Diyanet uzmanı TAKVA'yı eleştirdi

DİB Eğitim Uzmanı İlhami Ayrancı'nın film eleştirisi

Farklı Bir Sinema Filmi: TAKVA

Televizyonun henüz bugünkü kadar yaygınlaşmadığı ilk gençlik yıllarımın uzun kış gecelerinde anlatılan iki dervişin hikayesini hiç unutmam. Dervişlerden birisi kırlarda koyunlarını otlatarak yaşamını sürdüren Sütçü baba, diğeri ise şehirde ayakkabıcılık yapan Ayakkabıcı baba’dır.

Hikaye bu ya, kırlarda yaşayan derviş, her hafta şehrin pazarının kurulduğu gün şehre inerek hem koyunlarından sağdığı sütlerini heybelerine doldurup pazara getirerek satmakta, hem de ayakkabıcılık yapan dostunu ziyaret edip hasret gidermektedir.

Sütçü baba’nın dostunu ziyaret ettiği günlerden birinde, dükkanda bir de zor beğenen alımlı bir hanım müşteri bulunmaktadır. Ayakkabılardan birini çıkarıp diğerini giyen kadının tavırlarından Sütçü baba’nın aklı karışır. O vakte kadar sahibinin kerameti ile heybelerde akmadan-sızmadan duran sütün damlamaya başladığını gören Ayakkabıcı Baba, dostunu uyararak; “Dağlarda dervişlik yapmak kolay, sen yiğitsen gel de dervişliği şehirde yap!” der.

Yönetmenliğini Özer Kızıltan’ın yaptığı, başrollerini Erkan Can, Meray Ülgen, Güven Kıraç, Erman Saban ve Öznur Kula’nın paylaştığı drama türü bir film olan “Takva”, bana gençliğimin yukarıdaki hikayesini hatırlattı.

Film, vizyona girdiği tarihe kadar; Kars Belediyesi ile Ankara Sinema Derneğinin ortaklaşa düzenledikleri 12. Avrupa Filmleri Gezici Festival kapsamında gerçekleştirilen I. “Altın Kaz Film Yarışması”nda birincilik, “Toronto Film Festivali”nde Jüri Özel Ödülü, “43. Antalya Altın Portakal Film Festivali”nde de en iyi ikinci film, en iyi senaryo, en iyi erkek oyuncu dahil toplam dokuz ödül almış.

Dini bir terim olan takva; “korkmak”, Allah’tan sakınmak, çekinmek, Allah korkusu ile günahlardan korunmak, Allah’ın emir ve yasakları konusunda titizlik göstermek anlamlarına gelmektedir.[2] Kur’an’a göre üstünlük, ancak takva iledir.[4] takva’da esas olan, haramları terk ederek insanın bütün varlığı ile Allah’a yönelmesi, insanı O’ndan alıkoyan her şeyden uzaklaşmasıdır. “Ey iman edenler, Allah’a karşı gelmekten nasıl sakınmak gerekiyorsa öylece sakının ve ancak Müslümanlar olarak can verin”[6] ayetleri ve “Helal belli, haram bellidir. Bu ikisi arasında şüpheli şeyler vardır. İşte bu sebeple, şüphelilerden korunanlar dinini ve ırzını temiz tutmuş olur. Nasıl koruluğun kenarında koyun otlatan çobanın koyunlarının her an koruluğa girme ihtimali varsa, şüpheli şeylerden korunmayanın da harama girme ihtimali öylece vardır. Haberiniz olsun; her hükümdarın koruluğu vardır. Allah’ın koruluğu ise haramlardır.” mealindeki hadisi şerif[8] kimilerine göre ise dine hakaret amacıyla kurgulanmış bir film. Daha filmi seyretmeden gardını alarak film ile aralarına mesafe koyanları anlamak hiç de zor değil. Çünkü biraz gerilere gittiğimizde, Türk sinemasında değişik vesilelerle dine, dindar insana ve dini değerlere saldırma, onları aşağılayıp kötüleme ortak bir tutum olarak karşımıza çıkmaktadır.[10] İşin daha vahim olanı ve bizi daha çok ilgilendiren tarafı, burada çizilen entrikacı, hain, çıkarcı ama aynı zamanda halkın yanında görünen sahte dindar tipinin, kendisinden sonra gelen olumsuz dindar tiplemelerinde de etkili olmasıdır.[1] D. Mehmet Doğan, Büyük Türkçe Sözlük, Rehber Yay., 7. Baskı, Ankara 1990.