İbiş, Action Man ve Barbie'ye karşı

Büyük Önder Atatürk ve sonraki cumhurbaşkanları İsmet İnönü, Celal Bayar ve Cemal Gürsel'in huzurunda Karagöz gösterileri sunan kukla ustası Hadi Poyrazoğlu tarafından 1958 yılında Ankara'da açılan Kukla Kebap, geleneksel kukla sanatını yeni nesillere tanıtmak amacıyla 1994 yılında mini gösterilerle başlattığı çalışmalarına yeni bir boyut kazandırdı.

Damak zevkine hizmet etmenin yanı sıra restoranın içine kurulan bir sahnede sergiledikleri kukla gösterisiyle müşterilerinin çocukluklarına keyifli saatler yaşatan Kukla Kebap, el yapımı ürettiği kuklaları satışa sunarak, çocukların "yabancı kahramanlar" yerine geleneksel Türk kültürünün mirasıyla büyümelerini hedefliyor.

Kukla Kebap'ın sahibi Mustafa Poyraz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 1974 yılında babasından devraldığı kebap salonunda 1994 yılında aldığı bir kararla yok olmak üzere olan kukla sanatını yaşatmak için gösterilere başladıklarını anlattı. Poyraz, gösterilerin gün geçtikçe müşteri sayısını artırdığını, restorana ilk kez gelenlerin birkaç gün sonra aile dostlarını, çocuklarını da yanlarına alarak kukla gösterisi izlemeye geldiğini söyledi.

Geleneksel Türk gölge ve ipli kukla sanatını yaşatmak adına yaptıkları "riskli" atılımın kukla ustaları tarafından da takdirle karşılandığını ifade eden Poyraz, şunları kaydetti: "Kukla gösterilerini bir restoran salonunda kullanmaktaki ilk amacımız müşteri potansiyelini artırmak değil unutulan kültürümüzü hatırlatmaktı. Eskiden sünnet düğünleri, doğum günü törenleri denildiğinde İbiş, Hacivat, Karagöz, Pişekar akla geliyordu. Ancak, son dönemlerde bunlar unutulmaya başladı. Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde yapılan çalışmalara rağmen halk, bu kültürden hep uzak kaldı. Biz de restoranda kurduğumuz sahnede kukla gösterileri yaparak, geleneksel gölge ve ipli kukla sanatını bilenlerin hafızalarını canlandırdık, bilmeyenlerin de öğrenmelerine yardımcı olduk."

Poyraz, yabancı karakterlere ilgi duyduğunu, ailelerin de çocuklarına hediye olarak "Action Man, Barbie" gibi oyuncaklar seçtiğine dikkati çekti. Restorandaki gösterilerin ardından vatandaşların kuklalara ilgisinin yeniden canlandığını ifade eden Poyraz, müşterilerin kuklalara yoğun talep gösterdiğini söyledi. Babasından kalma 100 yaşın üzerinde kuklaların bulunduğunu, birçoğunun tarihi eser özelliği taşıdığını anımsatan Poyraz, şöyle devam etti: "Çok yüksek fiyatlar sunulsa bile babamdan kalan bu kuklaları satamazdım. Hatta Kültür ve Turizm Bakanlığı'na kayıtlı birçok kuklayı yıpranmaması ve zarar görmemesi için oynatmıyoruz. Hedeflediğimiz doğrultuda gelişen taleplere cevap verebilmek için kukla üretimine karar verdik. Bunun için Ankara'da açtığımız atölyede, 50 yıl öncesinin teknikleri ve malzemelerini kullanıp, teknolojik gelişmelerden de yararlanarak tamamen el yapımı kuklalar üretmeye başladık. Çocuklara hediye olarak Barbie, Action Man gibi kültürümüze ait olmayan karakterler yerine İbiş, Seymen, Karagöz gibi geleneksel kuklaları sunmak istedik." Poyraz, yakın zamanda atölyeyi genişleterek, kukla üretimini bir sektör haline getirmeyi hedeflediklerini sözlerine ekledi

(aa)