Atatürk-Enver Paşa çekişmesi bu günlüklerde

Sadrazam Mahmud Şevket Paşa, İstanbul'da 11 Haziran 1913'te öldürülmüş ve katlinin ardından Türkiye'nin siyasî yapısı tamamen değişmişti. Paşa'nın tam yüz seneden buyana sır olan günlükleri, geçtiğimiz haftalarda ortaya çıktı.

Son dönem tarihçilerinin senelerden buyana tartıştığı, günlük tutan tek sadrazam olan Mahmud Şevket Paşa'nın günlüklerinin yayınlanmamış sayfaları Türkiye'nin dünya savaşı öncesi sıkıntılarından, İttihad ve Terakki'den ve hatta o sırada binbaşı olan Mustafa Kemal'den bahsediyor.

M.KEMAL İLE ENVER BEY ÇEKİŞMESİ

Habertürk'ten Murat Bardakçı'nın köşesinde yer verdiği günlükler Mustafa Kemal ile Enver Bey arasındaki ilk çekişmeleri de içeriyor. İşte Mahmud Şevket Paşa'nın günlüklerinden bazı kısımlar;

19 Şubat 1913 Çarşamba:
...Başkumandan vekili İzzet Paşa'dan aldığım telgrafnamede, Fahri Paşa ile Fethi ve Mustafa Kemal Beyler'in istifa etmekte oldukları ve istifa sebebinin de Gelibolu Umumî Kuvvetler Kumandanlığına tayin edilen Hurşid Paşa ve Kurmay Başkanı Enver Bey'le aralarının açılması olduğu bildiriliyor idi.

Fethi Bey namuslu metin bir zabittir, aşırı da değildir. Ancak, Mustafa Kemal Bey'in Trablusgarp'ta Enver Bey ile geçinemediğini haber almış idim. Fethi Bey de güzel ahlâk sahibi olmakla beraber biraz kıskançtır. Gazeteler, Enver Bey'e daha ziyade ehemmiyet vermişlerdi. İttihad ve Terakki Cemiyeti de Enver Bey'e daha ziyade meyilli idi.

...İki kumanda heyeti arasındaki anlaşmazlık o dereceyi bulmuş idi ki hemen o gün Gelibolu'ya gitmeye karar verdim.

21 Şubat 1913 Cuma:
Sabah erkenden kalktığımda vapur henüz hareket etmemiş idi. Bir mektup ile bir de şifreli telgraf getirdiler. Mektup, Fethi ve Mustafa Kemal Beyler'den; şifre de başkumandan vekili İzzet Paşa'dan idi. Fethi ve Mustafa Kemal Bey, meselenin Enver Bey'in kendilerine veya arkadaşlarına ifade ettiği şekilde içlerinden birinin Umûmî Kuvvetler ve diğerinin de Bolayır Kolordusu Kurmay Başkanlığı'na tayini ve Enver Bey'in de İstanbul'a alınması ile çözülmesi halinde Enver Bey ile aralarında bir şahsiyet meselesi çıkacağı ve dolayısı ile böyle kesin olmayan tedbirlerin alınmaması istirhamında bulunuyorlar; Fahri Paşa ile karşılıklı itimat yaratmış oldukları için bunun ihlâl olunmamasını ve çarenin Fahri Paşa ile beraber her ikisinin de oradan kaldırılmalarından ibaret olduğunu yazıyorlar idi.

İzzet Paşa ise meselenin öyle sanıldığı gibi basit olmadığını ve dolayısı ile İstanbul'a dönüşümde müzakere yoluyla tedbir alınmasının daha muvafık olacağını yazıyordu.