Tarihte bugün Fenerbahçe

Fenerbahçe futbol takımı, 29 Haziran 1923'te, İngiliz işgal güçlerinin, İngiltere'den getirttikleri dört profesyonel futbolcuyla takviyeli "Gardler Karması"nı 2-1 yenmeyi başararak, İngilizlere İstanbul'dan ayrılmadan önce son yenilgiyi tattırdı.



Mondros Mütarekesinin imzalanmasının ardından, İtilaf Devletleri zırhlıları, 13 Kasım 1918'de İstanbul Boğazı'na demirledi. Fenerbahçe yönetimi, umutsuzluk içindeki halkın moralini yüksek tutmak amacıyla "futbol meraklısı" İngiliz ve Fransız işgal güçlerine maç teklif edilmesini kararlaştırdı. İlk maç işgalden on bir gün sonra Fransızlar ile yapıldı ve Fenerbahçe maçı 3-1 kazandı. Fransız General Franchet d'Esperey'in, 8 Şubat 1919'da beyaz bir atın üstünde törenle İstanbul'a girişinden sonra, generali getiren zırhlının takımıyla 16 Mart 1919'da yapılan maçı, Fenerbahçe bu kez 5-1 kazanmayı başardı. İyi hazırlanamadıklarını bahane ederek, rövanş isteyen Fransız takımı, 7-0 yenilmekten kurtulamadı. İşgal güçlerine yenilgiler tattıran Fenerbahçe'ye halk büyük ilgi gösteriyor ve Fenerbahçe Türk halkının sahalardaki temsilcisi haline geliyordu.



Fenerbahçe, 30 Mart 1919'da İngiliz denizcilerini 6-1, İngiliz

Lightning'i 3-1, 27 Nisan 1921'de Irish Guard'ı 5-1 yeniyor; gazeteler, "İngilizler, Fenerbahçe'ye yine yenildi" başlığını atıyorlardı. Fenerbahçe, Fransız Deniz-Kara Karması'nı da 11-0 gibi farklı skorla yeniyordu. İngiliz takımları da artık Fenerbahçe'nin karşısına en iyi oyunculardan kurulu karma takımlarla çıkıyor, ancak sonuç pek değişmiyordu.



Fenerbahçeliler, bu arada Anadolu'da süren Kurtuluş Savaşı'na; Kurbağalıdere ve Kuşdili çayırındaki kulüp binalarından silah, cephane ve insan kaçırılmasına yardımcı olmaya başlamışlardı. "Fenerbahçe-Kuruluştan Kurtuluşa" belgeselinde yer alan bilgiye göre, Fenerbahçe'nin gizli çalışmalarda bulunduğunu öne süren İngiliz işgal güçlerinin komutanı General Harrington, kulübü kapattırdı, ancak tepkiler karşısında 70 gün sonra açılmasına izin vermek zorunda kaldı.



Kurtuluş Savaşı kazanılmış, Lozan görüşmelerinin de sonuna

yaklaşılmıştı. İstanbul'u terk etmeden önce "kendisine saha içinde ve dışında sıkıntılar yaşatan Fenerbahçe"ye ders vermek isteyen General

Harrington, İstanbul'daki en güçlü İngiliz takımlarının en iyi

oyuncularından bir takım oluşturdu. İşi şansa bırakmak istemeyen

Harrington, özel olarak çalıştırılan bu takımı, İngiltere'den

getirtilen dört profesyonel oyuncuyla takviye etti. "Gardler

Karması" diye adlandırılan takım, gazetelere ilan vererek, Türk

takımlarına meydan okudu. Basın, 1 metrelik gümüş kupa konulan

karşılaşma çağrısına geniş yer veriyordu. Fenerbahçe'den cevap

gecikmedi ve çağrıyı 24 Haziran 1923'te kabul ettiğini duyurdu. 29

Haziran 1923'te Taksim Stadı'nda yapılacak ve prestij mücadelesine

sahne olacak maç, Lozan'da da merakla bekleniyordu. Galibiyetten emin

olan Harrington, Malta Valisini de maça çağırmıştı.



Fenerbahçe maça, o sezon İstanbul Cuma liginde gol yemeden 58 gol

atarak şampiyon olduğu "Şekip (Kulaksızoğlu), Hasan Kamil (Sporel),

Cafer (Çağatay), Kadri (Göktulga), İsmet (Uluğ), Fahir (Yeniçay),

Sabih (Arca), Bedri (Gürsoy), Alaattin (Baydar), Ömer (Tanyeri) ve

Zeki Rıza'dan (Sporel)" oluşan on biriyle çıktı.



