollardan sattığı savunulan raporda, şu görüşlere yer
verildi:
"Buna göre günde 1,500 araç x 70 litre = 105.000 litre kaçak
yakıt girişi olmakta. 105.000 litre x 1.4 YTL = 152,250 YTL sadece
otomobillerden rant sağlanıyor.
Sınır kapısından günlük geçen Minibüs, otobüs, kamyonet ve kamyon
sayısı da ortalama 220 adet geçtiği belirlendi. Buna göre 220 araçx300
litre= 66,000 litre kaçak yakıt da bu yolla getiriliyor. 66,000
litrex1.4 YTL= 95,700 YTL de bu yolla kazanılıyor. Dereköy Sınır
Kapısı'ndan ise günübirlik geçer araç sayısının 150 civarında olduğu
ve buradan da 15,000 litre akaryakıtın getirilerek, 21,750 YTL'lik
günlük bir pazarın olduğu anlaşılmaktadır. Bir günde yolcu kapısından
giren kaçak yakıt miktarı 186,000 litre olup, çıkan para ise 269,700
YTL'dir."
Kaçak olarak getirilen akaryakıtın, Edirne Sanayi Çarşısı, Edirne
Sebze Meyve Hali ile minibüs ve taksi duraklarında, mahalle aralarında
satıldığı vurgulanan raporda, bu işi yapanların yüzde 95'inin ise
Bulgar vatandaşları olduğu ifade edildi.

-KAÇAKÇILIĞIN YÜZDE 70'İ TIRLARLA YAPILIYOR

Akaryakıtı bu kişilerden satın alanların, ürünü hiç bir güvenlik
tedbiri olmadan çeşitli yerlerde saklamalarının da sakıncalı olduğu
vurgulanan raporda, akaryakıt kaçakçılığının yüzde 70'inin ise
TIR'larla yapıldığı belirtildi.
TIR'ların orijinal depolarının 550-600 litre hacme sahip olduğu
ifade edilen raporda, "Gümrük Müsteşarlığı'nın genelgesiyle, Türk
plakalı taşıtların yedek depo bulunduramayacağı ve ülkeye girişlerinde
550 litre ile girmeleri kararlaştırılmıştı. Ancak son iki yıldır bu
genelge yokmuş gibi davranılmaktadır. Sadece 300 litre yakıta
ihtiyaçları olan taşıtlar, orijinal ve yedek depolarında getirdikleri
1,300 litrelik yakıtın 900 litrelik bölümünü Edirne, Lüleburgaz,
Babaeski, Çorlu ve İstanbul'da satmaktadırlar" denildi.
Raporda, Kapıkule ve İpsala sınır kapılarından TIR'larla yurda
sokulan günlük toplam kaçak yakıt miktarı ise 617,500 litre olarak
belirtildi.

Rapora göre, Kapıkule'den Türk plakalı TIR'larla 360 TIR x 500
litre= 180,000 litre, 180,000 litre x 1.3 YTL = 243,000 YTL, yabancı
plakalı TIR'larda akaryakıt miktarının serbest olması da göz önünde
tutularak 360 TIR x 1,000 litre= 360,000 litre. 360,000 litre x 1,3
YTL= 486,000 YTL günlük ekonomik kayıp oluyor.
İpsala Sınır Kapısı'ndan da TIR'larla günde toplam 104,625 YTL
değerinde, 77,500 litre yakıt getirildiği kaydedildi.

-GÜNDE 1.1 MİLYON YTL BULGARİSTAN'A GİDİYOR...

Hazırlanan rapora göre, Kapıkule ve Dereköy sınır kapılarından
otomobil, otobüs, minibüs, kamyon ve kamyonetlerle günde 269,700 YTL değerinde 186,000 litre benzin ve motorin yurda sokulurken, Kapıkule ve İpsala sınır kapılarından TIR araçlarıyla günde 833,625 YTL değerinde 617,500 litre akaryakıt getiriliyor.
Raporda, kaçak akaryakıtın Türkiye'nin günde 1 milyon 103 bin YTL,
yılda ise 403 milyon YTL'sini götürdüğü savunulurken, "Maliye
Bakanlığı'nın vergi oranları bazında en önemli gelir kalemini
oluşturan akaryakıt ürünlerinin bu yolla kaçak girişinde kaybedilen
yıllık vergi geliri ise 300 milyon YTL civarındadır" denildi.

-ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Akaryakıt istasyonu sahiplerinin Edirne Valisi Miroğlu'na
verdikleri raporun son bölümünde ise çözüm önerilerine yer verildi.
Buna göre, sınır kapılarında akaryakıt kontrolü yapacak
birimlerin oluşturulması, araçların Türkiye'de gidecekleri yerler
sorularak, kilometre ve akaryakıt miktarının hesaplanması, geri kalan
yakıtın depoda olmaması halinde usulsüzlük cezası uygulanması, harici
depoların söktürülerek, yabancı plakalı TIR araçlarındaki yakıtın
takibi istendi.
Akaryakıt istasyonu sahipleri, satışlarının 1997 yılı rakamlarına
düştüğünü savunurken, "15 istasyonda 300 kişi çalışıyor. Böyle
giderse istasyonlar kapanır ve çok sayıda çalışan işsiz kalır.
Bulgaristan'dan getirilen yakıtın oktan ve setanı Türk standartlarının
altında, araçlarda arızalara neden olabilir. Her şeyden öte,
devletimiz büyük bir vergi kaybına uğramakta" şeklinde görüş
bildirdiler.