ABD - İran hattında gerilim tırmanıyor: Sınırlı bir operasyon 'muhtemel'

            
HABER7 - ÖZEL

İran, ABD - İsrail işgaline tepki olarak küresel petrol arzı için stratejik önemdeki Hürmüz Boğazı'nın seyrüsefer güvenliğini tehlikeye atarken, ABD, Tahran'a önce 48 saat süre tanıdı, sonrasında bu süreyi 5 güne çekti.

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social'da paylaştığı bir gönderide kararı şu ifadelerle duyurdu:

"Savaş Bakanlığına İran enerji santrallerine ve enerji altyapısına yönelik her türlü askeri saldırıyı 5 günlük bir süre için erteleme talimatı verdim."

Ancak Tahran, 48 saat süre tanıdığı İsrail ve Körfez ülkelerine yönelik saldırı tehdidinde yeni bir bildirimde bulunmadı.

İran'ın ABD hedeflerine karşı başlattığı balistik şiddet, Körfez ülkelerinde sivil altyapıyı kapsayan, can güvenliğini doğrudan tehdit eden saldırı girişimlerine dönüşmüştü.

Filistinli araştırmacı yazar Muin Naim, İran'ın saldırılarına ilişkin Haber7'ye yaptığı değerlendirmede, "ABD'nin İran'a saldırıları, İran'ın Müslüman ülkeleri hedef almasını meşru kılmaz" ifadelerini kullandı.

İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı İsmail Sekab İsfahani, 22 Mart Pazar günü ABD menşeli sosyal medya platformu X'te yayınladığı bir gönderide, misilleme saldırılarının devam edeceğini, bunun su ve elektrik kesintilerine yol açabileceğini duyurdu.

Naim, "Körfez ülkeleri, İran'ın işlediği insanlık suçlarının arenası olamaz. Savaşan tarafların, bilançoyu Körfez'e yıkma çabaları bölgedeki sükunet ortamını baltalıyor" dedi.

Siyaset bilimci Profesör Doktor Oğuzhan Bilgin, uzayan ve bölge ülkelerine sıçrama riski taşıyan savaşın, Trump'ın değişen tahminleriyle paralel seyrettiğini vurguluyor.

Haber7'nin sorularını yanıtlayan akademisyen, "Trump'ın Hamaney'in öldürülmesi ile savaşı hemen bitirebileceğine dair bir beklentisi vardı. Savaş bitmedi, devam ediyor. Bu da ciddi bir yüke dönüşmüş durumda. Bu nedenle Trump'ın İran savaşından itibarlı ve onurlu bir çıkışa ihtiyacı var" ifadelerini kullandı.

SINIRLI BİR OPERASYON 'MUHTEMEL'

Bilgin, Trump'ın "Hürmüz" üzerinden bir "başarı hikayesi" yazma girişiminde bulunabileceğini öne sürdü:

"Yani, 'Hürmüz'ü dünya ticaretine tekrar ben kazandırdım, petrol fiyatlarını düşürdüm' diyecektir. O yüzden Hürmüz odaklı, Hürmüz etrafındaki İran baskısını azaltacak sınırlı bir operasyonu muhtemel görüyorum" diye devam etti.

Trump İran'daki çatışmaların erken döneminde, 2 Mart Pazartesi günü New York Post'a yaptığı açıklamada, "kara harekatı ihtimalini dışlamadığını" belirtmişti.

Trump, "Diğer başkanların 'sahaya asker inmeyecek' demesi gibi bir çekincem yok. 'Muhtemelen onlara ihtiyaç duyulmaz' veya 'eğer gerekliyse giderler' derim," ifadelerini kullanmıştı.

"İRAN ARAPLARA BU KADAR YÜKLENMESEYDİ ABD BÖLGEYİ BÖYLE RAHAT SÖMÜREMEZDİ"

Orta Doğu üzerine çalışmaları bulunan Profesör Doktor Ahmet Uysal, ABD - İsrail tarafının ve dolaylı olarak İran'ın saldırılarının Körfez ülkelerini savaşa dahil etme gayesi taşıdığını belirtti.

"Birçok ülkede petrol ve gaz üretimi azaldı. Milyonlarca insanın hayatı sarsılmış durumda. Yani temel gelir kaynakları durdu ki bu bir tür panik havasına yol açabilir, bir gerginlik söz konusu. İran'ın, 'İsrail ile savaşıyorum' diyerek 46 yıldır Müslüman Arapları boğazlamasını reddediyoruz. Araplara bu kadar yüklenmeselerdi, ABD bölgeyi böyle kolay sömüremezdi."

Uysal ayrıca Ummanlı gazeteci Salim Jehveri'ye atıfla, ABD'nin Körfez ülkelerine şantaj yaptığını iddia etti.

BBC Arabi'deki haberde Jehveri, Trump'ın Körfez ülkelerinden savaşın sürmesi için 5 trilyon dolar, durdurulmasına 2,5 trilyon dolar istediği öne sürülüyor.

Uysal, "ABD - İsrail, Körfez ülkelerine tarafı olmadığı bir savaşın bilançosunu ödetmek istiyor" dedi.

TAHRAN'DAN TRUMP'A YALANLAMA

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik saldırıları erteleme talimatı verdiğine ilişkin duyurusunda, Tahran'la "çok iyi ve verimli görüşmeler gerçekleştirildiği" detayına da yer vermişti.

Bu iddia, İran tarafından yalanlandı. İran Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Tahran ile Washington arasında herhangi bir temas olmadığı bildirildi.

Bakanlığın açıklamasında, ABD Başkanı Donald Trump'ın enerji fiyatlarını düşürmeyi ve askeri planlarını uygulamaya koymak için zaman kazanmayı amaçladığı ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, bölgesel ülkeler tarafından gerilimleri azaltmaya yönelik "girişimler" olduğu ancak bu endişelerin "bu savaşı başlatan taraf" olan Washington'a iletilmesi gerektiği söyleniyor.

ABD - İsrail'in İran'da yürüttüğü işgal savaşı 23 Mart Pazartesi itibarıyla 24. güne girdi.

İran Sağlık Bakanlığı, 28 Şubat'tan bu yana 1.300 insanın hayatını kaybettiğini bildirdi. Ölenler arasında İran Dini Lideri Ali Hamaney, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani dahil Tahran'daki liderliğin üst düzey figürleri de vardı.

Bu kayıplara karşılık ABD, 7 askerinin öldüğünü duyurdu.