İETT’nin otobüs vaatleri meclis gündeminde: 1.410 araçlık hedef ne oldu?
İETT Genel Müdürlüğü'nün bütçesinin görüşüldüğü İBB Meclisi toplantısında AK Parti Grubu adına söz alan İBB ve Kartal Belediye Meclis Üyesi Adem Yıldız, toplu taşıma hizmetlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
ABONE OLİBB Meclisi’nde İETT’nin 2027 yılı bütçe ve performans programı görüşmelerinde konuşan AK Parti İBB ve Kartal Meclis Üyesi Adem Yıldız, 2025 yılında 555, 2026 yılında ise 760 otobüs alımının vaat edildiğini ancak kendilerine sunulan belgelerde yeni araç alımı görünmediğini söyledi.
2027 yılı için 650 araçlık yeni hedef açıklandığını belirten Yıldız, “Rakamları büyütmekle filo büyümüyor” diyerek İBB yönetiminden araçların teslimat ve kayıt bilgilerinin açıklanmasını istedi.
İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Meclisi’nde, İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri (İETT) Genel Müdürlüğünün 2027 yılı bütçesi ve performans programı görüşüldü.
AK Parti Grubu adına söz alan İBB ve Kartal Belediye Meclis Üyesi Adem Yıldız, İETT'nin bütçe dengesi, otobüs filosu, bakım-onarım giderleri ve toplu taşıma hizmetlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“17,8 MİLYAR LİRALIK AÇIK BORÇLANMAYLA KAPATILACAK”
İETT'nin 2027 yılı gider bütçesinin 103 milyar lira, sübvansiyon ve hibeler dâhil gelirinin ise 85,2 milyar lira olarak öngörüldüğünü belirten Yıldız, aradaki 17,8 milyar liralık farkın borçlanmayla karşılanmasının planlandığını söyledi.
Yıldız, 14 milyar liranın İBB'den alınacak borçla, 2,8 milyar liranın diğer iç borçlanma kaynaklarından, 1 milyar liranın ise dış borçlanmayla karşılanacağını ifade etti.
İETT'nin kendi gelirinin 35,7 milyar lira olduğunu, İBB'den 1,5 milyar lira sübvansiyon ve 48 milyar lira hibe öngörüldüğünü aktaran Yıldız, bütçe belgelerinde yer alan 99,2 milyar liralık tutara ilişkin de açıklama istedi.
“Borç almakla gelir elde etmek aynı şey değildir” diyen Yıldız, borçlanma kaleminin bütçe sunumunda açıkça belirtilmesi gerektiğini söyledi.
“2025'TE 555, 2026'DA 760 OTOBÜS SÖZÜ VERİLDİ”
İBB yönetiminin otobüs alım hedeflerini de eleştiren Yıldız, 2025 yılında 555 araç alınmasının vaat edildiğini ancak kendilerine sunulan belgelerde o yıl yeni araç alımı görünmediğini belirtti.
2026 yılı için önce 662, ardından 760 araçlık hedef açıklandığını belirten Yıldız, teslim edildiği belirtilen otobüslerin sayısı ile bütçe belgelerindeki kayıtlar arasında açıklığa kavuşturulması gereken farklılıklar bulunduğunu söyledi.
Yıldız, “Alındığı söylenen araçların plakasını, teslim tarihini, mülkiyet durumunu ve hangi filoya kaydedildiğini açıklayın” çağrısında bulundu.
2027 yılı bütçesinde 650 yeni araçlık hedef bulunduğunu belirten Yıldız, önceki dönemden kalan hedeflerle birlikte toplam 1.410 araçlık bir büyüklüğün gündeme geldiğini ifade etti.
“İETT FİLOSUNUN ORTALAMA YAŞI 12'NİN ÜZERİNE ÇIKTI”
Otobüs filosunun yaşına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yıldız, 2019 yılında 5,5 olarak ifade ettiği ortalama filo yaşının 2026 yılında 12'nin üzerine çıktığını açıkladı. Yıldız, “Partiyi yenilediniz ama filoyu yenileyemediniz.” dedi.
Yeni araç alımlarının gecikmesinin mevcut filonun bakım ihtiyacını artırdığını söyleyen Yıldız, İETT yönetiminin filo yenileme programına ilişkin somut bir takvim açıklamasını istedi.
BAKIM-ONARIM GİDERLERİNİN BÜTÇEDEKİ PAYINA DİKKAT ÇEKTİ
İETT'nin bakım ve onarım giderlerini de gündeme getiren Yıldız, bu harcamaların bütçe içindeki payının 2019 yılında yaklaşık yüzde 11 seviyesinde olduğunu, 2026 yılında ise yüzde 29'a yükseldiğini söyledi.
Bakım-onarım giderlerinin bütçedeki payının yaklaşık 2,6 katına çıktığını belirten Yıldız, aynı dönemde akaryakıt giderlerinin bütçe içindeki payının yaklaşık 9 puan gerilediğini ifade etti.
Yıldız, artan bakım giderlerinin hizmet kalitesine nasıl yansıdığının açıklanması gerektiğini belirtti.
“195 BİN 51 GECİKME VE SEFER İPTALİ ŞİKÂYETİ VAR”
İETT'nin araçların sefere hazır olma durumuna ilişkin verilerini de paylaşan Yıldız, yılın farklı tarihlerinde yüzlerce otobüsün hizmete hazır durumda bulunmadığını söyledi.
Konuşmasında aktardığı verilere göre 1 Ocak'ta 3 bin 520 otobüsün 509'u, 1 Nisan'da 3 bin 517 otobüsün 568'i, 1 Temmuz'da 3 bin 516 otobüsün 656'sı, 2 Ekim'de ise 3 bin 514 otobüsün 558'i sefere hazır durumda bulunmuyordu.
Bazı tarihlerde yaklaşık her beş otobüsten birinin sefere hazır olmadığını belirten Yıldız, Beyaz Masa'ya otobüs gecikmeleri ve sefer iptalleriyle ilgili 195 bin 51 başvuru yapıldığını aktardı.
Yıldız, “Otobüs garajda bekliyor, vatandaş durakta bekliyor. Bakım-onarım ödemeleri ise beklemiyor” ifadelerini kullandı.
“VATANDAŞIN DURAKTA YAŞADIĞI İSTANBUL'A BAKIN”
İETT'nin performans programında yer alan konforlu, zamanında, güvenli, ekonomik ve kapsayıcı ulaşım hedeflerini değerlendiren Yıldız, otobüslerdeki yoğunluk, sefer gecikmeleri ve ulaşım maliyetlerine ilişkin eleştirilerde bulundu.
Toplu taşıma hizmetlerinin başarısının yalnızca faaliyet raporlarıyla ölçülemeyeceğini belirten Yıldız, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Bir belediyenin başarısı, kendi yazdığı faaliyet raporunda değil, vatandaşın yaşadığı hayatta karşılık bulmalıdır.”