Emeklilikte rakamlar normale döndü: EYT etkisi azaldı

Türkiye’de yaşlılık aylığı bağlanan kişi sayısı uzun yıllar boyunca genel olarak birbirine yakın seviyelerde seyretti. Özellikle 2019 sonrasında yıllık rakamların çoğu 350 bin ile 400 bin bandında oluştu.

Ama son iki yılda tablo değişti. Bunun arkasında da iki temel neden vardı: Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesi ve yüksek enflasyonun, aylık bağlama sistemi üzerindeki etkisi.

Şubat 2023’te yürürlüğe giren EYT düzenlemesiyle çok geniş bir kesim emeklilik hakkı elde etti. Doğal olarak, yıllardır bu günü bekleyen milyonlarca kişi başvurusunu geciktirmedi. Üstelik buna bir de enflasyon hesabı eklendi. Çünkü özellikle ücretli çalışanlar açısından, enflasyonun takip eden yılda düşeceği beklentisi varsa Aralık ayında dilekçe vermek ciddi avantaj sağlayabiliyor.

İşte tam da bu nedenle 2023’te emekli olan kişi sayısı adeta sıçradı ve 2 milyon 193 bin 791’e ulaştı. 2024’te de sayı yüksek kaldı, 724 bin 479 kişi yaşlılık aylığı almaya başladı.

“BU YIL EMEKLİ OLAYIM” DÜŞÜNCESİ ÖNE ÇIKTI

Son üç yılda sadece EYT’liler değil, yıl içinde normal şekilde emeklilik hakkı kazanan birçok kişi de başvurusunu öne çekti. Bunun nedeni oldukça netti: Eğer sonraki yılda enflasyon daha düşük olacaksa, mevcut yılda emekli olmak daha yüksek aylık bağlanması anlamına gelebiliyordu.

Bu da emeklilik kararını sadece yaş ve prim günüyle ilgili bir mesele olmaktan çıkardı. İnsanlar artık hangi ayda, hatta hangi yıl dilekçe vereceğini daha fazla hesaplamaya başladı.

Özellikle asgari ücretle ya da ona yakın düzeyde çalışanlar için bu tercih daha belirgin hale geldi. Emeklilik hakkı elde edilir edilmez başvuru yapmak birçok kişi açısından daha mantıklı görüldü. Bir yandan da enflasyondaki düşüş, büyüme oranları ve aylık bağlama koşulları dönem dönem emekliliği daha avantajlı hale getirdi.

2025’TE TABLO DEĞİŞTİ

Ancak 2025’te bu olağanüstü dönem etkisini büyük ölçüde kaybetti. Yaşlılık aylığı bağlanan kişi sayısı 439 bin 501’e geriledi. Bu rakam, sistemin yeniden geçmiş yıllardaki normal seyrine dönmeye başladığını gösteriyor.

Burada en önemli neden, EYT düzenlemesinin yarattığı ana kitlenin büyük ölçüde sisteme dahil olmuş olması. Yani ilk büyük dalga geride kaldı. Bunun yanında, enflasyonun çok sert biçimde düşeceği yönündeki beklentinin zayıflaması da “başvuruyu öne çekme” davranışını azaltmış görünüyor.

SGK verilerine göre yıllara göre yaşlılık aylığı bağlanan kişi sayısı

2009 – 419.708
2010 – 346.236
2011 – 471.602
2012 – 357.807
2013 – 325.430
2014 – 352.029
2015 – 488.776
2016 – 418.562
2017 – 428.264
2018 – 463.967
2019 – 383.885
2020 – 370.960
2021 – 444.409
2022 – 370.059
2023 – 2.193.791
2024 – 724.479
2025 – 439.501