Basının laiklik teminatı kapak güzelleri mi?
Medya çalışanları, medyada kadın algısı istihdam ve istismarına yönelik çalıştayda biraraya geldi. Çalıştayda basında laiklik teminatı olarak kapak güzelleri görüldüğü belirtilirken, kadınların kendi hemcinslerince temsillerinde sorunlar olduğunun altı çizildi.
ABONE OL'Medyada Kadın Algısı, İstihdamı ve İstismarı' konulu panel Bolu'da devam ediyor. Medyada kadının dönemsel evrilişi, kadın kimliği, istihdam, çalışma şartları ve medyaya kadının katkısı konularında sunulan tebliğler panelde tartışıldı.
Tebliğci Doç. Dr. Zeynep Karahan Uslu, kadının Türkiye'de evrilişinde en önemli noktanın Türk Modernleşmesi olarak görülebileceğini belirterek 'ev hanımlığı pozisyonundan Çalıkuşu Feride'ye dönüşüm' hikayesinin kapitalist rekabetçi yapıda gizli olduğunu belirterek, ancak 'bu Feride kalıbında dinsel öğelerden yoksun halde modernleşmenin kadınla sembolize edildiğini' söyledi.
Uslu, 10 haberden 1'inde kadının yer aldığını ancak bu haberin de şiddet temelinde şekillendirildiğini belirtti. Türkiye'de akademisyenlerin üçte birinin kadın olduğunu söyleyen Uslu, 'medyada görüşüne başvurulan kadın uzman sayısının ise aynı izdüşümde olamadığını' vurguladı.
Tebliğcilerden İpek Çalışlar ise, 'medyada kadın algısının tek sorumlusunun ana medya' olduğunu söyleyerek bunun tartışılması gerektiğini söyledi. Medyadaki erkek yapısının değişmesinin altını çizen Çalışlar'a gazeteci Ahmet Taşgetiren karşı çıktı. Taşgetiren konunun erkek yapısıyla değil kadın bakış açısıyla ilgili olduğunu belirtti.
Taşgetiren, kadın kotasının çözüm olabileceğini söyledi. Taşgetiren'in çözüm önerisine Taraf gazetesi yazarı Elif Çakır karşı çıktı. Çakır, siyasette, medyada kadın kotası uygulamasının yanlış olduğunu 'erkek kotası mı var ki?' sözleriyle eleştirdi. Çakır, kadının sadece görsellikte var olmaktansa, karar mekanizması içinde yer almayacaksa 'hiç olmamasının daha iyi olacağı'nı söyledi.
Gazeteci Ergun Babahan'ın gazetelerde kullanılan kadın temsillerine bakıldığını arka kapak güzeli, ön sayfa güzeli ya da 3. sayfalarda cinayet kurbanı olduğunu belirtti. Bir dönem ise 'gazetelerin arka kapak güzelinin laikliğin teminatı olarak algılandığını' söyledi.
Yenişafak gazetesi yazarı Özlem Albayrak ise Babahan'ın bu sözüne atıfta bulunarak, Türkiye'nin ulus devlet olma sürecinde Osmanlı'dan kendisine miras kalan bazı olguları törpülediğini belirtti. Albayrak, Türkiye'de modernleşmenin kadın erkek omuz omuza el birliği yaparak oluşturduğu söyleminin ilk bakışta eşitlikçi olduğunu belirtti. Ancak burada belirtilen kadın modelinin 1980'e gelindiğinde kadınların öngörülerinde bir değişime gittiğini ve kadınlarının artık başörtüleriyle meydana çıktığında tartışmanın çok farklı bir boyut kazandığını söyledi.
Albayrak bazı sivil toplum örgütlerinin kadının temsilini çok iyi yaptığını ancak önceliklerden birinin Türkiye'nin kadınlarının yüzde 60'ının örtülü olduğunu hatırlatarak, sıra bunların temsiline geldiğinde bunu sonra yapılacak bir iş olarak görmelerinin sorun olduğunu belirtti. Kadınlar arasında laik ve muhafazakar iki grubun olduğunu söyleyen Albayrak, 'kadınlar arasındaki karşılıklı önyargılar kırılmadıkça medyadaki sorunlu kadın algısının da değişmeyecek' dedi.
Laik ve muhafazakar kadınlar arasında rekabet olduğunu söyleyen Ülke TV Genel Yayın Yönetmeni Hasan Öztürk, erkekten çok kadının kadın kurdu olduğunu belirtti. Öztürk buna örnek olarak da başörtülü medya çalışanlarının karşısına kendi hem cinsleri tarafından çıkarılan engelleri örnek gösterdi.
Gazeteci Ahmet Tezcan ise medyada kadın çalışanların istismar edildiğini belirterek basında 'ne kadar istismar o kadar istihdam' modelinin hakim olduğunu belirtti. ATV Genel Yayın Yönetmeni Fuat Uğur ise kadınların televizonlarda daha çok çalıştırıldığını spiker olarak daha çok istihdam edildiğini belirterek evde oturan kadınlara rol modeller sunulduğunu söyledi. Tebliğcilerden Prof. Dr. Yasemin İnceoğlu ise kadınların da erkekler gibi özgür bireyler olduğunun altını çizdi. İnceoğlu, medyada kadın algısının değişimi için özdenetim mekanizmasının işler hale getirilmesi gerektiğini belirtti.
Medyada kadın algısı, istihdam ve istismarı konulu panel sonuç bildirgesinin hazırlanmasıyla son bulacak.