Yerel yönetimlerde başarı nasıl gelir?

Bir kamu politikası türü olarak yerel politikalar nasıl geliştirilir, uygulanır ve tahlil edilir?

ABONE OL
GİRİŞ 19.11.2013 12:10 GÜNCELLEME 19.11.2013 12:10 Yerel Yönetimler
Yerel yönetimlerde başarı nasıl gelir?
Bir Kamu Politikası Türü Olarak Yerel Politikaların Amaçları

Belediye Başkanlığı ve meclis üyeliği gibi yerel düzeyde en önemli kamusal makam ve görevlere talip olurken, bu görevlerin neler içerdiği ve hakkıyla nasıl ifa edilebileceğine dair hem genel, hem de Türkiye'ye özgü durumu ortaya koyan literatürün ele alınması gerekir. Bilhassa siyasi partilerin belediye başkan ve meclis üyesi adayları ile ilçe teşkilatları mensuplarının bu tartışmalara vakıf olması önemlidir. Bu makale, sözkonusu çabalara katkı vermek üzere hazırlanmıştır.
 
Kamu politikalarının nasıl bir süreç izlediğini ortaya koymak açısından bazı tanımlamaların netleştirilmesi gerekir. Öncelikle, kamu politikaları dediğimiz olgu iki düzeyde ele alınabilir: 1) İcra makamı olarak merkezi hükümetin geliştirdiği ve ülke genelinde siyasi sorumluluk içeren merkezi politikalar; 2) icra makamı olarak yerel yönetimlerin geliştirdiği yerel düzeyde siyasi sorumluluk içeren yerel politikalar. Merkezi ve yerel politikaların bütünü, devlet politikasının çerçevesini oluşturur. Bu makalede, bir kamu politikası olarak yerel politikalara dair süreçleri inceleyeceğiz.
 
Yerel yönetimler, diğer tüm kamu yönetimi odakları gibi, iktidara sahip olduğu yerleşim biriminde, herkesin “kendi başının çaresine baktığı”, “birbirinin kurdu olduğu” siyaset düşünürleri tarafından “doğa durumu” diye isimlendirilen gayri-medeni bir ortamın oluşmasına mani olmak, topluluk bağlamında varlığını sürdürebilen insanların beraber yaşamalarını sağlamak ve kendi çıkarları için birbirlerini zarar vermelerini önlemek gayesiyle asgari koşulları belirlemek üzere tasarlanmış bir yapıdır. İnsanların topluluk olarak beraber yaşamalarını zorlaştıran en önemli unsur, topluluğun kullanımına açık kaynakların, sınırsız arzu ve istekler karşısındaki kıtlığıdır. Bu bağlamda merkezi ve yerel yönetimlerin görevi, bu “kıt” kaynaklardan “kimin, ne kadar, nasıl ve ne zaman” alacağını belirlemektir.
 
Yerel yönetimler, bu görevi yerine getirmek için siyasa üretir ve bu siyasalarda dört ana hedef çerçevesinde hareket eder: 1) verimlilik, 2) eşitlik, 3) özgürlük ve 4) güvenlik. Dolayısıyla, şöyle bir tanımlama yapılabilir: Yerel yönetim, idaresi altındaki yönetim biriminde toplumun verimliliğini, özgürlüğünü, güvenliğini ve eşitliğini gözetmek suretiyle, eylemleri ve eylemsizliği ile kimin neyi, ne zaman ve nasıl alacağını belirleyici siyasa üreten bir kurumdur.
 
Bu dört ana hedef takip edilirken, çeşitli kavramlarla etkileşime girilir. Sözkonusu kavramlar başlıkları itibariyle şunlardır: Etkinlik, Adalet, Haklar, Gereksinimler, Güç-İktidar, Yetki ve Meşruiyet, Kamu Çıkarı, Temsil, İnsan doğası, Çoğulculuk, Seçkincilik, Kamusal ve Özel Talepler. Siyaset, bu konulara ilişkin olarak siyasa değimiz kararların alındığı süreçtir.
 
