İsrail lobisinden Trump'a sert tepki: Kaybettik!

AIPAC tarafından yapılan yazılı açıklamada, Beyaz Saray'ın Hürmüz Boğazı'nın açılması karşılığında Tahran yönetimine peşin ekonomik tavizler vermesi, dondurulmuş 100 milyar dolarlık fonu serbest bırakması ve uranyum zenginleştirme tesislerinin kapatılmasını şart koşmaması sert bir dille eleştirildi.

Açıklamada, ABD yönetiminin bu adımlarla kritik askeri baskı unsurlarını erkenden kaybettiği, Kongre'nin anayasal denetim mekanizmalarını baypas ettiği ve Tahran yönetimine milyarlarca dolar sağladığı savunuldu.

İran'ın nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip balistik füze ile insansız hava aracı (İHA) programlarının kalıcı olarak sonlandırılması gerektiği dile getirilen açıklamada, nihai anlaşmanın belirlenen sert hedeflere ulaşmasını sağlamak için Kongre'nin kritik bir rol oynaması istendi.

Açıklamada, imzalanan mutabakat zaptının zenginleştirilmiş tüm uranyumun İran dışına çıkarılmasını zorunlu kılmadığı, ülkedeki zenginleştirme altyapısının tasfiye edilmesine yönelik bir hüküm içermediği ve Tahran'ın anlaşma şartlarına uyumunu denetleyecek "her an, her yerde" kontrol mekanizması konusunda tamamen sessiz kaldığı ifade edildi.

"MUTABAKAT İSRAİL'E KAZANDIRMIYOR"

Mutabakatın, ABD ve İsrail'in İran'a karşı kazanımlarını tehlikeye attığı, İsrail'in Hizbullah'ı silahsızlandırma çabalarını engelleyeceği ve haziranda ABD desteğiyle yapılan İsrail-Lübnan ateşkesini sabote edeceği iddia edilen açıklamada, bu durumun Washington ve İsrail'in güvenliğini tehlikeye attığı öne sürüldü.

Açıklamada, ABD'nin bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın yeniden imarı için en az 300 milyar dolarlık bir plan geliştirmek zorunda bırakıldığına işaret edilerek, sağlanacak bu devasa finansmanın doğrudan Devrim Muhafızları Ordusu'nun kontrolüne geçerek Tahran'a büyük bir taviz teşkil edeceği ileri sürüldü.

Mutabakatın 14. maddesinin, nihai anlaşmanın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı bir kararı aracılığıyla kabul edilmesini şart koştuğu belirtilen açıklamada, ABD Kongresi'nin uluslararası anlaşmaları onaylamadaki anayasal rolünün ise tamamen görmezden gelindiği savunuldu.

AIPAC, 16 Haziran'da yaptığı açıklamada, ABD yönetiminden İran ile nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerde İsrail'in saldırı "hakkının güvence altına alınmasını" istemişti.

İRAN-ABD MUTABAKATI

İran ve ABD, Pakistan aracılığında yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

İslamabad Mutabakatı adı verilen mutabakat zaptı, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakat, Lübnan dahil, savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor.