Dünyanın gözü Çin'de! Şi ve Putin görüştü! Peş peşe açıklamalar! ABD'ye savaş mesajı

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rus liderin Çin'i ziyaretinde başkent Pekin'de bir araya geldi.

Xinhua'nın haberine göre, iki günlük ziyaret için dün gece Pekin'e ulaşan Putin için bu sabah Tiananmen Meydanı'nda devlet töreni düzenlendi. Törenin ardından liderler, Büyük Halk Salonu'nda baş başa ve heyetler arası görüşmeler yaptı.

Taraflar, görüşmede 2001'de imzalanan "Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması"nın süresinin uzatılmasında mutabakata vardı.

Çin Devlet Başkanı Şi, 25 yıl önce imzalanan anlaşmanın, iki ülke arasında uzun dönemli dostluğun ve kapsamlı stratejik eşgüdüm ilişkisinin temelini oluşturduğunu belirtti.

Uluslararası ortamın hızlı değişimlerden geçtiğine ve uluslararası ilişkilerde güçlünün haklı olduğu orman kanuna dönüş tehlikesi olduğuna dikkati çeken Şi, bu arka plan dikkate alındığında anlaşmanın ileri görüşlülüğünün ve güncel öneminin giderek daha belirgin hale geldiğini ifade etti.

Şi, Çin'in anlaşmanın uzatılmasını desteklediğini, ilkelerinin korunması ve iki ülke arasında karşılıklı desteğe dayalı stratejik eşgüdümünün ilerletilmesi için Rusya ile birlikte çalışacağını vurguladı.

ÇİN LİDERİNDEN ORTA DOĞU'DA ÇATIŞMALARIN DURDURULMASI ÇAĞRISI

ABD ile İsrail'in İran'a saldırıları ile başlayan ve İran'ın misillemeleriyle tırmanan savaşa ilişkin Şi, "Körfez bölgesi ve Orta Doğu savaş ile barış arasında kritik bir kavşakta, derhal tüm çatışmalara son verilmeli ve müzakerelere dönülmeli." dedi.

Şi, çatışmaların sonlandırılmasının enerji tedarikinde yaşanan sıkıntıları azaltacağının, sanayi ve tedarik zincirleri ile uluslararası ticaret düzeninin sağlıklı işleyişini sağlayacağının altını çizdi.

Çin lideri, krizin çözümünde barış içinde bir arada yaşama, ulusal egemenlik, uluslararası hukukun üstünlüğü ve güvenlik ile kalkınma arasındaki dengenin sağlanması ilkelerine işaret eden 4 maddelik barış önerisinin gerilimin düşürülmesi ve çatışmaların sonlandırılmasına yönelik uluslararası mutabakat oluşturmayı hedeflediğini kaydetti.

 "ENERJİDE GÜVENİLİR TEDARİKÇİ"

Rus lider Putin de iki ülkenin bir kez daha tutum ve tavırlarında uyumu sağlamış olduğunu görmekten mutluluk duyduğunu, Rusya-Çin ilişkilerinin hiç olmadığı kadar yüksek bir seviyeye ulaştığını belirtti.

Olumsuz dış koşulların varlığına rağmen Rusya ile Çin arasındaki etkileşimin güçlü ve yüksek bir ivme yakaladığına işaret eden Putin, "Ticaret hacmimiz son 25 yılda 30 kat arttı. Birkaç yıldır da 200 milyar doları rahat şekilde aşıyor." ifadesini kullandı.
Putin, "Orta Doğu'da krizin devam ettiği bir dönemde Rusya enerji kaynaklarında güvenilir bir tedarikçi, Çin de bu kaynakların sorumlu bir müşterisi olmayı sürdürüyor" şeklinde konuştu.

 "ÇOK KUTUPLU DÜNYA"

Rusya-Çin işbirliğinin uluslararası alanda istikrarın temel sacayağı olduğunu vurgulayan Putin, "Tüm aktörlerin çıkarlarının dengelendiği çok kutuplu bir dünyayı oluşturmanın karmaşık süreci yolunda ilerliyor." değerlendirmesinde bulundu.

Putin, dünyada gerginliklerin hakim olduğu bir dönemde Çin ile BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve G20 gibi çok taraflı platformlarda yakın iletişimi ve işbirliğini sürdüreceklerini ifade etti.

ŞİÖ'nün geniş bir coğrafyada entegrasyon ve sorunların ortaklaşa çözümünün önemli bir örneği olduğuna işaret eden Putin, Çin'in Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) ev sahipliğini desteklediğini bu yıl Şıncın şehrinde düzenlenecek zirveye katılacağını bildirdi.

Rus lider, Çinli mevkidaşını gelecek yıl resmi ziyaret için ülkesine davet etti.

