ABD konut sektöründe balon iddialarına cevap

 J.P Morgan Chase Bankası Ekonomisti Mehmet Özhabeş, Amerika'da konut fiyatlarının hızlı bir şekilde artmasının 'yeni bir balon mu oluşuyor?' sorusunu akıllara getirdiğini belirterek, "Konut piyasasında yeni bir balon oluşuyor endişesi yersiz. Bu soru şu an Amerikan ekonomisinin birçok alanında soruluyor. Sebebi de Fed'in gevşek para politikasıdır" dedi.

Özhabeş, AA muhabirine, Amerika' da konut fiyatlarının son 7 yılın en hızlı artışını gerçekleştirmesine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Amerika'da S&P Case-Shiller 20-şehir konut fiyatları endeksinin mart ayında yüzde 1,1 arttığını belirten Özhabeş, bir yıl öncesine göre fiyatların yüzde 10,9 oranında yükseldiğini, bu oranların 2000'li yıllarda başlayan ve 2006'ya kadar süren ev fiyatlarındaki hızlı artışları anımsattığını söyledi.

Özhabeş, o dönemde ev fiyatlarında balon oluştuğunu dile getirerek, "Balonun patlaması ile 2008 krizine girmiştik. Ev fiyatlarının şu an tekrar hızlı bir şekilde artması, 'Acaba yeni bir balon mu oluşuyor?' sorusunu akıllara getiriyor. Aslında 'Balon mu oluşuyor?'sorusu şu an Amerikan ekonomisinin bir çok alanında soruluyor. Sebebi de Fed'in gevşek para politikası. Bu politika, yatırımcıları riskli alanlara itiyor, ekonomideki dengeleri bozuyor ve varlık fiyatlarının dengelerin üzerine çıkmasına sebep oluyor" diye konuştu.

Konut piyasasında yeni bir balon oluşuyor endişesi yersiz

Özhabeş, konut piyasasında yeni bir balon oluşuyor endişesinin yersiz olduğunu belirterek, ev fiyatlarının 2006'da tepe yaptıktan sonra yüzde 33,8 oranında düştüğünü, geçen yılın mart ayında taban yaptıktan sonra su ana kadar yüzde 10,9 arttığını dile getirdi.

Buna rağmen şu anki fiyatların halen 2006'daki orandan yüzde 26,6 aşağıda olduğunu vurgulan Özhabeş, geçen bir yılda görülen hızlı artışların aslında normal olduğunu, fiyatların çok düşük seviyeden tırmanmaya başladığını söyledi.

Özhabeş, konut fiyatlarının hızlı bir şekilde artmasının bir diğer önemli sebebinin de satılık konut stoklarının çok düşük seyretmesi olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

" Bunun önemli bir sebebi de bir çok ev sahibi evini satmıyor. Çünkü mortgage borçları evlerinin değerinin üzerinde. Normalde ailelerdeki fert sayısı artınca ya da çocuklar evden ayrılınca aileler yeni bir eve taşınmak ister. Ancak 2006'dan sonra yaşadığımız fiyat düşüşleri buna engel oluyor.

Fakat bu sorun yavaş yavaş çözülüyor ve ev fiyatları artıyor. Fiyatlar arttıkça, bu aileler evlerini satabilir duruma gelecek ve konut arzı artacak. Ayrıca konut inşaatlarındaki artış, arzı daha da genişletecek. Bu da ev fiyatlarındaki yükselişin daha makul bir seviyeye inmesini sağlayacak."

-" Mortgage faizlerinin rekor derecede düşük olması ev almayı cazip hale getirdi"

Özhabeş, fiyatlardaki artışın bir başka sebebinin de talebin artması olduğunu ifade ederek, krizden sonra birçok ailenin ev almayı ertelediğini, bu ertelenmiş talebin şu an konut sektöründe canlılığa sebep olduğunu dile getirdi.

Belli bir süre sonra bu taleplerin normale döneceğini anlatan Özhabeş, " Ayrıca fiyatların gerileyip, mortgage faizlerinin rekor derecede düşük olması ev almayı oldukça cazip kıldı. Ekonomideki büyüme sinyalleriyle Fed'in gevşek para politikasında yavaşlamaya gitme sinyalleri, mortgage faizlerinin bir miktar artmasına sebep oldu. Ev fiyatlarının artması ile birlikte ev almanın cazibesi azalacak ve talep normale dönecek" değerlendirmesinde bulundu.