Bahçe duvarı için alınan taştan 240 milyon yıllık fosil çıktı

Science Alert sitesinde yer alan habere göre, Avustralya'nın Kincumber bölgesinde sıradan bir peyzaj projesi, paleontoloji dünyasını heyecanlandıran tarihi bir keşfe dönüştü. Emekli tavuk çiftçisi Mihail Mihailidis, bahçesine bir istinat duvarı örmek amacıyla yerel bir taş ocağından kumtaşı bloğu satın aldı. Ancak taşı ters çevirdiğinde, kayanın üzerinde omurgası, uzuvları ve gövdesi belirgin olan antik bir canlının iziyle karşılaştı.

Mihailidis ailesi tarafından yıllar önce Avustralya Müzesi'ne bağışlanan taşın üzerindeki kalıntılar, 2023 yılında bilim insanları tarafından resmi olarak incelendi. Yüz milyonlarca yıl önce yaşamış ve temnospondil olarak bilinen gruba ait soyu tükenmiş nadir bir amfibi olan bu canlıya Arenaerpeton supinatus adı verildi.

New South Wales Üniversitesi ve Avustralya Müzesi'nden paleontolog Lachlan Hart, canlının fiziksel yapısını şu sözlerle anlattı:

"Arenaerpeton yüzeysel olarak modern Çin dev semenderine çok benziyor, özellikle de başının şekliyle. Ancak kaburgalarının boyutundan ve fosil üzerinde korunan yumuşak doku hatlarından, yaşayan torunlarından çok daha iri yapılı olduğunu görebiliyoruz. Ayrıca ağzının tavanında bulunan köpek dişine benzer bir çift fildişi de dahil olmak üzere oldukça korkunç dişleri vardı."

"SON 30 YILIN EN ÖNEMLİ FOSİLLERİNDEN BİRİ"

Fosilin kumtaşı içinde bu kadar iyi korunmuş olması bilim insanları için ayrı bir önem taşıyor. Kumtaşı genellikle oksijen açısından zengin ve dinamik ortamlarda oluştuğu için, canlı bedenleri bu süreçte hızla parçalanarak yok oluyor. Çoğu durumda sadece kemik, diş veya iz gibi parçalar fosilleşebilirken, Arenaerpeton'un iskeletinin neredeyse eksiksiz olması ve yumuşak doku izlerini barındırması onu eşsiz kılıyor.

New South Wales Üniversitesi'nden paleontolog Matthew McCurry, keşfin bölgesel önemine dikkat çekerek durumu şu şekilde özetledi:

"Bu, New South Wales'te son 30 yılda bulunan en önemli fosillerden biri, bu yüzden onu resmi olarak tanımlamak heyecan verici. Avustralya'nın fosil mirasının önemli bir parçasını temsil ediyor."

Araştırmacılar, Arenaerpeton'un leş yiyicilerin yaşayamayacağı kadar soğuk veya oksijensiz dip sularına sahip sakin bir su ortamında öldüğünü tahmin ediyor. Düşük oksijen seviyesi sayesinde çürüme süreci yavaşladı ve hayvanın bedeni parçalanmadan önce etrafındaki tortu tarafından mühürlendi.

Paleontolog Hart, bu nadir korunma durumunun önemini şu ifadelerle vurguladı:

"Baş ve gövdenin hala birbirine bağlı olduğu iskeletlere çok sık rastlamıyoruz ve yumuşak dokunun korunması bundan bile daha nadir görülen bir durum."

"BOYUTLARININ BÜYÜMESİ HAYATTA KALMALARINA YARDIMCI OLDU"

Canlının geçmişi, dinozorların hakimiyet kurmasından öncesine, yaklaşık 240 milyon yıl önceki Triyas dönemine uzanıyor. Bu dönemde Avustralya, Gondvana süper kıtasının bir parçasıydı ve bugünkünden daha güneyde yer alıyordu. Günümüzde Sidney Havzası olarak bilinen bölgedeki tatlı su nehirlerinde yaşayan Arenaerpeton'un, korkutucu dişleriyle balık avladığı düşünülüyor. Kuyruğu eksik olan örneğin tam uzunluğunun yaklaşık 1,2 metre olduğu tahmin ediliyor.