İstanbul'da 8 bakanlı kritik toplantı! Hakan Fidan "Zamanı geldi" diyerek duyurdu

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğinde, İstanbul'da Türkiye-Mısır-Pakistan-Suudi Arabistan Dışişleri Bakanları Yedinci Toplantısı gerçekleştirildi.

R4 mekanizması, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından bölgesel sahiplenme anlayışı temelinde kalıcı istikrarı desteklemek ve bölgesel meselelerde diyaloğu güçlendirmek amacıyla oluşturuldu.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğinde İstanbul'da İtalya'nın da katılımıyla gerçekleştirilen R4+E3 Dışişleri Bakanları Toplantısı yapıldı.

Görüşmelerde R4 formatı ile İngiltere, Almanya ve Fransa'nın yer aldığı E3 grubu aynı masada buluştu. Bakanlar düzeyindeki temaslarda Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler, ABD ile İran arasındaki gerilim, İsrail'in saldırıları, Yemen'deki durum ve Rusya-Ukrayna savaşı ele aldı. Taraflar kriz başlıklarının yanı sıra ülkeler arasındaki yeni işbirliği ve koordinasyon imkanlarını da değerlendirdi.

TOPLANTI SONRASI HAKAN FİDAN'DAN AÇIKLAMALAR

"Bütün konuları masaya yatırdık. Masadaki bütün ülkeler daha fazla savaş istemiyor. Ateşkese taraftarlar. Bütün ülkeler diplomasinin tek yol olduğuna inanıyor."

"Bu toplantı son aylardaki en önemli diplomatik olaylardan biriydi"

"(İran savaşı) Savaşın yayılmasına müsaade etmeden neler yapılabileceğini konuştuk. Hürmüz Boğazı'nın bir an önce açılması ve piyasaların düzelmesi lazım. Ancak İran'a saldırıyı hiçbir ülke onaylamıyor. Diplomatik yollarla çözülmesi gerekiyor"

"Bu iki format kendi içerisinde, kendi coğrafyalarındaki sorunlarla ilgilenen formatlar. Bizim bölgesel 4'lümüzün ortaya koyduğu önemli çözümler var. Bir araya gelip sorunlara toplu çözüm bulmak istedik"

"Mısır'ın da Libya Deniz Yetki Alanları Anlaşmasıyla ilgili çekincesi var, diyaloğa açığız"

"(Karadeniz ve Rusya-Ukrayna Savaşı) Ya savaş dursun; durmuyorsa enerji ve tahıl konusunda bir istisna getirilsin taraflarca"

"Ukrayna'daki tahılı nasıl dünyaya çıkarabiliriz, bunun hakkında görüşmeler yaptık. Bazı öneriler getirildi."

"Doğu'daki ve Batı'daki birleşmenin gerçekleşmesi için uygun bir zamana gelmiş bulunuyoruz. En önemli konu, askeri unsurların nasıl bir araya geldiği olacaktır. Yakında Türkiye olarak buna dair bir açıklama yapılacak"

İstanbul'daki zirveye Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud katıldı.

GÖRÜŞMELERE İTALYA DA DAHİL OLDU

İtalya Dışişleri Bakanlığı da Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani'nin Türkiye'nin girişimiyle düzenlenen toplantıya katılacağını açıkladı.

Son dakika...Fidan’dan kamuoyuna net mesaj: İstikrar ithal edilemez!

FİLİSTİN

Bakan Fidan'ın toplantıdaki hitabında, bölgesel güvenliğin en başta bölge ülkelerinin sorumluluk üstlenmesini gerektirdiğini, Türkiye'nin bu anlayış doğrultusunda bölgesel sahiplenmeyi esas alan işbirliği mekanizmalarının güçlendirilmesine öncelik verdiğini vurgulaması bekleniyor.

Mevcut ihtilafların birbirini beslemesine, çatışmaların yeni alanlara yayılmasına ve bölgesel gerilimlerin daha geniş çaplı istikrarsızlığa dönüşmesine izin verilmemesi gerektiğini ifade edecek olan Fidan'ın, İsrail'in Filistin'de devam eden işgalinin, uluslararası toplumun barış çabalarını sekteye uğratan uzlaşmaz tutumunun ve tüm bölgeye yayılan saldırganlığının Orta Doğu'daki gerilimlerin temel nedeni olduğunun tekraren altını çizmesi öngörülüyor.

Fidan'ın tüm devletlerin, Kudüs'ün tarihi ve hukuki statüsünü zedeleyebilecek ve iki devletli çözüm çabalarına zarar verebilecek eylemlerden kaçınmasının lazım geldiğini belirtmesi ve İsrail'in yasa dışı yerleşimleri genişletme yönünde adımlar atması ve yasa dışı yerleşimci terörünü teşvik etmesi karşısında uluslararası toplumun kararlı bir tutum sergilemesinin ve İsrail üzerindeki baskısını artırmasının ehemmiyetine dikkat çekmesi bekleniyor.

İRAN

ABD ile İran arasındaki ihtilafın ancak diplomasi ve diyalog yoluyla çözülebileceğini, askeri yöntemlerin kalıcı bir çözüm sunmadığı gibi bölgedeki kırılganlıkları tetiklediğini ve daha geniş çaplı bir çatışma riskini de beraberinde getirdiğini kaydetmesi öngörülen Fidan, Hürmüz ve Babulmendeb boğazlarında seyrüsefer serbestisinin kalıcı olarak tesis edilmesinin bölgesel ve küresel istikrar için hayati önemde olduğunu vurgulayacak.

HUSİLER

Fidan'ın, Husilerin Suudi Arabistan'da sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırıları karşısında Türkiye'nin Suudi Arabistan'ın güvenliğinin muhafazasına yönelik desteğini teyit ederek Mekke Savunma İttifakı'nın ortaya koyduğu dayanışma ve ortak güvenlik anlayışının önemine işaret etmesi bekleniyor.

R4 VE E3 FORMATLARI

Bölgesel 4'lü (R4) mekanizması, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan ortaklığıyla bölgesel sahiplenme temelinde kalıcı istikrarı desteklemek ve diyaloğu güçlendirmek hedefiyle kuruldu.

R4 dışişleri bakanları, ilki bu yıl 18 Mart'ta Riyad'da gerçekleşen buluşmanın ardından toplam altı toplantı yaptı; son temas 21 Eylül'de BM Genel Kurulu marjında New York'ta düzenlendi.

Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa'dan oluşan Avrupa 3'lüsü (E3) ise 2003 yılından bu yana İran'ın nükleer programına yönelik üçlü diplomatik işbirliği çerçevesinde faaliyet yürütüyor.

Yapı zaman içinde farklı bölgesel ve uluslararası dosyalarda ortak girişimler üstlenen bir nitelik kazandı.