Serden geçti, davasından vazgeçmedi: Osman Yüksel Serdengeçti ölüm yıl dönümünde anılıyor

Gazeteci, yazar, şair ve siyasetçi Osman Yüksel Serdengeçti, Türk-İslam düşünce hayatındaki mücadelesi, kaleme aldığı eserleri ve siyasi duruşuyla hafızalarda yer edindi. Serdengeçti, vefatının 43. yılında anılıyor.

ABONE OL
GİRİŞ 10.11.2026 18:47 GÜNCELLEME 10.11.2026 18:47 KÜLTÜR
Serden geçti, davasından vazgeçmedi: Osman Yüksel Serdengeçti ölüm yıl dönümünde anılıyor

Osman Yüksel Serdengeçti, fikirleri, kaleme aldığı eserleri ve hayatı boyunca sürdürdüğü düşünce mücadelesiyle Türk basın ve siyaset tarihinde iz bırakan isimler arasında yer aldı. 10 Kasım 1983'te hayatını kaybeden Serdengeçti, vefatının 43. yılında fikir dünyasına kazandırdığı eserler ve mücadeleci kişiliğiyle anılıyor.

Asıl adı Osman Zeki Yüksel olan Osman Yüksel Serdengeçti, 15 Mayıs 1917'de Antalya'nın Akseki ilçesinde dünyaya geldi. "Serdengeçti" dergisinde bu imzayla yayımlanan yazıları sayesinde tanınan Yüksel, daha sonra Serdengeçti soyadını aldı.

İlk ve orta öğrenimini Antalya'da tamamlayan Serdengeçti, Ankara Atatürk Lisesi'nden mezun olduktan sonra Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümüne girdi. Üniversite öğrencisiyken 3 Mayıs 1944'te yaşanan olaylar nedeniyle tutuklanan Serdengeçti, eğitimine ara vermek zorunda kaldı.

Bu süreçte Nihal Atsız ve Alparslan Türkeş'le bir süre cezaevinde kalan Serdengeçti, daha sonra Malatya'da Necip Fazıl Kısakürek'le de hapishane arkadaşlığı yaptı. Serbest bırakıldıktan sonra öğrenimine devam etmek için başvuruda bulunan Serdengeçti'nin talebi kabul edilmedi.

Dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel'e hitaben kaleme aldığı sert yazı nedeniyle yeniden cezaevine gönderilen Serdengeçti, cezaevi sürecinin ardından yayıncılık faaliyetlerine ağırlık verdi.

SERDENGEÇTİ DERGİSİYLE FİKİR MÜCADELESİNİ SÜRDÜRDÜ

Osman Yüksel Serdengeçti, kuruculuğunu ve yazı işleri müdürlüğünü üstlendiği "Serdengeçti" dergisinin ilk sayısını 20 Nisan 1947'de yayımladı. "Allah, Vatan, Millet Yolunda" alt başlığıyla çıkan dergi, 1962'ye kadar yayımlanmaya devam etti.

Dergideki yazıları nedeniyle hakkında çok sayıda dava açılan Serdengeçti, defalarca gözaltına alındı ve tutuklandı. Yayınlarının toplatılması ve aldığı cezalar nedeniyle dergi toplam 33 sayı yayımlanabildi.

Türk milliyetçiliği ile İslam düşüncesini aynı yayın çizgisinde buluşturan dergi, dönemin fikir hayatında etkili yayınlar arasında yer aldı. Serdengeçti, yazılarında sık sık kullandığı "Açın kapıları Osman geliyor" sözüyle de mücadeleci kişiliğini ortaya koydu.

Yazar, 1952 yılında "Bağrıyanık" adlı mizah gazetesini de çıkardı. Siyasi ve toplumsal gelişmeleri mizahi bir dille ele alan yayın, kısa süre içerisinde kapatıldı.

MECLİS'TE KRAVATSIZ MİLLETVEKİLİ OLARAK TANINDI

Yayıncılık faaliyetlerinin yanı sıra siyasete de atılan Osman Yüksel Serdengeçti, 1965-1969 yılları arasında Adalet Partisi'nden Antalya milletvekili olarak görev yaptı.

Batılılaşma anlayışına yönelik eleştirilerini Meclis'e de taşıyan Serdengeçti, Genel Kurul çalışmalarına kravat takmadan katılması nedeniyle "Kravatsız Milletvekili" olarak tanındı.

İyi bir hatip olarak bilinen Serdengeçti, partisinin politikalarına ve yöneticilerine yönelik eleştirileri nedeniyle Adalet Partisi'nden ihraç edildi.

"BU MUKADDES DAVA KARŞISINDA BİZ, NEFSİMİZİ SİLDİK"

Sade yaşamı ve yardımseverliğiyle de tanınan Serdengeçti, maddi imkanlarını fikir mücadelesi için kullanması ve ihtiyaç sahibi öğrencilere destek vermesiyle biliniyordu.

Dünya görüşünü, "Davamız Allah davası, millet davası, vatan davasıdır. Bu mukaddes dava karşısında biz, nefsimizi sildik." sözleriyle ifade eden Serdengeçti, yazılarında inanç, millet ve vatan kavramlarına geniş yer verdi.

Mevlana Celaleddin-i Rumi, Yunus Emre ve Mehmet Akif Ersoy'dan etkilenen yazar, şiir ve düzyazı türlerinde çok sayıda eser kaleme aldı. "Mabedsiz Şehir", "Bu Millet Neden Ağlar?", "Bir Nesli Nasıl Mahvettiler?", "Ayasofya Davası", "Mevlana ve Mehmet Akif", "Türklüğün Perişan Hali", "Gülünç Hakikatlar", "Kara Kitap", "Müslüman Çocuğunun Şiir Kitabı", "Radyo Konuşmaları" ve "Akdeniz Hilalindir" yazarın öne çıkan eserleri arasında yer aldı.

Yeni İstanbul, Zafer, Türk Yurdu, Çağlayan ve Milli Gazete gibi yayın organlarında da yazıları yayımlanan Serdengeçti, fikir ve edebiyat hayatındaki çalışmalarını ömrünün son yıllarına kadar sürdürdü.

Parkinson hastalığına yakalanan Osman Yüksel Serdengeçti, 10 Kasım 1983'te Ankara'da hayatını kaybetti. Cenazesi Hacı Bayram-ı Veli Camii'nde kılınan namazın ardından Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedildi.

KAYNAK : AA