Türkiye’nin fındık haritası değişiyor

“Fındık, İklim Değişikliği ve Çevresel Etkileri Türkiye Raporu”na göre, şimdiye kadar en yüksek verimin alındığı 250 metreye kadar olan bölgeler, önümüzdeki dönemde, küresel ısınma nedeniyle önemli sorunlara gebe.

ABONE OL
GİRİŞ 24.09.2020 09:31 GÜNCELLEME 24.09.2020 10:50 EKONOMİ
Türkiye’nin fındık haritası değişiyor
Türkiye’nin fındık haritası değişiyor

Dünya fındık üretiminin tek başına yaklaşık yüzde 70’ini sağlayan, dolayısıyla fındık üretiminin anavatanı sayılan ve her yıl yaklaşık 2 milyar dolar ihracat geliri elde eden Türkiye, iklim değişikliği nedeniyle fındık üretiminde önemli bir rol ayrımında.

 

Rainforest Alliance, UTZ Fındık Programı adına, Ekologos Sürdürülebilirlik Araştırma birimi tarafından hazırlanan ve kamuoyuyla paylaşılan “Fındık, İklim Değişikliği ve Çevresel Etkileri Türkiye Raporu”, değişen iklim koşulları nedeniyle, Türkiye fındık üretiminde önemli değişiklikler öngörüyor.

Gerekli önlemler alınmazsa önemli verim düşüşleri yaşanabileceği konusunda uyarılarda bulunan rapor, değişen iklim koşullarının, özellikle yeni tip bitki hastalık ve zararlılarının yaygınlaşmasına neden olduğunu vurguluyor.

 

Rapora göre, şimdiye kadar en yüksek verimin alındığı 250 metreye kadar olan bölgeler, önümüzdeki dönemde, küresel ısınma nedeniyle önemli sorunlara gebe. Fındık üretiminin daha yüksek rakımlara ve Batı Karadeniz’e doğru kayacağını ortaya koyan rapor, fındık üretiminin, özellikle toprak, yeraltı suları ve biyolojik çeşitlilik üzerinde önemli çevresel etkilere sahip olduğunu ortaya koyuyor. Çalışma kapsamında, öncelikle iklim değişikliğinin genelde küresel, özelde Türkiye ve Karadeniz Bölgesi’ndeki etkilerini ve gelecek dönemde yaşanabilecek değişiklikler ele alınıyor.

BÜTÜNCÜL BİR KAMUSAL FINDIK POLİTİKASI GEREKİYOR

Araştırmaya göre, miras hukuku kaynaklı arazi parçalanması, üretici yaş ortalamasının yükselmesi, alan bazlı tarımsal teşvik sistemi gibi bir dizi “yasalar-mevzuatlar kaynaklı yapısal sorunlar” da, fındık üretiminin sürdürülebilirliği konusunda önemli etkilere sahip. Sürdürülebilir fındık üretimi için, alana dair daha çok bilimsel araştırmaya, paydaşlar arası güçlü bir iletişim ve koordinasyona ve “Bütüncül Bir Kamusal Fındık Politikası”na ihtiyaç var. Raporda ortaya konan temel bulgular şöyle özetlenebilir:

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE ÇEVRESEL SORUNLAR

Karadeniz, iklimsel olarak ciddi bir değişim içinde. Bu değişim, kıyı şeridinden başlayarak sıcaklık artışlarına ve yağış rejimlerinde önemli düzensizliklere neden oluyor. Yağış miktarı aynı kalsa da, fındık için daha önemli olan düzenli yağışta ciddi sorunlar yaşanıyor. Belli dönemlerde ani ve şiddetli yağışlar görülürken, belli dönemlerde (Haziran-temmuz ağustos aylarında) yağış azalması ve hatta kuraklık görülüyor. Bu iklimsel değişiklikler, çok hassas iklim koşullarına bağlı fındık bitkisini derinden etkiliyor.

TÜRKİYE FINDIK HARİTASI DEĞİŞİYOR

Son derece özel bir iklim hassasiyetine sahip fındığın, Karadeniz özelindeki bir başka çıkmazı, kuzey bölgesinin olmaması, daha doğrusu, kuzeyin Karadeniz’le sınırlanması. Dünyada iklim değişikliği sebebiyle, hemen bütün bitki, mantar ve hayvan türleri, yani tüm flora ve fauna kuzeye doğru göç ediyor. Ne yazık ki fındığın da, -aynı kutup ayıları gibi-kuzeye doğru gidecek bir alanı yok. Denize dökülmemesi için, fındığın var olan şartlara uyum sağlaması ve/veya ekiminin yüksek rakımlara doğru kaydırılması gerekiyor. Araştırmalara göre bir başka olasılık da, fındığın verimli üretim alanının Batı Karadeniz’e doğru daha fazla kayması.