Yerel yönetimler siyasa üretirken, süreci, iktisadın bazı temel prensiplerine dayandırır. Bunlardan ilki, yukarıda değindiğimiz kaynakların kıtlığı kavramıdır. İkincisi, fırsat maliyeti kavramıdır. Fırsat maliyeti, karar alternatiflerinden birinin seçimi nedeniyle diğer kararların alınamamış oluşunun yarattığı kaybı ifade eder. Üçüncü kavram ise, Pareto Verimlilik Kriteri'dir. Pareto Verimlilik Kriteri'ne göre, kaynakların dağılımı, ancak tüm paydaşların asgari düzeyde memnun olduğu bir dağılım şekliyle verimli olabilir. Karar alıcılar, politika üretiminde böylesi bir verimlilik noktasına ulaşmayı hedeflerler.
 
Yerel Politikaların Oluşum Süreci
 
Yerel Politikaların oluşum süreci, dört aşamalı bir süreçtir.
 
1. Meselenin Belirlenmesi,
2. Politikanın Oluşturulması,
3. Politikanın yürürlüğe konması,
4. Sonuçların Değerlendirilmesi.
 
Bu sürecin tüm aşamaları, aslında, kendi içinde bir döngü oluşturur. Değişimler yaşandıkça her aşama yinelenir. Örneğin, bir politika değişiminin değerlendirilmesi neticesinde, ele alınması gereken yeni meselelerin varlığı keşfedilebilir. Bu anlamda, yerel yönetim politikası süreci, yerel yönetimlerin kamu adına gerçekleştirdiği icraatların aşamaları olarak tanımlanabilir.
 
Sürecin aşamaları hakkında kısaca şu bilgiler verilebilir:
 
1. MESELENİN BELİRLENMESİ: Yerel Yönetim Politikası sürecindeki ilk aşama, politika meselesinin ana hatlarıyla ortaya konmasıdır. Bunun için, sadece meselenin varlığını tespit etmek yetmez; ayrıca nedenleriyle beraber detaylı bir incelemeye tabi tutulması gerekir. Toplumun bu mesele hakkındaki bilinç ve farkındalık düzeyi, çözüm sürecine katılımı gereken şahıs ve kurumlar ile çözüm açısından kullanılabilecek vasıtaların da belirlenmesi, bu aşamanın parçasıdır. Bu konudaki gündem, kamu, çıkar grupları (örneğin STK'lar), bürokratlar, uzmanlar ve de yerel yöneticiler ve merkezi hükümet yetkilileri tarafından belirlenebilir.
 
2. POLİTİKANIN OLUŞTURULMASI: İlk aşama sonrası, yeni bir politika geliştirilebilir. Politikanın oluşturulması sürecinde, merkezi ve yerel yönetim yetkilileri, çıkar grupları, uzmanlar gibi aktörler arasında, olası engellerin tespiti, alternatif çözüm yollarının teklifi, hedeflerin belirlenmesi ve bu hedefe yönelik adımların ortaya konması açısından tartışma ve görüş alışverişleri yaşanır. Bu aşama, içerdiği zorluklar nedeniyle, politikanın nihai şekli verilmeden önce, katılımcıların tavizlerde bulunduğu aşamadır. Nihai politika ise, yetkili mercilerin tümünün onayını gerektirir.
 
3. POLİTİKANIN YÜRÜRLÜĞE KONMASI: Bu aşama, hangi kurum ve teşkilatların uygulamadan sorumlu olacağının belirlenmesiyle başlar. Ancak bu organlardan herhangi biri, ikinci aşamada verilen tavizler nedeniyle, nihai yasa üzerinde mutabık değilse, uygulamanın etkinliği ve başarısı azalabilir. İletişim ve koordinasyonun sağlanması, ayrıca gerekli mali kaynakların tahsis edilmesi, yeni politikanın yürülüğe konması açısından etkili olan önemli faktörler arasındadır.
 
4. POLİTİKA SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: Değerlendirme aşaması, sürecin süreklilik arz eden bir parçasıdır. Aşama, yeni politikanın, başlangıç noktasındaki meselenin çözümüne ne ölçüde katkıda bulunduğuna dair bir çalışma ile harekete geçer ve bu çalışma, genellikle, farklı politika değişimlerine yol açar. Bu aşamada, ayrıca, politikanın uygulanması ve sürdürülmesi açısından ödenek ve kaynakların gözden geçirilmesi de gerekir. Son dönemlerde karar alıcılar tarafından giderek daha büyük bir önem atfedilen bu aşamanın sıhhatli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi açısından, sürecin diğer aşamalarına ilişkin ne tür göstergelerin yapılandırılması gerektiği yönünde çalışmalar artmıştır.
 