Maçın ilk dakikalarında Fenerbahçe ataktı, Zeki Rıza'nın şutu direğin yanından dışarı çıkmıştı. İngilizler 30. dakikada maçın ilk golünü attı ve ilk

yarı bu sonuçla bitti. Fenerbahçe ikinci yarıya ayakkabısının sıkması

sonucu sakatlanan Bedri'den yoksun çıktı. 10 kişi mücadele eden

Fenerbahçe, Zeki Rıza ile 60. dakikada beraberliği sağladı. Bedri de

sahaya döndükten sonra, 74. dakikada, Harrington'un hayallerini yıkan

golü de Zeki Rıza, İngiliz karmasının ağlarına gönderdi. Halk sokaklara döküldü; İsmet Paşa (İnönü), Lozan'dan Fenerbahçe'ye kutlama telgrafı çekti.



Fenerbahçe, yaklaşık beş yıl süren işgal sırasında, İtilaf Devletleri takımlarıyla yaptığı 50 maçın 41'ini kazandı, 4'ünde berabere kaldı, yalnızca 5'ini kaybetti.



BELLİ BAŞLI ÖTEKİ OLAYLAR



  28 HAZİRAN



  M.Ö. 209- Türk Kara Kuvvetleri kuruldu.

  1862- "Tasviri Efkar" gazetesi, Şinasi tarafından çıkarılmaya

  başlandı.

  1914- Avusturya tahtının veliahdı Arşidük Franz Ferdinand ve

  eşi Hohenburg Düşesi, 19 yaşındaki Sırp milliyetçisi Gavrilo

  Princip tarafından, Saraybosna'da öldürüldü. Avusturya, bu olayı

  gerekçe göstererek Sırbistan'a savaş ilan etti ve I. Dünya

  Savaşı başladı.

  1919- I. Dünya Savaşı'nı resmen sona erdiren Versailles

  Antlaşması imzalandı.

  1922- İzmit düşman işgalinden kurtuldu.

  1923- Darülfünun Mustafa Kemal'e "Fahri Müderrislik

  Şahadetnamesi" gönderdi.

  1928- Almanya'da sosyalist Herman Müller "Şansölye" olarak

  göreve başladı.

  1933- Anıtlar Yüksek Kurulu oluşturuldu.

  1938- Türk Basın Birliği Kanunu kabul edildi.

  1943- Şair Yahya Kemal, Cumhuriyet Halk Partisi'nin Sanat

  Danışmanı oldu.

  1945- Cumhuriyet gazetesinin kurucusu Yunus Nadi Abalıoğlu

  65 yaşında Cenevre'de öldü.

  1966- Tarihçi, DP kurucularından Profesör Fuad Köprülü,

  İstanbul'da trafik kazası sonucu kaldırıldığı hastanede 76

  yaşında öldü.

  1968- Yunus Nadi Armağanı'nı, "Yorgun Savaşçı" romanıyla

  Kemal Tahir aldı.

  2000- ABD, Küba'ya karşı 41 yıldır uyguladığı ambargoyu

  yumuşatma kararı aldı.

  

  29 HAZİRAN

  1871- İlk sendikacılık yasası, İngiltere Parlamentosu'nda

  onaylandı.

  1868- Namık Kemal ve Ziya Paşa tarafından, Yeni Osmanlılar

  Cemiyeti'nin yayın organı olarak düşünülen "Hürriyet"

  gazetesi, Londra'da yayınlanmaya başlandı.

  1913- Balkan Savaşı başladı.

  1923- Fenerbahçe futbol takımı, İngilizlerin "Gardler

  Karması"nı 2-1 yenerek Harrington kupasını kazandı.

  1925- Diyarbakır İstiklal Mahkemesi'nce, 28 Haziran 1925'te

  idama mahkum edilen Şeyh Sait ve 46 yandaşının cezası infaz

  edildi.

  1933- Sivas-Erzurum demiryolunun inşasına başlanıldı.

  1934- 1930'ların başında, "Dünyanın en yaşlı adamı" olarak

  Amerika'ya davet edilen, 1777 Bitlis doğumlu Zaro Ağa; nüfus

  kağıdına göre 157, doktoruna göre 130 yaşında öldü. Otopsi

  yapıldı; beyni, kalbi, ciğerleri bilimsel araştırma amacıyla

  çıkarıldı.

