Atatürk Manastır'da hala yaşatılıyor

AA muhabirinin, Türkiye'nin Üsküp Askeri Ataşeliğinden aldığı bilgiye göre, 1896-1899 yılları arasında Manastır'da bulunan Askeri İdadi'de eğitim gören Atatürk anısına, Türkiye Cumhuriyeti Manastır Fahri Konsolosu merhum Mithat Enver Cemal'in girişimi ile okulun bir bölümünde oluşturulan Atatürk Anı Odası, 3 Ekim 1996'da, iki ülke cumhurbaşkanlarının katıldığı törenle ziyarete açıldı.

Atatürk'ün daha özgün ve etkili anlatılması amacıyla Üsküp Askeri Ataşesi Kurmay Albay A. Rahmi Acır'ın hazırladığı proje doğrultusunda, Genelkurmay Başkanlığı tarafından Anı Odası yenilendi.

Anı Odası'nda, Atatürk'ün balmumu heykeli, büstü ve bazı eşyaları ile hayatı, katıldığı savaşlar, devrimleri, veciz sözlerini içeren bilgiler, fotoğraflar ve Atatürk ile ilgili Türkçe ve diğer dillerde yayımlanmış kitap, broşür ve dergiler sergileniyor. Atatürk'ü tanıtıcı film ve belgesellerin Türkçe, İngilizce ve Makedon'ca izlenebildiği sistemin de bulunduğu odada, ışıklı panolarla Büyük Taarruz, Sakarya Meydan Muharebesi, Çanakkale Savaşı da bu dillerde anlatılıyor. Atatürk'ün, eğitimi sırasında aldığı notların da sergilendiği odada, ziyaretçilerin duygu ve düşüncelerini ifade ettikleri anı defteri de bulunuyor. Anı Odası'nda, Atatürk'ün yaşama veda ettiği 10 Kasım ve Türkiye'nin diğer milli günlerinde tören yapılıyor.

 -ATATÜRK'ÜN İLK AŞKI ELENİ-

Manastır Askeri İdadisi'ne giden "geniş" anlamına gelen Şirok Sokak'ta, Atatürk'ün "ilk aşkı" Eleni'nin evi de bulunuyor. Mustafa Kemal, okul çıkışında, Şirok'a bakan bu evin balkonunda, bir Rum işadamının kızı olan Eleni'yi görüyor. İki genç arasında başlayan yakınlaşma aşka dönüşüyor ve bu aşk büyüyor.

Mustafa Kemal, Selanikte bulunan annesi Zübeyde Hanım'la tanıştırmak ve evlenmek için iznini almak için Eleni'yi annesine götürüyor. Ancak, Zübeyde Hanım bu aşkın bir izdivaca dönüşmesine izin vermeyince, Mustafa Kemal Eleni ile birlikte Manastır'a dönmek zorunda kalıyor. Eleni'nin babası, kahyasına yüklü bir miktarda para vererek kızı ile evlendiriyor ve Eleni'yi Fransa'ya gönderiyor. Mokedonya devlet televizyonu tarafından Mustafa Kemal'in bu gençlik aşkı, Manastır Fahri Konsolosu Mithat Enver Cemal'in hazırladığı senaryodan 2005 yılında film haline getirilmişti.

-OSMANLI ALTINLARI İLE MAKEDONYA'DA YAPILAN ORDUEVİ-

Bu arada, Askeri İdadi'ye 50 metre mesafede bulunan orduevi binasının yapılışının ilginç bir hikayesi var. Osmanlı idaresi, Birinci Balkan Savaşı öncesinde Manastır'da bulunan 3. Ordu Komutanlığına, bu ülkede bir orduevi yapılması için ödenek tahsis ediyor. Ordunun 1912 yılında başlayan Balkan Savaşı sonunda bölgeyi terk etmek zorunda kalmasına rağmen orduevinin inşası için tahsis edilen ödenek, bu maksatla Makedonlara teslim ediliyor. Makedon yetkililer de Osmanlı'nın ülkedeki topraklarını kaybetmiş olmasına karşın orduevi binasını yaptırıyor. Makedonya Kültür Bakanlığının, yakın bir tarihe kadar Manastır Orduevi olarak kullanılan binanın müzeye dönüştürülmesi amacıyla başlattığı restorasyon sürüyor.

(aa)