Yerel Yönetim Politikası sürecinin görünür ve perde arkası aktörleri mevcuttur. Görünür katılımcılar şunlardır:
 
- Yerel ve Merkezi Yönetim Yetkilileri (Hükümet Yetkilileri ve Bakanlar, Belediye Yönetimi, Belediye Meclis Üyeleri- gündem belirleme açısından en güçlü makamlar)
- Muhalefet Yetkilileri
- Medya
- Seçimlerle ilgili diğer birimler.
 
Perde arkası aktörler ise şöyle sıralanabilir:
 
- Bürokratlar
- Akademisyen, danışman ve araştırmacılar
- Özel Sektör, Sivil Toplum Kuruluşları ve Diğer Çıkar Grupları Yetkilileri.
 
Bu aktörler, Yerel Yönetim Politikası sürecinin etkileşime soktuğu gruplardır. Sözkonusu aktörleri üç ana grupta toplamak mümkündür: Piyasalar (Özel Sektör, Sivil Toplum Kuruluşları ve Diğer Çıkar Grupları Yetkilileri), Uzmanlar (Bürokratlar, Akademisyenler, Merkezi Yönetimden Atanan Görevliler, Danışman ve Araştırmacılar) ve Siyaset (seçilmiş yöneticiler).
 
Bu üç unsur, herhangi bir politika geliştirilmesi sürecinde karşılıklı etkileşime girmektedir. Verimliliğe ilişkin bir politikanın geliştirilmesinde, Piyasalar-Uzmanlar arası bir etkileşim; Eşitliğe ilişkin bir politikanın geliştirilmesinde, Siyaset-Piyasalar arası bir etkileşim; Kurumsal Reforma ilişkin bir politikanın geliştirilmesinde ise Uzmanlar-Siyaset arası bir etkileşim gözlemlenmektedir. Ancak bu durum, politikanın türüne göre, sadece iki aktör grubu arasında bir ilişki yaşandığı anlamına gelmemelidir. Örneğin, merkezi düzeyde yeni bir anayasa düzenlenmesi gibi kurumsal reforma ilişkin bir politika değişiminde, piyasaların bu etkileşimlerin dışında kaldığı söylenemez. Ancak bu noktada etkileşimin ağırlıklı olarak yaşandığı iki aktör grubu öne çıkar.
 
Bu çerçevede, yerel yönetim politikası nasıl tanımlanabilir? Yerel Yönetim Politikası'nın çeşitli tanımları mevcuttur. Bu tanımların ortak noktalarından hareket ederek genel bir tanım oluşturulabilir. Buna göre, Yerel Yönetim Politikası
 
- Belediye yönetiminin icraat planları, niyetleri ve eylemlerini ortaya koyan,
- Yerleşim birimindeki toplumun ilgili olduğu iktisadi, siyasi ve sosyal meseleleri ve konuları tanımlama ve gündeme getirme biçimlerini belirleyen,
- Yönetimin tüm düzeylerde katıldığı, ayrıca, yönetim-dışı aktörlerin de yeraldığı,
- Birçok farklı türde tezahür eden,
- Uzun ve kısa vadeli niteliğe sahip, belirleme-oluşturma-uygulama-değerlendirme döngüsü içinde süreklilik arz eden bir süreçtir.
 
Bu anlamda, Kamu Politikaları disiplininin öncülerinden Harold Lasswell'in, konuya ilişkin bir makalesindeki şu ifadeleri yerel yönetim politikası için de uyarlanabilir: “Kamu Politikası alanı, bilimin teorik amaçları ile sınırlı değildir. Bu disiplinin, bir de pratik bir yönelimi mevcuttur. Disiplinin amacı, yalnızca, etkin ve verimli karar alınabilmesi için bir temel oluşturmak değil, ayrıca demokrasi uygulamalarını pekiştirecek bilgi birikimini geliştirmektir. Özetle, disiplinin temel vurgusu, demokrasi içindeki kamu politikasına ilişkindir. Nihai amaç ise insanlık erdemine hem teoride, hem de olgusal anlamda erişilmesi ülküsüdür.” Bu anlamda, Kamu Politikası'nın, dolayısıyla Yerel Yönetim Politikalarının ana gayesi, sözkonusu politika sürecinin insanlık erdemine uygun biçimde geliştirilmesi yoluyla demokrasinin işleyişine katkıda bulunmaktır.
 
