Kur'an Arkeolojisi Işığında Adil Kral: Zülkarneyn

İslam ilim geleneğinin en tartışmalı konularından biri olan Zülkarneyn’in kimliği, yeni bir çalışmayla yeniden gündeme taşındı. Bülent Şahin Erdeğer’in kaleme aldığı eser, Kur’ân-ı Kerîm’in Kehf Sûresi’nde geçen Zülkarneyn kıssasını tarih, arkeoloji ve dinler tarihi perspektifinden ele alarak kapsamlı bir analiz sunuyor.

Kitapta, “iki boynuz sahibi adil kral” olarak tasvir edilen Zülkarneyn’in gerçekte kim olduğu sorusuna yanıt aranıyor. Araştırmada, Zülkarneyn’in Büyük İskender mi yoksa Pers hükümdarı Kiros gibi farklı tarihsel figürlerle mi özdeşleştirilebileceği tartışılıyor. Ayrıca “iki boynuz” ifadesinin bir güç sembolü mü yoksa adaletin metaforu mu olduğu da incelenen başlıklar arasında yer alıyor.

Eserde yalnızca klasik tefsir kaynaklarıyla yetinilmiyor; Eski Ahit metinleri, Pers tarihi, Ahameniş arkeolojisi ve Antik Yakın Doğu sanat tarihi gibi farklı disiplinlerden veriler bir araya getiriliyor. Böylece Kur’ân kıssalarının tarihsel bağlamını yeniden anlamaya yönelik çok yönlü bir yaklaşım ortaya konuyor.

Çalışma, Kur’ân arkeolojisinin sunduğu imkânları ve nüzul bağlamının tefsirdeki rolünü de tartışmaya açıyor. Tarihsel özdeşleştirme çabalarının vahyin evrensel mesajına katkı mı sağladığı yoksa onu sınırlandırdığı mı sorusu da kitabın dikkat çeken tartışma başlıkları arasında bulunuyor.

Zülkarneyn kıssasını “eski ile yeni arasında bir köprü” olarak değerlendiren eser, okuyucuyu tarih ile inanç arasında disiplinler arası bir yolculuğa davet ediyor.