UZUN DÖNEMLİ VE BİLİMSEL PLANLAMA İHTİYACI

Fındık çok yıllık bir bitki olduğundan, diğer tek yıllık bitkiler gibi, iklim değişikliğine, kuraklığa veya dona dayanıklı türlerle yıl bazında değiştirilmesi imkansız. Bu durum, uzun dönemli bir planlama ve arazi yönetimi ve tabii güçlü bir uyum programı gerektiriyor.

KÜLLEME TEHDİDİ BÜYÜYOR

İklim değişikliğinin bir başka sonucu ise, böcek, hastalık ve zararlılardaki artış. Özellikle sahil şeridindeki, 250 metreye kadar olan bölgelerdeki aşırı sıcaklık artışı, bu zararlıların birkaç kez ve daha fazla sayıda üremesine yol açıyor.

YENİ HASTALIK VE ZARARLILAR

Tek tehdit külleme değil. Yeşil kokarcanın, sıcaklık artışlarıyla birlikte fındık üretim ve kalitesine verdiği zararlar artmış durumda. Yeni tehlike ise, yeşil kokarcanın benzeri olan kahverengi kokarca diye adlandırılan bir böcek.

FİRE ORANLARINDA ARTIŞ

Son süreçte, hem zararlılar, hem de iklim normallerindeki değişiklikler nedeniyle sadece verim değil, kalite düşüşleri de dikkat çekiyor. Verimin aynı gözüktüğü dönemlerde bile, zararlılar nedeniyle bozuk, küflü ve urlu olarak nitelenen fire oranlarındaki yüksek artış gözleniyor.

AYAKİZİ KÜÇÜK, ÇEVRESEL ETKİSİ BÜYÜK

Fındık üretiminin, bitkinin yapısı ve üretim teknikleri nedeniyle karbon ayakizi ve iklim değişikliğine etkisi çok yüksek değil. Ancak su kaynakları, toprak, biyolojik çeşitlilik ve ekosistem üzerinde önemli etkileri var. Bu alanda mutlaka kapsamlı ve süreğen araştırmalara ihtiyaç var.

ETİKETLER

YORUMLAR 3 TÜMÜ
  • vatan 4 hafta önce Şikayet Et
    2 milyar dolarlık fındık sat, sonra 10 milyar dolar nutella'ya ver :D
    Cevapla
  • cengiz 1 ay önce Şikayet Et
    vatandaş bildiğini okuyor ziraat mühendisi varmı goren bilen varmı köylere çikan varmı millet ne yapıyor bakan varmı
    Cevapla
  • Yorgun Yorumcu 1 ay önce Şikayet Et
    butüncül kamusal politikanın gerekliliğini ilkokul talebesine sorsan onaylar lâkin ilgili makamlar/kişiler ne hikmetse üreticiye öncülük edip yol göstermiyor, bu yüzden çiftćinin ve devletin, sade fındikta değil, var olan potansiyeli değerlendiremediğimizden dolayıen her yıl milyarlarca euro zararimiz var, basit bir örnek, verecek olursak hollandanın yıllık sebze meyve ihracatı 12 milyar euro, Türkiyeninki ise 2 milyar euro, Hollanda yüzölçümü 40 bin kmkare, Türkiye 765 bin kmkare, demem oki biz elimizdeki potansiyeli en verimli şekilde nasıl yönetebiliriz? bunuda devletin bu konuyla alakalı birimleri tespit edip ona göre bir yol haritası belirlemeli, boş lafla gemi yürümez.
    Cevapla
  • Atma 4 hafta önce Şikayet Et
    Herkes ezberlemiş bir Hollanda nın ihracaat rakamını, konuşuyor. Hollanda tarımda bir ithalat ihracat üssü. Sattığının hepsini üretmiyor, çoğunu dışardan alıyor.
    Cevapla
  • Hop 4 hafta önce Şikayet Et
    Hollanda bizden ileri , her alanda milleti çalışıyor.
    Cevapla
  • Alpagu 1 ay önce Şikayet Et
    Herkes kafasına göre tarım ilacı kullanıyor.Yok ısırgan,yok diken diye bütün topraktaki organizmayı öldürüyor.İzin vermesinler...
    Cevapla
  • Avni Bayraktar 1 ay önce Şikayet Et
    Ziraat mühendisleri hangi köye gidip toprak analizi yapıyor. Çiftçiyi aydınlatıyor. Yat maaş al ohhhmis.
    Cevapla

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR