Ekonomide büyümenin anahtarı kadının elinde

• HABER7-ÖZEL

Kadınların iş gücüne katılımı, ekonomik büyüme ve sürdürülebilir kalkınma açısından kritik bir öneme sahip. Bir ekonomide nüfusun yarısını oluşturan kadınların üretim süreçlerine aktif biçimde dahil olması, hem toplam üretimi artırıyor, hem de gelir dağılımının daha dengeli hale gelmesine katkı sağlıyor. Bu nedenle kadın istihdamı yalnızca sosyal bir mesele değil, aynı zamanda güçlü bir ekonomik politika alanı olarak görülüyor.

KÜRESEL EKONOMİYE TRİLYONLARCA DOLARLIK EK KATKI SAĞLANABİLİR

Dünya genelinde kadınların iş gücüne katılım oranı erkeklere göre hala düşük. Uluslararası verilere göre erkeklerin iş gücüne katılım oranı yüzde 75 civarındayken, kadınlarda bu oran yüzde 50–55 seviyelerinde kalıyor. Bu fark, küresel ekonomide önemli bir üretim potansiyelinin tam olarak kullanılamadığını gösteriyor. Türkiye açısından bakıldığında da benzer bir tablo söz konusu. Türkiye’de kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 35–36 seviyesinde. Erkeklerde ise bu oran yüzde 70’in üzerinde. Bu fark, ekonomik büyüme açısından değerlendirilmesi gereken önemli bir potansiyelin varlığına işaret ediyor.

Yapılan araştırmalar, kadınların iş gücüne katılım oranının erkeklerle eşit seviyeye yaklaşması durumunda, 2030’a kadar küresel ekonomiye 13 trilyon  dolarlık ek katkı sağlanabileceğini ortaya koyuyor. 

KADINLARIN İŞ GÜCÜNE KATILIM ORANI YÜZDE 36,3

Türkiye’de ise kadınların iş gücüne katılımını artırmak için alınan tedbirler sayesinde 2002 yılında yüzde 27,9 olan iş gücüne katılım oranı 2025 yılında yüzde 36,3'e yükseldi. Desteklerin artması sayesinde bu sayının yukarı çıkması bekleniyor.

TOPLAM İHRACATIN YÜZDE 23,6'SI KADINLARDAN

İhracat yapan firmalarda çalışan kadınların oranı 2013'te yüzde 24 iken 2024'te yüzde 29,1'e yükseldi. Kadın çalışanların ihracata katkısı ise 60,1 milyar dolara ulaşarak toplam ihracatın yüzde 23,6'sını oluşturdu.

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) bünyesinde 435 binden fazla kadın esnaf ve sanatkar faaliyet gösteriyor. Bu güçlü potansiyel, kadınların ticaret ve üretim hayatındaki rolünün ne kadar önemli olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Kadın girişimcilerin sayısının artması hem ekonomiye hem de aile işletmelerinin güçlenmesine katkı sağlayacak.

KADIN İHRACATÇILAR DÜNYA PAZARLARINDA YALNIZ DEĞİL

Kadın girişimciler dünya pazarlarında da yalnız bırakılmıyor. Verilen ihracat destekleri, kadın girişimcilerin küresel arenada öne çıkmalarına katkı sağlıyor. KOBİ'lerden başlamak üzere her seviyede ihracatçıya, hazırlık aşamasından pazarlamaya, tasarımdan küresel firmalara tedarikçi olmaya, tanıtımdan fuar katılımlarına, yurt dışı dağıtım kanalları oluşturmaktan küresel marka olmaya kadar çeşitli destekler sağlanıyor.

TARIMDAN SAVUNMAYA KADAR KADINLAR HER YERDE

Türkiye ekonomisi; sanayiden teknolojiye, tarımdan hizmet sektörüne, girişimcilikten bilimsel araştırmalara kadar her alanda kadınların gücüyle büyümeye devam ediyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca hayata geçirilen kapsamlı destek paketleri ve projelerle, kadınların iş gücüne katılımı ve girişimcilik ekosistemindeki rolleri yeni bir boyuta taşınıyor.

