Dünyanın enerji damarı kesildi: Hürmüz'de trafik durdu, fiyatlar fırladı

Orta Doğu'da tırmanan askeri gerilim, dünya enerji ticaretinin en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda trafiğin tamamen durmasına neden oldu. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hafta sonunda başlattığı saldırıların ardından Tahran yönetimi, stratejik boğazı tüm geçişlere kapattığını duyurdu.

STRATEJİK GEÇİTTE TRAFİK TAMAMEN DURDU

Basra Körfezi'nin ağzında yer alan ve Orta Doğu'daki petrol ile sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, küresel ekonomi için hayati önem taşıyor. Dünyadaki günlük petrol tüketiminin yüzde 20'sine tekabül eden yaklaşık 20 milyon varillik sevkiyatın gerçekleştiği bu güzergah; Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Kuveyt ve İran'ın ihracatında ana arter konumunda bulunuyor. Boğazın kapanmasıyla birlikte özellikle Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ülkelerine giden enerji akışı kesintiye uğradı.

"GEÇMEYE ÇALIŞAN GEMİLERE SALDIRACAĞIZ"

Bölgedeki tansiyonu zirveye taşıyan açıklama İran askeri kanadından geldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, boğazın kapatıldığını resmen ilan ederek sert uyarılarda bulundu. Cebbari, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapattık. Buradan geçmeye çalışan gemilere saldıracağız." ifadelerini kullandı. Bu gelişmenin ardından bölgedeki deniz trafiği resmen dururken, çok sayıda ticari gemi ve tanker güvenli bölgelerde mahsur kaldı.

KÜRESEL ENERJİ PİYASALARINDA FİYAT ŞOKU

Tedarik zincirindeki bu ani kırılma, uluslararası piyasalarda enerji arz güvenliğine yönelik endişeleri tetikleyerek petrol fiyatlarında keskin yükselişlere yol açtı. Küresel nakliye ve lojistik sektörü temsilcileri, yaşanan aksaklıklar nedeniyle "savaş riski ek ücretleri" gibi acil durum önlemlerini devreye soktu. Bu durumun küresel ölçekte maliyet artış baskısını artırması bekleniyor.

ALTERNATİF ROTALAR VE ARTAN MALİYETLER

Denizcilik araştırma şirketi Drewry'den edinilen bilgiler, nakliyecilerin Körfez dışındaki alternatif limanlara ve kara taşımacılığı çözümlerine yöneldiğini gösteriyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık nedeniyle Süveyş Kanalı geçişlerinin azalabileceğine dikkat çekerek, "Nakliyecilerin Ümit Burnu üzerinden yeniden rota belirlemeye öncelik vermesi öngörülüyor." değerlendirmesinde bulundu.

HAVA SAHASI DA KAPATILDI

Krizin etkisi sadece deniz yoluyla sınırlı kalmadı. Körfez ülkelerinde hava sahasının da önemli ölçüde kapatılması, hava kargo operasyonlarını ve mürettebat hareketlerini durma noktasına getirdi. Yeniden açılma için kesin bir zaman çizelgesinin bulunmadığı bölgede; kargo sahipleri artan navlun ücretleri, uzun transit süreleri, tedarik zinciri gecikmeleri ve ekipman kıtlığı riskiyle karşı karşıya kaldı. Uzmanlar, yakıt maliyetlerindeki artışın önümüzdeki dönemde lojistik sektörünü daha da zorlayacağının altını çiziyor.