Türkiye’nin Suudi Arabistan’a askeri desteği nasıl olacak? Uzman isim tek tek anlattı

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın Orta Doğu’daki güvenlik dengelerini nasıl etkileyeceği tartışılmaya devam ediyor. Gaziantep Hasan Kalyoncu Üniversitesi Öğretim Üyesi ve SETA Kıdemli Araştırmacısı Doç. Dr. Murat Aslan, AA Analiz için kaleme aldığı yazıda, Türkiye’nin Suudi Arabistan’a sağlayabileceği askeri desteğin muhtemel kapsamını ve anlaşmanın bölgesel güvenliğe etkilerini değerlendirdi.

Aslan’ analizinde, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları karşısında anlaşmanın caydırıcılık kapasitesi ve üç ülke arasındaki askeri iş birliğinin nasıl şekillenebileceği üzerinde durdu.

MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI’NIN HUKUKİ BOYUTU

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos 2026’da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın uygulanabilmesi için hukuki ve siyasi süreçlerin önem taşıdığına dikkat çeken Aslan, Türkiye’nin vereceği desteğin kapsamının anlaşmanın hükümlerine ve ilgili anayasal düzenlemelere bağlı olacağını belirtti.

Türkiye’de Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine ilişkin yetkilerin Anayasa’nın ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirileceğini ifade eden Aslan, anlaşmanın doğuracağı yükümlülüklere göre TBMM’nin gerekli onay ve yetkilendirme işlemlerini gerçekleştirmesinin gündeme gelebileceğini kaydetti.

Aslan’a göre askeri birliklerin konuşlandırılması halinde silah kullanma yetkisi, hukuki statü, finansal yükümlülükler ve komuta-kontrol mekanizmaları gibi konuların da önceden belirlenmesi gerekiyor.

TÜRKİYE’NİN ASKERİ DESTEĞİ NASIL OLACAK?

Türkiye’nin Suudi Arabistan’a verebileceği desteğin kapsamının öncelikle Riyad yönetiminin ihtiyaçları ve talepleri doğrultusunda şekillenmesi bekleniyor.

Aslan, füze ve roket tehditleri ile deniz araçlarına yönelik saldırılar dikkate alındığında Türkiye’nin farklı savunma kabiliyetleriyle katkı sağlayabileceğini değerlendirdi.

Bu kapsamda öne çıkan muhtemel destek alanları şöyle sıralandı:

• Hava savunma sistemleri: Füze, roket ve hava araçlarından kaynaklanan tehditlere karşı savunma kapasitesinin güçlendirilmesi.
• İnsansız hava araçları: Gözetleme, keşif ve operasyonel ihtiyaçlara yönelik kabiliyetlerin desteklenmesi.
• İstihbarat ve elektronik istihbarat: Tehditlerin tespit edilmesi ve saldırılara karşı erken uyarı kapasitesinin artırılması.
• Kıyı ve gemi savunması: Deniz unsurlarına yönelik saldırılara karşı savunma imkânlarının geliştirilmesi.
• Dron-savar sistemleri: İnsansız hava araçlarından kaynaklanan tehditlere karşı koruma sağlanması.
• Lojistik ve mühimmat: İhtiyaç duyulması halinde askeri faaliyetlerin sürdürülebilmesine yönelik destek verilmesi.

Aslan, Türkiye’nin savunma sanayisinde geliştirdiği sistemlerin bu alanlarda seçenek oluşturabileceğini belirtti. Analizde, KORKUT hava savunma sistemleri de olası çözümler arasında gösterildi.

KATAR MODELİ GİBİ MÜŞTEREK GÖREV KUVVETİ KURULABİLİR Mİ?

Analizde, Türkiye’nin Suudi Arabistan’da konuşlanması ihtimali de ele alındı. Aslan, böyle bir durumda Katar’daki Türk askeri varlığına benzer şekilde kara, hava, deniz ve özel kuvvet unsurlarını içeren müşterek bir yapının oluşturulmasının seçenekler arasında bulunabileceğini ifade etti.

Bununla birlikte, olası konuşlandırmanın kapsamının ve görev sınırlarının henüz kesinleşmiş bir karar olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Askeri desteğin niteliğinin, tehdit değerlendirmesi ve Suudi Arabistan’ın ihtiyaçları doğrultusunda belirlenmesi bekleniyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın anlaşmayı “saldırı değil, savunma anlaşması” olarak nitelendirmesine de değinen Aslan, olası Türk askeri varlığının Suudi Arabistan topraklarının savunulmasına yönelik görev ve coğrafi sınırlamalara tabi tutulabileceğini değerlendirdi.

HUSİLERE KARŞI CAYDIRICILIK HEDEFLENİYOR

Aslan’a göre Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın temel hedeflerinden biri, taraf ülkeler arasında savunma dayanışmasını güçlendirerek saldırılara karşı caydırıcılık oluşturmak.

Husilerin saldırılarının devam etmesi halinde yalnızca caydırıcılığın yeterli olmayabileceğini belirten Aslan, savunma ve saldırıları etkisiz hale getirmeye yönelik ilave tedbirlerin de gündeme gelebileceğini kaydetti.

Analizde, askeri tedbirlerin diplomatik girişimlerle birlikte yürütülmesinin önemine de işaret edildi. Bu çerçevede İran’la görüşmelerin ve Husilerle doğrudan ya da dolaylı temasların diplomatik sürecin parçası olabileceği değerlendirildi.

MEKKE PAKTI GENİŞLEYEBİLİR Mİ?

Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın yalnızca üç ülke arasındaki askeri iş birliğiyle sınırlı kalmayabileceğini belirten Aslan, girişimin Orta Doğu’da bölgesel güvenlik mimarisinin yeniden şekillenmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Analizde, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) dışındaki bazı Körfez ülkelerinin de Mekke Paktı’nı izlediğine dikkat çekildi. Anlaşmanın caydırıcılık kapasitesini ortaya koyması halinde bölgesel iş birliğinin genişleyebileceği öngörüldü.

Aslan, Müslüman ülkelerin güvenlik sorunlarına bölgesel uzlaşıyla çözüm üretmesinin önemini vurgulayarak, ortak savunma alanında başlayan iş birliğinin ilerleyen dönemde ekonomik refah ve enerji kaynaklarının değerlendirilmesi gibi alanlara da yansıyabileceğini belirtti.

Anlaşmanın uygulama kapsamı, Türkiye’nin sağlayacağı desteğin niteliği ve olası askeri konuşlandırmanın ayrıntıları ise ilgili ülkelerin alacağı kararlar ve yürüteceği hukuki süreçlerle netleşecek.

Son dakika: İstanbul Havalimanı'nda Riyad seferleri askıya alındı