Risk korkusu servetten etti! Apple’ın üçüncü ortağının pişmanlık duymadığı karar

Teknoloji devi Apple'ın kuruluş hikayesi, genellikle Steve Jobs ve Steve Wozniak üzerinden anlatılsa da, şirketin kuruluş belgesinde üçüncü bir imza daha bulunuyordu.

Yaklaşık 50 yıl önce atılan bu imzaların yer aldığı tarihi sözleşme, Christie's tarafından düzenlenen bir müzayedede 2 milyon dolara alıcı bularak yeniden gündeme geldi. Ancak bu belgenin asıl dikkat çeken yanı, şirketin yüzde 10 hissesine sahip olan üçüncü ortak Ronald G. Wayne'in hikayesi oldu.

Jobs'ın yakın arkadaşı olan ve şirketin hukuki kuruluş sürecini üstlenen Wayne, bu katkısı karşılığında yüzde 10 hisse alırken, Jobs ve Wozniak yüzde 45'er hisseye sahipti.

HİSSESİNİ 800 DOLARA DEVRETTİ

Ancak Ronald Wayne, sözleşmenin imzalanmasından yalnızca 12 gün sonra şirketten ayrılma kararı aldı. Sahip olduğu hisseleri 800 dolar karşılığında devretti ve ilerleyen süreçte Apple üzerindeki tüm hak iddialarından feragat etmek için 1.500 dolar daha aldı.

Bugün piyasa değeri yaklaşık 4 trilyon dolara ulaşan Apple’da, Wayne’in yüzde 10’luk payı teorik olarak 400 milyar dolar seviyesinde bir değere ulaşabilirdi. Elbette Apple’ın 1980’de halka arz edilmesi ve sonraki yıllarda yeni yatırımcıların devreye girmesiyle kurucuların payları zaman içinde seyrelmişti. Wayne şirkette kalsaydı benzer bir süreç yaşayacaktı; ancak yine de dünyanın en zengin isimlerinden biri olabilecekti.

HİSSELERİNİ NEDEN SATTI?

Wayne’in kararı bugün geriye dönüp bakıldığında büyük bir fırsatın kaçırılması olarak değerlendirilse de, o dönemde 41 yaşında olan Wayne için bu adım temelde bir risk yönetimi kararıydı.

Wayne’in aktardığına göre, Apple’ın ilk günlerinde Jobs, Byte Shop adlı bir perakende zincirine 50 ila 100 bilgisayar teslim edebilmek için 15 bin dolarlık borç aldı. Ancak mağazanın geçmişte borçlarını ödememe konusunda olumsuz bir sicili bulunuyordu.

"Eğer paramızı alamazsak bu 15 bin doları nasıl geri ödeyeceğiz?" sorusunu soran Wayne, Jobs ve Wozniak’ın maddi varlıklarının olmadığını, buna karşın kendisinin ev, araba ve banka hesabına sahip olduğunu vurguladı. Bu nedenle olası bir iflas durumunda kişisel varlıklarının ciddi risk altında olacağını düşündü.

KENDİNİ GERİ PLANDA GÖRÜYORDU

Wayne’in ayrılma kararı yalnızca finansal kaygılardan kaynaklanmıyordu. Jobs ve Wozniak’ın kendisinden yaklaşık yarı yaşta olduğunu belirten Wayne, onların hızla ön plana çıkacağını, kendisinin ise şirket içinde geri planda kalacağını düşündü.

Bugün 91 yaşında olan Wayne, CNN’e verdiği röportajda, "Apple’da kalsaydım muhtemelen mezarlıktaki en zengin adam olurdum." ifadelerini kullandı. Business Insider’a yaptığı açıklamada ise "Devlerin gölgesinde kalacağımı biliyordum. Kendi projem olmayacaktı. Önümüzdeki 20 yıl boyunca evrak işleriyle uğraşan biri olmak istemedim." dedi.

"ZENGİN OLMADIM AMA AÇ DA KALMADIM"

Wayne, o dönem verdiği karardan pişmanlık duymadığını söylese de, daha rahat bir maddi hayatın kötü olmayacağını kabul ediyor. Geçimini sağlamak için mülkünün bir bölümünü kiraya verdiğini ve sosyal güvenlik ödemeleriyle yaşamını sürdürdüğünü belirtiyor.

"Hiç zengin olmadım ama hiç aç da kalmadım." diyen Ronald Wayne’in hikâyesi, teknoloji tarihinin en büyük kaçırılmış finansal fırsatlarından biri olarak anılmaya devam ediyor.