AB'nin 44 milyar avroluk savunma kredisine veto

Polonya'nın PAP ajansının haberine göre, Cumhurbaşkanı Nawrocki, AB'nin SAFE programıyla ilgili video mesaj yayımladı.

Mesajında SAFE'in uygulanmasına yönelik yasa tasarısını imzalamayacağını bildiren Nawrocki, "Egemenliğimize, bağımsızlığımıza, ekonomik ve askeri güvenliğimize zarar verecek bir yasayı asla imzalamam." dedi.

SAFE kapsamında alınacak kredilerin faiz maliyetine dikkati çeken Nawrocki, Polonyalıların kredi değerinin neredeyse iki katını geri ödemek zorunda kalacağına ve bundan Batılı bankalar ile finans kuruluşlarının kar edeceğine vurgu yaptı.

Nawrocki, "Ülkemizi hukuka aykırı şekilde, arka kapıdan dış borca sokmaya yönelik her türlü girişim er ya da geç hem siyasi hem de hukuki sorumlulukla karşılaşacaktır." uyarısında bulundu.

Savunma yatırımının gerekli olduğunu dile getiren Nawrocki, bunun egemenliği sınırlamayacak şekilde, akıllıca ve sorumlu biçimde yapılması gerektiğini ifade etti.

Nawrocki, geçen hafta AB'nin SAFE mekanizmasına alternatif, Polonya Merkez Bankasının karından finanse edilecek "Polonya Savunma Yatırımları Fonu" kurulması planını parlamentoya göndermişti. Nawrocki, mesajında, tüm siyasi partilere söz konusu fonun kurulmasına yönelik yasa tasarısı üzerinde hızlı şekilde çalışılması çağrısında bulundu.

Öte yandan, Polonya Başbakanı Donald Tusk, Amerikan X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımla Nawrocki'nin veto kararına tepki gösterdi.

Tusk, paylaşımında, "Cumhurbaşkanı bir vatansever gibi davranma fırsatını kaçırdı. Utanç verici!" değerlendirmesinde bulundu.

SAFE MEKANİZMASI

AB'nin, Rusya'dan algıladığı tehdit, Ukrayna'da devam eden savaş ve Donald Trump yönetiminin baskıları neticesinde kararlaştırdığı "savunmada 2030 hedefleri"nin parçası olan SAFE, 29 Mayıs 2025'te yürürlüğe girdi.

Buna göre AB ülkeleri, Ukrayna, (Avrupa Ekonomik Bölgesi'ne dahil) Norveç, Lihtenştayn ile İzlanda, 150 milyar avroya kadar kredi kullanarak ortak tedariklere katılabilecek. Bu ülkeler, aynı zamanda birbirlerinin endüstrilerinden de ortak satın alımlar yapabilecek.

Türkiye gibi AB'ye aday ülkeler ve Kanada gibi AB ile anlaşma imzalayan ülkeler de ortak tedariklere katılabilecek ancak imal edilecek bir savunma ürününün bileşenlerinin toplam değerinin yüzde 65'i "Avrupa içinden" (AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda) gelmek zorunda olacak.

9 Eylül'de AB, başvuran 19 üye ülke arasında 150 milyar avroluk savunma fonunun ön dağıtımının yapıldığını duyurmuştu. En yüksek payı 43 milyar 734 milyon avro ile Polonya alırken Fransa'ya 16 milyar 217 milyon avro, İtalya'ya 14 milyar 900 milyon avro pay ayrılmıştı.

Söz konusu ülkeler, ulusal savunma planlarını AB Komisyonuna 1 Aralık 2025 itibarıyla sunmuştu.