Yerel Yönetim Politikaları Nasıl Analiz Edilebilir?
 
Kamu Politikası Analizi disiplininin bir alt-birimi olarak Yerel Yönetim Politikaları Analizi, analitik yaklaşımın mantığına uygun olarak, yerel yönetim politikaları sürecini parçalarına ayırır, her unsurun tek tek çalışma düzenine nüfuz eder ve buradan oluşturduğu bilgi birikimiyle, sürecin mevcut işleyişini tanımlayarak, daha iyi nasıl işleyebileceğini tartışır.
 
Bu anlamda, Yerel Yönetim PolitikasıAnalizi, beş aşamalı bir çalışmadır.

1. Meselenin Belirlenmesi
2. Kriterlerin Belirlenmesi
3.Alternatiflerin Karşılaştırılması ve Politika Tercihinin Yapılması,
4. Siyasi ve Kurumsal Sınırlamaların Değerlendirilmesi,
5. Politikanın Uygulanması ve Değerlendirilmesi
 
Michael Munger, bu aşamaları, bir örnek üzerinden tanımlamaktadır. Munger'ın örneğinde, ABD'deki bir ilçe belediye başkanı, analistlerinden bir öneri istemektedir. Bu ilçede, hastane yatak sayısının iki katı kadar hasta bulunmaktadır. İlçe yönetimi, şimdiye değin, sorunu iki kişilik odalara ek yatak koyarak çözmeye çalışmıştır. Ancak medyada çıkan haberler sonucu merkezi yönetim birimleri, mevcut hasta tıkanıklığının 30 gün içinde çözülmesi talimatını vermiştir. Şimdi bu adımlar üzerinden analistin çalışmasını inceleyelim:
 
1) MESELENİN BELİRLENMESİ: Analist, meseleyi nedenselliğe dayalı şekilde tanımlar. Meselenin nedenselliğe dayandırılması, farklı alternatiflerin ortaya çıkmasını sağlayacaktır. Kasabada sağlık merkezi sayısı az olduğu için mi yatak yetmemektedir, çok hasta olduğu için mi? Zira bu çerçevenin ortaya konma biçimi, problem algısını değiştirecektir. Nesnel bir nedenselliğe dayanmayan mesele beyanı, kimi alternatifleri öne çıkarırken, kimini zayıflatabilir.
 
2) KRİTERLERİN BELİRLENMESİ: Kriterler, seçimde bulunma ve yargıya varmada başvurulan temellerdir. Bu bağlamda, politika çerçevesinde kullanılan vasıtalardan ziyade politikadan istenen sonuçlar üzerinde odaklanmalıdır. Ayrıca, her kriter, karşılanma koşullarına dair bir ölçü içerecek biçimde kesin ve açık olarak tanımlanmalıdır. Son olarak, her bir kriter meselenin farklı boyutlarına hitap etmelidir. Munger, hastane örneğinde, dört kriter seçmiştir: Maliyet (hastane yapılması mı, hastaların nakli mi?), Adalet (herkese eşit hizmet), Mekân Yeterliliği (acil olarak bir klinik yapılabilir mi, mekân mevcut mu?), Acil Olmayan Hastalıklar (acil durumda olmayan hastalar için evde bakım yapılabilir mi?).
 
3) ALTERNATİFLERİN KARŞILAŞTIRILMASI VE POLİTİKA TERCİHİNİN YAPILMASI: Alternatifler, sorunun çözümüne yönelik farklı eylem biçimleridir. Hastane örneğinde, alternatifler şunlar olabilir: Daha fazla sağlık merkezi inşa edilmesi; hastaların belediye tarafından ödenmek kaydıyla ücret karşılığı komşu kasabaya nakli, acil olmayan hastaların yatırılmaması. Ardından bu alternatifler, kriterler karşısında test edilir. Burada sayısal değerler kullanılması seçimi kolaylaştırır. En nihayet, alternatiflerin kriterlere karşı testi neticesinde en uygun politika tercih edilir.
 
