Zayıflat ve yok et: İsrail'in İran'daki nükleer planı deşifre edildi!

• Haber7-ÖZEL

İsrail'in Kükreyen Aslan ve Destansı Öfke Operasyonlarında asıl amacın İran'daki silah geliştirme merkezlerinin hedef alındığı vurgulandı.

Nükleer karargâhlara, Taleghan 2 nükûller silah tesisleri ve patlayıcı üretim merkezleri, Tahran'daki Malek Aştar Üniversitesi laboratuvarı ve İmam Hüseyin Üniversitesi hedef alındı.

ÖNCE ZAYIFLATTILAR SONRA YOK ETTİLER

ABD ve İsrail’in İran’da Şubat ayında başlatmış olduğu operasyonların asıl amacına dair analiz hazırlayan Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü’nün (ISIS) raporunda İsrail ve ABD’nin zenginleştirilmiş uranyumun silah haline getirilmesiyle ilgili tesislerin, geliştirme sahalarını hedef aldığı belirtildi.

Uydu görüntüleri ile yapılan analizlerde İsrail ve ABD’nin nükleer tesisleri hedef almak yerine nükleer silahlanma yeteneklerini zayıflatmaya öncelik verdiği, Haziran 2025’teki 12 gün savaşları sırasında saldırılarda zaten imha edilmiş olan İran nükleer zenginleştirme tesislerine yok denecek kadar az hasar verildiği görüntülendi.

NÜKLEER TESİSLERE YOĞUN SALDIRI

İsrail’in asıl amacının zenginleştirilmiş uranyumun silah haline getirilmesiyle ilgili tesisler ve altyapıları hedef aldığı Min Zadai tesisi oldu. Bu tesis ise nükleer silah çekirdeklerinin metalürjisiyle ilgilenildiği tesis olarak biliniyor.

Mart ayında İsrail Savunma Kuvvetleri’nin yer altında bulunan tesislere ve nükleer bilim insanlarının nükleer silah sistemleri için önemli bileşenler geliştirdiği nükleer karargâhı tanımlayarak komplekse saldırı düzenlediğini duyurmuştu.

TALGEHAN 2 İLE DOĞRUDAN NÜKLEER ÇALIŞMALARI YOK ETME GİRİŞİMİ

IDF, Parchin askeri kompleksi içinde bulunan Taleghan 2 olarak bilinen bir bölgedeki yeni inşa edilmiş, yüksek derecede güçlendirilmiş bir tesisi imha ederek doğrudan İran’ın nükleer silah yeteneklerine saldırdı.

Saldırıyı, "rejimin nükleer silah elde etmek için gerekli temel bileşenlerden mahrum bırakılması yönündeki devam eden çabalara ek bir katman" olarak tanımladı.

2000'li yılların başlarında İran'ın Amad Planı kapsamında nükleer silah geliştirme amacıyla kullanılan bir binaydı. Amad Planı sırasında, Taleghan 2 başlangıçta, yüksek patlayıcı deneylerinin derinliklerine bakabilen ve yoğun bir kütlenin küresel sıkıştırmasının başlatılmasını ayrıntılı olarak inceleme olanağı sağlayan, flaş X-ışını ile çalışan özel olarak inşa edilmiş, silindirik bir yüksek patlayıcı test odası içeriyordu.

TESİSTE GELİŞMİŞ PATLAYICILAR ÜZERİNDE ÇALIŞILDI

Axios'un haberine ve Enstitü'nün anlayışına göre ise Ekim 2024’te binanın bombalanmasından hemen önce Taleghan 2'de yüksek saflıkta PETN plastik patlayıcı üretmek için kullanılan ekipman bulunabileceği düşünüldü.

Patlayıcıların şok dalgası jeneratörünün önemli bir bileşeni olduğu, İsrail Savunma Kuvvetleri'nin Mart 2026 tarihli İbranice paylaşımının çevrilmiş bölümlerinde ise tesisin "İran rejimi tarafından nükleer silah yeteneklerini geliştirmek için kullanıldığı" ve "son yıllarda gelişmiş patlayıcılar geliştirmek için kullanıldığı" ifade edilmişti.

İnşaat halindeki tesis Haziran 2025'te saldırıya uğramadı. 11 Mart 2026 tarihli Vantor uydu görüntüleri, Taleghan 2'nin toprağı delen silahlar ile 3 büyük krater oluşturduğu görüntüler de yayımlandı.

NÜKLEER EĞİTİM VEREN ÜNİVERSİTELERE DE SALDIRILDI

İran'ın nükleer silah geliştirme çalışmalarıyla bağlantılı üniversiteler de hedef alındı.

İsrail Savunma Kuvvetleri'nin nükleer silahlanmayla doğrudan ilişkilendirdiği Tahran'daki Malek Aştar Üniversitesi ve üniversiteye yaya köprüsüyle bağlı olan bitişiğindeki laboratuvar tipi bina, saldırılarda ağır hasar gördü.

Üniversiteye bitişik laboratuvar, Haziran 2025'te İsrail saldırılarıyla yıkılan Mojdeh nükleer tesisinin hemen yanına inşa edildi.

İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun (İDGK) önemli üniversitelerinden biri olan İmam Hüseyin Üniversitesi, İDGK'nın balistik füzelerle ilgili deney ve testler için kullandığı yeraltı silah araştırma ve geliştirme kompleksine ev sahipliği yaptığı gerekçesiyle 10 Mart'ta saldırıya uğradı.

İmam Hüseyin Üniversitesi’ne ilişkin hazırlanan raporda ise üniversite yerleşkesinde, "Üniversitenin altına inşa edilen rüzgar tünelleri, rejim tarafından balistik füzelerin test edilmesi ve geliştirilmesi için kullanılıyordu” notu eklendi.

İSRAİL NÜKLEER ÇALIŞMALAR YAPAN BİLİM İNSANLARINI DA ÖLDÜRDÜ

Savunma İnovasyon ve Araştırma Organizasyonu  (SPND) Yetkilileri ve Nükleer Bilim İnsanları da İsrail’in hedefi oldu.

Savaşın ilk gününde İsrail güçleri, İran Savunma Konseyi'nin birkaç üyesinin öldürüldüğünü duyurmuş, SPND'de yer alan iki üst düzey görevli, Houssein Jabal Amelian (SPND Başkanı) ve Reza Mozafari Nia'yı (SPND eski Başkanı) da öldürülmüştü.

Eski İran Savunma Bakanı Ali Shamkhani de öldürülmüş, Shamkhani, 1990'ların sonu ve 2000'lerin başındaki, Amad Planı kod adlı acil nükleer silah programının başlatılması kararını denetlemekten sorumlu kurumlar arası Yüksek İleri Teknolojiler Konseyi'nde görev yapıyordu.

İmam Hüseyin Üniversitesi'ndendi ve iddiaya göre eski bir Amad programı üyesi Hüseyin Zaki Dizaji de öldürülmüştü. Mayıs 2025'te MCNP yazılımını kullanarak radyasyon kalkanlaması hakkında makale yazmıştı. MCNP ve SRIM kodlarını kullanarak hızlı nötron tespiti konusunda önemli çalışmalar yaptı.

Diğeri ise Amirkabir Üniversitesi'nden Muhammed Reza Kia oldu. Nükleer silahlanma programıyla olası ilişkisi hakkında çok az şey biliniyor. Mevcut yayınlanmış çalışmaları da radyoterapi ve dozimetri ile ilgiliydi ve Monte Carlo simülasyonları kullandı.