'Balyoz Planı' davasında yargı gideri ne kadar?

İstanbul 10. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından hazırlanan gerekçeli kararın suç tarihinin belirlenmesi bölümünde, sanık Çetin Doğan liderliğindeki cunta yapılanmasının darbeyi gerçekleştirebilecek elverişliliğe ulaştığı ancak Genelkurmay Karargahı'nın öncelikle muhtemel darbeye karşı çıkması, sonrasında da günün şartlarının elverdiği ölçüde engellemek için çaba göstermesi sebebiyle cunta yapılanmasının darbe suçunu işleme elverişliliğini kaybettiği ve icra hareketlerinin tamamlanamadığı ifade edildi.

Bu nedenle, suç tarihinin 2003 yılı Ağustos ayı ve öncesi olarak kabul edildiği aktarılan kararda, ''Bu tarihten sonra da Balyoz Darbe Planı çerçevesinde uygun ortam bulunduğunda darbenin gerçekleştirilebilmesi, hukuki alanda haklarında takibata başlanma ihtimaline karşı gerekli hukuksal alt yapının hazırlanması gibi amaçlara yönelik olarak bir kısım sanıkların çalışmaları devam etmiştir. Bu çalışmalar kapsamında listeler güncellenmiş ve yeni çalışmalar yapılmıştır. Ancak cunta yapılanması haklarında soruşturmaya başlanılmasına kadar, bir daha Ağustos 2003 ve öncesi konumuna yani darbe suçunu gerçekleştirebilme yeterliliğine ve ortamına ulaşamamıştır'' denildi.

Gerekçeli kararın ''takdiri indirim nedenlerine'' ilişkin bölümünde, bir kısım sanıkların mahkeme heyetine karşı, ''Sizler de yargılanacaksınız, vereceğiniz karar hakkınızda hayırlı olsun. Burada yargılama yapılmıyor, tiyatro oynanıyor. İddianame değil iftiraname'' şeklinde beyanlarda bulunduğu bildirildi.

''Ortak hareket etmeyen sanıklar, baskı altına alındı''

Birçok sanığın hakaret ve tehdit boyutuna ulaşan davranışlarda bulunduğu anlatılan gerekçeli kararda, sanıkların büyük çoğunluğunun belli bir disiplin çerçevesinde ortak hareket ettiği ve ortak hareket etmeyen sanıkları baskı altına almaya çalıştıkları kaydedildi.

Olumsuz tavır sergileyen sanıklar hakkında takdiri indirim uygulanmadığı belirtilen kararda, yargılamanın yürütülmesine engel olacak davranışta bulunmayan sanıklar hakkında ise takdiri indirimin uygulandığı vurgulandı.

Sanıkların yargılama aşamasındaki itirazları

Yargılama sırasında bazı sanıkların suç tarihinde yurt dışında görev yaptıklarına ilişkin ifadelerine değinilen gerekçeli kararda, ''Suç tarihinde teknolojinin ulaştığı aşama, iletişimdeki kolaylıklar dikkate alındığında aralarında kolay bir şekilde belge alışverişinin olabileceği, bazı toplantı tutanaklarında kişi isminin açılmasının muhakkak bu toplantıya fiziken iştirak etmeyi gerektirmeyeceği, bir darbe planında bu suçun icra faaliyetlerine dair evrakta suça dahil olmayan bir kişinin isminin olamayacağı, bu durumdaki sanıkların suça katılımları diğer deliller ile de doğrulanmıştır'' denildi.

Tanık ve bilirkişi talepleri

Gerekçeli kararda, ceza yargılamasının amacının somut gerçeğin hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya çıkarılması olduğu ifade edilerek, ''Bu amaçla, uyuşmazlığın çözümünde teknik bilgi gerektiren konularda, hakim bilirkişilerin uzmanlığından yararlanır'' ifadelerine yer verildi.

''Kural olarak hakim veya mahkeme, bilirkişilerin verdikleri raporlar ile bağlı değiller'' denilen gerekçeli kararda, mahkemenin bilirkişi görüşüne uymayan kararlar verebileceği ancak bunun nedenlerinin ayrıntılı ve gerekçeli bir biçimde açıklanması gerektiği vurgulanarak, ''Kesin olarak kabul edilmesi gerekli sonuç, hiçbir bilirkişi raporunun yargıcı bağlamayacağı hususudur'' ifadesi yer aldı.

Sanıklar ve müdafilerin, dosyaya rapor düzenleyen bilirkişiler ile emekli Orgeneral Aytaç Yalman ve eski Genelkurmay Başkanlarından Hilmi Özkök'ün dinlenilmesini birçok kez talep ettiği anlatılan kararda, şunlar kaydedildi:

''Bilirkişiler ile adı geçen tanıkların, sanıklara atılı suçun niteliği göz önüne alındığında toplanan kanıtlara göre beyanlarının alınmasının karara etkisi bulunmadığı, kanıtın amaca uygun olmadığı değerlendirildiğinde, tanık gösterilmesi isteğinin mahkeme üzerinde kamuoyu nezdinde baskı oluşturmak amacıyla yapılması, seminer ve diğer belgelerin gerçek olması nedeniyle de bilirkişiler ve tanıkların dinlenilmesinin sonuca etkili olmadığı kanaatine varılarak, söz konusu talepler reddedilmiştir.''

Yargılama giderleri

Gerekçeli kararın son 4 sayfasında, yargılama giderlerine yer verildi.

Kararda, ''Avukatlık gideri'', ''Adli Tıp gideri'' ve ''Tebligat, posta, bilirkişi vesair ortak giderler'' başlıkları altında hesaplamalar yer aldı. Toplam yargılama giderinin, 61 bin 559 lira olduğu belirtildi.

Kararın Yargıtay tarafından onanması halinde, söz konusu giderler ceza alan sanıklardan tahsil edilebilecek.