  1938- Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü kuruldu.

  1938- İstiklal Mahkemeleri kararıyla mahkum olanlarla 150'likler

  adı verilen listede bulunanlar hakkında Af Kanunu TBMM'de

  kabul edildi.

  1939- Hatay Meclisi, oybirliğiyle anavatana katılma kararı

  alarak, son toplantısını yaptı.

  1954- Türkiye Gazete Sahipleri Sendikası kuruldu.

  1971- Türkiye'de haşhaş ekimi yasaklandı. ABD ile yapılan

  anlaşmaya göre Türkiye, 1972'den itibaren haşhaş ekmeyecek, buna

  karşılık ABD haşhaş ekimi yapılan 7 ildeki üreticiye verilen

  başfiyatın iki misli tutarında tazminat ödeyecekti.

  1982- İsrail Lübnan'ı işgal etti.

  1989- Şair, dilci, çevirmen Tahsin Saraç 59 yaşında öldü.

  1991- Slovenya ve Hırvatistan'ın bağımsızlıklarını ilan

  etmeleri üzerine Yugoslavya'da iç savaş başladı.

  1995- Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi, "Hitit Güneşi"

  amblemini cami amblemiyle değiştirdi.

  1999- Ankara 2 Nolu Devlet Güvenlik Mahkemesi, İmralı

  Adası'nda yargılanan terör örgütü PKK'nın elebaşı Abdullah

  Öcalan'ı, TCK'nın 125. Maddesi gereğince "vatana ihanet"

  suçundan idama mahkum etti.

  2000- Efes Pilsen'li milli basketbolcu Hidayet Türkoğlu NBA   

  takımlarından Sacramento Kings tarafından seçilerek, bu

  lige Türkiye'den giden ikinci oyuncu oldu.

  

  30 HAZİRAN

  1913- II. Balkan Savaşı başladı.

  1921- Mustafa Kemal'in öncülüğünde Çocuk Esirgeme Kurumu

  (Himayei Etfal Cemiyeti) kuruldu. 25 Nisan 1983'de lağvedilen

  kurum, 24 Mayıs 1983'te Sağlık Bakanlığı'na bağlı "Sosyal

  Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu" adıyla yeniden oluşturuldu.

  Kurum, 1989'da başbakanlığı bağlandı.

  1921- Çin Komünist Partisi kuruldu.

  1927- Mustafa Kemal (Atatürk) ve İsmet (İnönü) paşalar,

  askerlikten emekliye ayrıldılar.  

  1934- Demiryolu Elazığ'a ulaştı.

  1936- Margaret Mitchell'in, Pulitzer ödülü kazanan, filme

  aktarılan "Rüzgar Gibi Geçti" adlı kitabı yayınlandı.

  1938- "Süperman", çizgi roman kahramanları arasına girdi.

  1939- TBMM, Hatay'ın anavatana katılmasını onayladı.

  1943- Seyhan Barajı açıldı.

  1948- Toplumbilimci ve siya adamı Prens Sabahattin,

  İsviçre'nin Neuchatel kentinde öldü.

  1954- Kırşehir ilinin, ilçe olması Meclis'te yasalaştı.

  1967- Yön dergisi yayımına son verdi.

  1967- Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi eski

  dekanlarından, hukukçu ve siya adamı Prof. Dr. Yavuz

  Abadan, 62 yaşında Ankara'da öldü. 

  1971- Dünyaya dönen uzay aracı Soyuz II'deki üç kozmonot ölü

  bulundu.

  1973- 117 yıldan beri rastlanmayan en uzun güneş tutulması

  Türkiye saatiyle 14.00'te başladı.

  1982- "Stratejik Silahların Sınırlandırılması" görüşmeleri

  (START) Cenevre'de başladı.

  1990- Türkiye Yazarlar Sendikası, İstanbul'da "Düşünceye

  Özgürlük" yürüyüşü düzenledi.

  1996- Dışişleri ve Cumhurbaşkanlığı genel sekreterlerinden

  Büyükelçi Fuat Bayramoğlu, İstanbul'da öldü. Hacı Bayram

  Veli'nin 16. kuşaktan torunu olan şair, hattat, yazar

  Bayramoğlu, 1912'de Ankara'da doğdu.

  2002- Japonya ve Güney Kore'deki 17. Dünya Futbol Kupası'nda

  Türk (A) Milli Takımı tarihinde ilk kez üçüncü oldu.