Pimi çekilmiş bomba gibiler: Dünyayı 500 milyar dolarlık kabusa sürüklüyorlar!
Tüm dünya gözünü Tayvan'a çevirdi. Çin ve Tayvan arasındaki gerilim, küresel tedarik zincirini ve 35 milyar dolarlık yarı iletken pazarını tehdit ederken, olası bir çatışmada dünya ekonomisinde 500 milyar dolarlık kayba yol açabilir.
ABONE OLVenezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun ABD tarafından gözaltına alındığına dair yansıyan görüntülerin yankıları sürerken, küresel siyasetin rotası Uzak Doğu’daki kritik bir noktaya kilitlendi.
- Pekin ve Taipei arasındaki gerilim, 35,55 milyar dolarlık bir ekonomik bombanın pimini çekmek üzere.
Tayvan’ın 36 bin 193 kilometrelik yüzölçümüne rağmen dünya yarı iletken pazarındaki sarsılmaz hakimiyeti, olası bir askeri müdahalenin sonuçlarının Venezuela’daki gelişmeleri dahi gölgede bırakacağını gösteriyor.
On yıllardır süregelen iki taraflı zıtlaşmalar, son dönemde derinleşen ekonomik ambargolarla çok daha tehlikeli bir boyuta ulaştı.
Çin yönetimi, ada üzerindeki egemenlik iddiasını her fırsatta yinelerken; Tayvan tarafı kendi bağımsız yapısını koruma noktasında geri adım atmıyor.
Karşılıklı sertleşen tutumlar, küresel tedarik zincirinin en hassas halkalarından birinin kopma ihtimalini güçlendiriyor.
LOJİSTİK VE TEDARİK ZİNCİRİ RİSK ALTINDA
Pekin'in son dönemde yoğunlaştırdığı askeri tatbikatlar, dünya kamuoyunda büyük bir endişe kaynağı haline geldi.
Tayvan Boğazı’nın küresel ticaret rotalarındaki yeri, bölgedeki huzursuzluğun sadece yerel değil, kıtalararası bir kriz olduğunu kanıtlıyor.
2022 yılı verilerine göre, dünya genelindeki dev gemi filosunun yarısı ve en büyük gemilerin yüzde 88’i bu kritik su yolunu kullandı.
Japonya ve Güney Kore’nin ithalat hacminin yaklaşık üçte biri doğrudan bu güzergah üzerinden gerçekleşiyor. Orta Doğu’dan gelen ham petrolün büyük bir bölümü de yine Tayvan rotasını takip ederek Asya’nın dev ekonomilerine ulaşıyor.
Bölgede patlak verecek bir çatışma, Güney Çin Denizi’ndeki 3,9 trilyon sterlinlik devasa ticaret hacmini tehlikeye atma potansiyeli taşıyor. Ekonomi ve Barış Enstitüsü tarafından hazırlanan raporlar, tam ölçekli bir işgalin küresel ekonomik çıktıda yüzde 2,8’lik bir kayba yol açacağını öngörüyor.
500 MİLYAR DOLARLIK TEKNOLOJİK YIKIM KAPIDA
- Yarı iletken sektöründeki liderlik, Tayvan’ı dünya ekonomisinin vazgeçilmez bir parçası kılıyor.
- Mordor Intelligence raporlarına göre pazar büyüklüğünün 2030 yılında 51,88 milyar dolara ulaşması beklenirken, ada şu an dünyanın en gelişmiş çiplerinin yüzde 90’ını tek başına üretiyor.
- Apple ve Google gibi teknoloji devlerinin üretim çarkları, Tayvan’dan gelecek sevkiyatlara bağlı olarak dönüyor.
Sektörde yaşanabilecek herhangi bir arz kesintisi, elektrikli otomobillerden akıllı telefonlara, basit ev aletlerinden en karmaşık yapay zeka sistemlerine kadar üretimi felç edebilir. Yaşanabilecek küresel bir çip kıtlığı, maliyetlerin kontrolsüzce yükselmesine ve elektronik üreticileri için yaklaşık 500 milyar dolarlık bir mali yıkıma yol açabilir.