ZİYARETTEN DETAYLAR

İki günlük ziyaret için dün gece Pekin'e ulaşan Devlet Başkanı Putin'i ülkeye varışında havalimanında Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi karşıladı.

Rus lider için bu sabah Tiananmen Meydanı'nda devlet töreni düzenlenecek. Törenin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cingping ile baş başa ve heyetler arası görüşmeler yapacak olan Putin, gün içinde ülkesine dönecek.

Rus liderin, Trump'ın ziyaretinden günler sonra Çin'i ziyaret etmesi dikkati çekiyor. ABD Başkanı 13-15 Mayıs'ta Çin'e resmi ziyarette bulunmuştu.

Çin'e 8,5 yıl aradan sonra yaptığı ziyarette Trump'ı havalimanında Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Han Cıng karşılamıştı.

Trump, devlet töreni ve resmi görüşmeler dışında, Pekin'de tarihi Gök Tapınağı'nı ziyaret etmiş, onuruna verilen akşam yemeği davetine katılmış ve ülkeden ayrılmadan önce Şi ile çay buluşmasında bir araya gelmişti.

- PUTİN'İN ÇİN'E 25. ZİYARETİ

Trump'ın ziyaretine kıyasla Putin'in programının daha sade ve görüşmelere odaklı olduğu görülüyor. Çin ile Rusya arasında son yıllardaki yakınlaşmayla birlikte lider ziyaretlerinin sık yapılması ve stratejik eşgüdüm mekanizmalarının farklı düzeylerde işler halde olması nedeniyle bu durum çok şaşırtıcı değil.

Bu, Putin'in iktidarı döneminde Çin'e yaptığı 25. ziyaret oldu. Rus lider, en son Eylül 2025'te Pekin'i ziyaret etmiş, İkinci Dünya Savaşı'nın bitişinin 80. yılı dolayısıyla düzenlenen askeri geçit törenine katılmıştı.

Putin, ziyaret öncesinde yayınladığı video mesajında, Rusya-Çin stratejik ittifakının küresel sahnede önemli ve istikrarlı bir rol oynadığını belirterek "Kimseye karşı ittifak kurmuyoruz, aksine barış ve evrensel refah için çalışıyoruz." ifadesini kullandı.

Pekin’i bir kez daha ziyaret etmekten mutluluk duyduğunu dile getiren Putin, düzenli karşılıklı ziyaretlerin ve üst düzey Rus-Çin görüşmelerinin iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmek ve sınırsız potansiyellerini ortaya çıkarmak için ortak çabaların önemli bir parçası olduğunu vurguladı.

25 yıl önce Rusya ve Çin’in İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzaladığını hatırlatan Putin, "Bugün, Rus-Çin ilişkileri gerçekten eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştı." değerlendirmesinde bulundu.

- ÇİN-RUSYA YAKINLAŞMASI

Ekonomik işbirliği konuları ile stratejik ilişkilerin odakta olacağı ziyarette iki ülke arasında yaklaşık 40 işbirliği belgesinin imzalanması bekleniyor.

Son yıllarda Çin ile ABD arasında artan rekabet ve jeopolitik gerilimler, Ukrayna'daki savaş nedeniyle ABD ve müttefikleri karşısında benzer meydan okumalarla karşı karşıya bulunan Rusya ile Çin'i yakınlaştırdı.

Pekin, Ukrayna'daki savaş nedeniyle Batı'nın yaptırımlarının hedefindeki Moskova ile başta enerji olmak üzere ekonomik ilişkilerini geliştirdi. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023 ve 2024 yıllarında 240 milyar doları aşarken Rusya'nın ihraç ettiği ham petrol ve doğal gazın yaklaşık yarısı Çin tarafından satın alındı.

İran'daki savaşın Hürmüz Boğazı'ndan enerji akışında sebep olduğu kesinti de Çin'in petrol ve doğal gaz tedariki açısından Rusya'yı daha da önemli hale getirdi.

- "KAPSAMLI STRATEJİK KOORDİNASYON ORTAKLIĞI"

Çin ve Rusya, ikili ilişkilerini, "yeni dönemde kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı" olarak tanımlıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin daimi üyesi olan iki ülke, ABD ve Batılı müttefiklerinin ağırlığına karşı küresel sorunlarda çoğu zaman birbirini destekleyen politika tercihlerini ortaya koyuyor.

İki ülke, kuruluşuna öncülük ettikleri Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve BRICS gibi çok taraflı platformlarda da işbirliğini sürdürüyor.

Putin'in ziyareti, ABD ile Çin'in Trump'ın ziyaretinde uzlaşmaya vardığı "yapıcı stratejik istikrar ilişkisi" formülünün, Çin ile Rusya’nın "kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı" açısından ne anlama geldiğinin ipuçlarını verecek.