BÖLGESEL KALKINMA VE MALİ DESTEK PROGRAMLARI

• Bu kapsamda, Türkiye'nin dört bir yanında, bölgelerin sektörel ihtiyaçları doğrultusunda kadın ve genç istihdamını artıracak merkezi tematik bölgesel kalkınma ve mali destek programlarının devreye alınması planlanıyor.

• Girişim şirketlerinin nitelikli personel istihdam etmesini kolaylaştıracak düzenlemelerle, başta kadınlara yönelik olmak üzere girişimcilik programlarının yaygınlaştırılması hedefleniyor.

• Kadın girişimciliğini desteklemek adına finansman yanında kapsamlı eğitimler, mentorluk programları ve işbirliği platformlarıyla sürdürülebilir bir ekosistem inşa edilmesi için adım atılıyor.

• Yenilikçi iş fikirlerinin hayata geçirilmesi için özel mentor havuzları, hızlandırıcı programlar, mikro krediler ve prototip geliştirme hibelerinin, kadın girişimcilerin kullanımına sunulması amaçlanıyor.

• Sanayi sektöründe kadın ve gençlerin daha etkin yer alabilmesi için "Kapsayıcı İstihdam ve Beceri Uyumu" vizyonu çerçevesinde Türkiye'ye özgü modeller geliştiriliyor.

• Beceri haritalama ve analizleriyle, sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücü yetiştirilirken, organize sanayi bölgelerinin (OSB) modern yaşam alanlarına dönüştürülmesi amaçlanıyor.

• Kadın istihdamının kapsayıcılığını artırmak amacıyla OSB'lerde barınma olanakları, kreş ve etüt merkezleri ile sosyal alanlar inşa edilmesi hedefleniyor. Bu sayede kadınların üretim süreçlerine katılımının önündeki engeller kaldırılarak sürdürülebilir istihdamın desteklenmesi öngörülüyor.

• Kadın girişimcilerin de yararlandığı bu desteklerle, ihracatçı firmaların uluslararası rekabet güçlerinin artırılması, ülkenin yüksek katma değerli ihracat yapısına kavuşturulması, ihracatçıların yenilik, tasarım ve markalaşma odaklı bir yaklaşımı benimsemesi amaçlanıyor. 

DOĞUM İZNİNDEN, KREŞ DESTEĞİNE 

Kadınların iş gücüne katılma oranını artırmak ve kadınların daha fazla iş gücünde yer almasını sağlamak için atılacak adımlardan bazıları şöyle:

• 16 hafta olan ücretli doğum izni süresini artırmaya yönelik çalışmalarda sona gelindi. Bu kapsamda, hem kamu hem de özel sektör çalışanları için doğum izninin 16 haftadan 24 haftaya, babalık izninin ise 10 güne çıkarılması sağlanacak.

• Kadın İstihdamı İçin Pozitif Ayrımcılık Projesi ile istihdam edilen 66 aydan küçük çocuğu olan kadınlara 6 aya kadar destek veriliyor ve istihdam edilen kadınlar için işverenlere ücret, sigorta primi, vergi desteği sağlanıyor. Ayrıca esnek çalışma modellerinin yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar da devam ediyor.

• Türkiye'de halen 18 yaş üstü kadınların yeni istihdamına SGK desteği veriliyor. Kreş-gündüz bakımevi hizmeti sağlayan işverenlerin bu hizmetten elde ettikleri gelirlerine vergi muafiyeti uygulanıyor.

• Kadınların iş ve aile hayatını birlikte sürdürmesine imkan veren yeni çalışma modelleri de hükümetin gündeminde.

•  Son olarak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında gerçekleştirilen "Nüfus Politikaları Kurulu" toplantısında çalışmalar gözden geçirildi. Bu kapsamda, kamu kurumlarından başlamak üzere ülke genelinde kreşler yaygınlaştırılacak.