4) SİYASİ VE KURUMSAL SINIRLAMALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ: Politika tercihi belirlendikten sonra, bu politikanın siyasi uygulanabilirliğinin olup olmadığı, yani seçilmiş vekillerin seçilen alternatifi onaylayıp onaylamayacakları belirlenmelidir. İkinci olarak da politikanın kurumsal uygulanabilirliği olup olmadığı, yani atanmış bürokratların bu politikayı destekleyerek, başarısını kolaylaştırıp kolaylaştırmayacakları üzerinde durulmalıdır.
 
5) POLİTİKANIN DEĞERLENDİRİLMESİ: Uygulama sonrası, aktörler (piyasa-siyaset-uzmanlar) politikanın niteliğine göre kendi ölçümleme yöntemlerini (piyasa performansı, seçimler, sayısal analiz teknikleri) kullanarak politikanın başta belirlenen hedeflerini tutturup tutturamadığına bakarlar. Bu değerlendirmede, genel olarak, politikanın rutin uygulamalara verdiği karşılıklar, yarattığı memnuniyet düzeyi, fayda/maliyet sonuçları ve uzun vadeli etkileri incelenir.
 
Dünyada Yeni Yönetim Anlayışı Olarak Yönetişim ve Yerel Yönetimler
 
Şu ana kadar kamu politikası süreçlerinin nasıl işlediğini ve tahli edildiğini tartıştık. Bu aşamada, daha verimli bir yerel yönetim yapılanması ve işleyişi için nasıl bir yönetim anlayışı geliştirilmesi gerektiği üzerinde duracağız. Zira dünyada siyasetin ve demokratik süreçlerin çözüm arayışlarında tıkandığı noktalar giderek artıyor. Kaynakların adaletsiz dağılımına bağlı olarak, açlık, barınma, eğitim gibi alanlar başta olmak üzere insan yaşamına dokunan her alanda siyasetin yetersiz kaldığını sıklıkla görüyoruz. Bu alanların büyük bölümü doğrudan yerel yönetimleri ilgilendiren alanlardır. Zira merkezi yönetimler ulusal güvenlik, diplomasi gibi kavramlara yönelik siyaset üretirlerken, yerel yönetimler, insanın evinden sokağa çıktığı andan itibaren etkisini gördüğü doğrudan insan odaklı siyaset üretirler.
 
Merkezi yönetimler, hükümetlerin sağlık, eğitim ve güvenlik gibi üç saç ayağı alandaki başarı düzeyleri üzerinden değerlendirilir. Zira toplumun yönetim iradesini devlete teslim etmesini sağlayan toplumsal sözleşmenin temelinde bu üç alanda daha üst bir otoriteye duyulan gereksinim yatar. Ak Parti hükümetleri son 11 yıl içinde bu alanların her birinde kaydettiği büyük başarılar nedeniyle her seçimde gücünün daha da arttırarak iktidarını korumuştur. Bugün ülkemiz bir bölgesel lider güç olarak dünya devleti erişmiş ise bu alandaki başarılarıun toplumda yarattığı istikrar ve memnuniyetin etkisi büyüktür. Bir başka ifadeyle, dünya demokrasi ve siyaset süreçleri açısından büyük bir tıkanma ve kriz içindeyken Türkiye'de ise sistem işleyişi giderek daha verimli bir hal almıştır.
 
Bir dünya devleti olarak Türkiye'nin il ve ilçelerinde de bu statüye yaraşır yerel yönetimlerin yapılandırılması önemlidir. Bu bakımdan, yeni bir yönetim anlayışının benimsenmesi gerekir. Bu yeni yönetim anlayışı ise yönetişim modelidir. Yönetişim kavramını açıklamak bakımından Francis Fukuyama'nın “Yönetişim Nedir?” adlı Ocak 2013 tarihli makalesi gayet kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır. Bir sistemin işleyişini, o sistemin kural ve karar alabilme, uygulayabilme ve hizmet sunabilme yetisiyle açıklayan Fukuyama, yönetişim kavramının bu işleyişteki başarı düzeyini ifade ettiğini belirtmektedir. Dolayısıyla Fukuyama'ya göre, sözkonusu alanlarda başarılı işleyişe sahip sistemler yüksek yönetişim düzeyine sahipken, başarısız bir işleyiş sergileyen sistemler düşük yönetişim düzeyinden muzdariptir.
 
