Trump'ın tehdidi sonrası İran'dan yeni açıklama: Bu kez ağız değiştirdiler!

ABD ile İran arasındaki diplomatik ilişkiler, taraflardan gelen çelişkili açıklamalarla yeni bir boyuta taşındı. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile anlaşmaya varıldığını iddia etmesine karşılık Tahran yönetimi imza tarihini yalanlarken, perde arkasında yürütülen müzakerelerin detayları uluslararası basına yansımaya başladı.

"İRAN İLE MÜKEMMEL BİR ANLAŞMA YAPTIK"

İran ile önemli bir uzlaşmaya vardıklarını belirten ABD Başkanı Donald Trump, "İran ile mükemmel bir anlaşma yaptık. Önümüzdeki günlerde imzaların atılması mümkün. İran'ın hiçbir zaman nükleer silah sahibi olmayacağına dair anlaşmamız var." dedi. Sürecin hızlı ilerleyeceğini düşündüklerini aktaran Trump, "Bunun nispeten hızlı olmasını umuyoruz ama boğazlar anlaşma imzalanır imzalanmaz açılacak. İmza töreni belki cumartesi ya da pazartesi günü olabilir." ifadelerini kullandı.

İRAN'I TEHDİT ETMİŞTİ

Anlaşmanın ardından Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını savunan Trump'ın, bu açıklamalarının hemen ardından İran'a yönelik sert bir dil kullanarak "Aklını başına toplasın." şeklinde tehditte bulunması dikkat çekti.

"UYGUN ZAMANDA HER ŞEYİ AÇIKLAYACAĞIZ"

Tahran yönetimi ise Trump'ın pazar gününü işaret eden imza iddiasını kesin bir dille yalanladı. Buna karşın diplomatik kapıları tamamen kapatmayan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, "Mutabakat zaptı hiç bu kadar yakın olmamıştı. Son onaya kadar medya içeriği hakkındaki spekülasyonlardan herkes kaçınmalı. Uygun zamanda her şeyi açıklayacağız." diye konuştu. Arakçi'nin bu sözleri, iki ülke arasında perde arkasında ciddi bir pazarlık sürecinin devam ettiği şeklinde yorumlandı.

MÜZAKERELERDE TÜRKİYE DETAYI

Diplomatik süreçte bölgesel aktörlerin de devrede olduğuna işaret eden Trump, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan liderleriyle temas halinde olduğunu açıkladı. Türkiye'nin süreçteki rolüne dikkat çeken ABD Başkanı, önümüzdeki günlerde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile de bir görüşme gerçekleştireceğini kaydetti.

BLOOMBERG: İMZA İÇİN CENEVRE VEYA VİYANA MASADA

Öte yandan, ABD merkezli medya kuruluşu Bloomberg'in üst düzey kaynaklara dayandırdığı haberinde, ABD ve İran arasında nihai anlaşmadan önce bir mutabakat zaptı üzerinde uzlaşma sağlanabileceği öne sürüldü. İddiaya göre, söz konusu metnin 14 Haziran'da İsviçre'nin Cenevre kentinde imzalanması ve ardından diplomatik sürecin ikinci aşamasına geçilerek gözlerin G7 Zirvesi'ne çevrilmesi planlanıyor. Haberde, bazı kaynakların imza töreni için Avusturya'nın başkenti Viyana'nın da seçenekler arasında bulunduğunu belirttiği aktarıldı.

14 MADDELİK ANLAŞMA MADDELERİ:

İran basınında aktarılan iddialara göre; Washington-Tahran hattında imzalanacak 14 maddelik anlaşmanın maddeleri şu şekilde:

1- Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdirilmesi,

2- Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'ın iç işlerine karışmama taahhüdü ve İran İslam Cumhuriyeti'nin egemenliğine saygısı,

3- Deniz ablukasının 30 gün içinde tamamen kaldırılması,

4- Amerika'nın İran çevresindeki güçlerini çekme taahhüdü,

5- İran'la yapılacak düzenlemelerle Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde yeniden açılması,

6- Petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve İran'ın finansal kaynaklarına tam erişiminin sağlanması,

7- Amerika Birleşik Devletleri ve müttefiklerinin İran için en az 300 milyar dolar değerinde yeniden yapılanma planları sunmaları gerekliliği,

8- Nükleer konulara dayalı nihai bir anlaşmaya varılması ve ABD'nin birincil, ikincil yaptırımlarının ve BM Güvenlik Konseyi ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu kararlarının tamamen kaldırılması için 8-60 gün sürecek müzakereler,

9- İran'ın NPT'de nükleer silah üretmeme taahhüdünü yinelemek,

10- Müzakereler sırasında Amerika Birleşik Devletleri, bölgedeki askeri gücünü artırmayacağına ve yeni yaptırımlar uygulamayacağına dair taahhütte bulundu,

11- Nihai müzakerelerin 60 günlük süresi içinde İran'ın bloke ettiği 24 milyar dolarlık fon serbest bırakılmalıdır. Bu miktarın yarısı müzakereler başlamadan önce İran'a sağlanmalıdır,

12- Anlaşmanın uygulanmasını izlemek için bir mekanizma kurulması,

13- Nihai anlaşma, BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır,

14- Nihai müzakereler, İran'ın dondurulmuş fonlarının yarısının serbest bırakılması, İran'a uygulanan petrol yaptırımlarının askıya alınması ve deniz ablukasının kaldırılması şartıyla başlayacaktır. Nihai anlaşma yalnızca zenginleştirilmiş maddelerin ve zenginleştirmenin akıbeti, yaptırımların kaldırılması ve İran'ın ekonomik yeniden yapılanma programı üzerine yapılacaktır. İran'ın füze programı ve direniş gruplarına destek konuları kesin olarak gündemden çıkarılmıştır.