Sarıkamış'ın bilinmeyen fotoğrafları

PKK’ya karşı sınır ötesi harekâtın yapıldığı bu günlerde aynı zamanda tarihimizin en hazin sayfalarından biri olan Sarıkamış Harekâtı’nın da 93. yıl dönümünü yaşıyoruz.

93 sene evvel yine böyle çetin bir kışta Mehmetçikler Ruslarla savaşmak için Sarıkamış yollarına düşmüşlerdi.

Yitik Hazine Yayınları, Çanakkale’nin ardından ikinci kitap dergisini Sarıkamış’a ayırdı. Salih Gülen tarafından hazırlanan kitap derginin danışmanlığını Sarıkamış Dayanışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Bingür Sönmez yapmış.

“Kara Düşen Kan, Sarıkamış” ismindeki vurguyu Salih Gülen şöyle açıklıyor. “Yıllarca Sarıkamış denildiğinde ‘Tek bir kurşun atmadan bir gecede donan 90.000 şehitten’ bahsedildi. Sanki Türk askeri göz göre göre uçuruma sürüklemiş ve orada bir gecede tamamı şehit düşmüştü. Artık bu yanlışlığın düzeltilmesi gerekiyor. Sarıkamış önlerine gelinceye kadar Ruslarla üç meydan savaşında karşılaşan, büyük kayıplar vermesine rağmen Rusların elindeki Sarıkamış’a girmeyi başaran Türk askerinin tamamının bir gecede donduğu nasıl iddia edilir anlamak mümkün değil. Emin olunuz bu cephede verilen şehitlerin mühim bir kısmı donarak değil Rus ve Ermeni kurşunlarıyla şehadete ulaşmıştır. Kitap derginin isminin Kara Düşen Kan Sarıkamış olmasının da sebebi budur.”
Cephede donma olaylarının da çok fazla görüldüğünü bildiren Gülen, “ Özellikle büyük bir hata sonucu Allahuekber Dağları’na çıkmak zorunda kalan 10. Kolordu, bu dağlarda yaklaşık on beş bin vatan evladını kaybetti. Sarıkamış Harekâtı’nda da en fazla donma hadisesi de burada görüldü. Ancak diğer şehitlerimiz iki defa yapılan Köprüköy Muharebelerinde ve Azap Muharebesi’nde şehit verdiler bunlar dışında çok sayıda mahalli çatışmada da ciddi kayıplar verildi. ” diyerek yıllardır yanlış bilinen bir tarihî olaya açıklık getiriyor.

Dramın İlk kefa yayınlanan fotoğrafları

Sarıkamış Faciası, Enver Paşa ve iktidardaki İttihat ve Terakki tarafından uzun süre sansürlenir, cephede ne yaşandığı pek bilinmez. Bu sebepten cepheye dair fotoğraf sayısı Osmanlı’nın diğer cephelerine kıyasla yok denecek seviyededir. ”Kara Düşen Kar Sarıkamış” kitap dergisinde ülkemizde konu ile ilgili şimdiye kadar yayınlanmamış çoğunluğunu Rusların çektiği pek çok fotoğrafa yer verilmiş. Eserde yer alan donmuş şehitlerin, şehitlerin toplu mezarlara taşınışının fotoğrafları yürekleri burkuyor. Rus askerlerin tam donanımlı kıyafetleri karşısında Mehmetçiğin imkânsızlığı fotoğraflarda ortaya konuyor. Fotoğrafların mühim bir kısmı Bingür Sönmez Arşivi’nden alınmış, ayrıca yayınevi de Sarıkamış ile ilgili ciddi miktarda bir fotoğraf arşivi oluşturmaya başlamış. Sayfa sınırlamasından dolayı ellerindeki fotoğrafların tamamını kullanamadıklarını belirten Salih Gülen gelecek yıllarda yapılacak yeni eserlerde bu fotoğraflara yer vereceklerini de bildirdi.

“Kara Düşen Kar Sarıkamış” kitap dergisi herkese ulaşması için 2 YTL fiyatla piyasaya sunuldu.

Kitapla ilgili teknik bilgiler ve sipariş için bu linki kullanabilirsiniz..

Bu dergide yer alan Yitik Hazine arşivinden iki özel kareyi Türk basınında ilk kez Haber7.com sizler için özel izinle yayınlıyor..