Fukuyama, sistemin işleyiş başarısı veya başarısızlığının, yani verimliliğinin belirlenmesi açısından çeşitli kriterler belirlemiştir. Bu kriterlerden ilki, sistemin işleyiş kurallarını belirleyen prosedürlere ilişkindir. Prosedürlerin bir sisteme ait bürokrasideki verimliliğinin temelini oluşturduğunu belirten Fukuyama, bu noktada, Max Weber'in belirlediği klasik bürokrasi çerçevesinden faydalanmaktadır. Bu çerçeveye göre, bir bürokrasinin verimli işleyişi için, birim sorumlularının belirli alanlarda inisyatif alabilmeleri, birimler arasında belirgin bir hiyerarşinin bulunması, her birimin belirli bir alanda yetki sahibi olması, terfi ve atamalarda liyakatın izlenmesi gerekmektedir.
 
Fukuyama'nın belirlediği ikinci kriter, kapasite kriteridir. Kapasitenin ilk göstergesi, bir sistemin toplumda kural uygulayabilme başarısına ilişkindir. Kural ve talimatları hiçe sayılan bir sistem, kapasitesi olmayan bir sistemdir. İkinci gösterge ise yöneticilerin eğitim ve profesyonelleşme düzeylerine ilişkindir. Eğitimi düşük ve profesyonel ruha sahip olmayan yöneticilerin, itibarları ve toplumsal kabul düzeyleri yetersiz olacak, ayrıca karar almada yetkinlik zaafiyetleri nedeniyle sistem hizmet üretemeyecektir.
 
Üçüncü kriter, doğrudan sistemin ürettiği hizmetlerle ilişkilidir. Sistem toplumsal gereksinim ve talepleri ne ölçüde karşılıyor, bu unsurlara dair ne denli hızlı tepki verip hizmet üretiyorsa, o denli verimlidir.
Fukuyama'nın son kriteri ise birimlerin özerkliğine ilişkindir. Bir sistemin farklı birimleri, kendi yetki alanlarında dış müdahale ve nüfuzdan ne ölçüde uzak ve objektif karar alabiliyorsa, o sistem o denli verimli bir işleyiş sergiler. Gayet tabiidir ki, nihai karar sistem yöneticisine aittir. Ama yönetici, birimlerin alanlarına nüfuz gücünü kullanarak müdahale edip, kararları manipüle ederse, alt-birimlerin nesnel ölçütler üzerinden bir işleyiş gösterip, doğru hizmet ve kararı önermesi mümkün olmaz.
 
Bu anlamda demokratik sistemlerin başarısı, sistem işleyişindeki bu kriterlere riyaet edilmesine bağlıdır. Aksi takdirde yozlaşma, hiyerarşik baskı ve kötü yönetim yayılacak, başarısızlık kaçınılmaz hale gelerek, sistemik tıkanıklık yaşanacaktır. Kısacası, yerel yönetimler gibi kamu birimleri bir özel şirket hassasiyeti ile verimlilik ilkesi üzerinden yönetilmeli ve aynı kriterlerle değerlendirilmelidir. Ancak bu aşamada, kamu birimlerinde amacın, kâr maksimizasyonu değil, toplumsal huzur ve memnuniyet maksimizasyonu olduğunun unutulmaması gerekir.
 
Sonuç

Elbette insana dair hiçbir olguda kesin hatlara ve yargılara sahip genellemeler yapmak mümkün değildir. Bu anlamda, Belediye yönetiminin doğru şekli, bir yemek tarifi gibi sunulamaz. Ancak yerel politikaların, sürece dair bilimsel çerçevenin tamamen ihmal edilmesi suretiyle geliştirilmesi, toplumsal memnuniyetsizliği körüklediği gibi gelecek seçim sonuçları üzerinde de olumsuz rol oynayacaktır. Bu anlamda Belediye Başkanı, yönetimi ve meclis üyelerinin, kendi seçim tabanlarını oluşturan ve ilçe genelinde yönetimlerini temsil eden mahalle ve ilçe teşkilatları, farklı toplumsal kesimler, STK'lar, farklı konulara özgü uzmanlar ve basın ile sürekli temas içinde olarak geri-besleme alması, meselelerin doğru teşhisi ve doğru çözümlerin üretilmesi açısından zaruridir. Makalede anlatılan süreç döngüleri ve yönetişim ilkeleri de bu açıdan gayet uygun ve rasyonel bir çerçeve sunmaktadır.
 
Kazım Uğur Kızılaslan
AK Parti Sarıyet Belediye Başkan aday adayı