Sezon iyi başladı, yüzler gülüyor: Tam 66 yıl sonra gelen tarihi rekor!

• HABER7-ÖZEL

Bu yıl kış yağışları geçen yıla göre olumlu seyretti. Şubat ayında Türkiye genelinde yağışlar son 66 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Artan yağışlar çiftçinin yüzünü güldürürken, hububatta yüksek rekolte ihtimalini de güçlendirdi.

Kış karlarıyla toprağın suyla doyması, ürünlerde yüksek verim beklentisini artırıyor ve bu durum, özellikle buğday gibi temel ürünlerde fiyat istikrarı için kritik bir rol oynuyor. Şimdi gözler, verimi belirleyecek Nisan-Mayıs yağışlarında.

Avrasya Tarım Ekonomistleri Derneği Başkanı Prof. Dr. Zeki Bayramoğlu, konuyla ilgili Haber7’ye değerlendirmelerde bulundu.

TOPRAK NEME DOYDU

Zeki Bayramoğlu, 2026 yılı için şu ana kadarki tablonun genel olarak hububat lehine göründüğünü söyledi. Kış yağışlarının Türkiye genelinde güçlü geçtiğini dile getiren Bayramoğlu, “Şubat 2026’da ülke ortalaması 136,8 mm ile normalin çok üstüne çıktı ve bu ay, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne (MGM) göre son 66 yılın en yağışlı şubatlarından biri değil, en yükseği oldu. 1 Ekim 2025–28 Şubat 2026 dönemini kapsayan su/tarım yılı yağışı da Türkiye genelinde 387,7 mm ile normalinin %24, geçen yılın aynı döneminin %75 üzerine çıktı. Bu, özellikle kuru tarım yapılan alanlarda toprak nemi açısından önemli bir avantaj sağladı” dedi.

“SEZON İYİ BAŞLADI”

• Bayramoğlu, yağışların yeterli olup olmadığını ilişkin şu bilgileri verdi:

• “Hububat açısından, evet, büyük ölçüde yeterli hatta birçok bölgede güçlü oldu.

• Özellikle kışın toprağa su depolanması bakımından sezon iyi başladı. Ancak verimi belirleyecek son eşik henüz aşılmış değil.

• Buğday ve arpada başaklanma-tane doldurma dönemine denk gelen nisan-mayıs yağışları hala kritik.

• MGM’nin nisan, mayıs ve maziran 2026 uzun vadeli tahminleri yağışın ülke genelinde çoğunlukla mevsim normalleri civarında, Nisan’da ise Kıyı Ege ve Batı Akdeniz’in batısında normallerin üzerinde olabileceğini gösteriyor.

• Buna karşılık sıcaklıkların ilkbahar sonu ve yaz başında çoğu yerde normallerin üzerinde seyretmesi bekleniyor; bu da geç dönemde buharlaşma stresini artırabilir.”

BAŞLANGIÇ İYİ OLDU: GÖZLER BAHAR YAĞIŞINDA

Zeki Bayramoğlu, şu ana kadar yağışların zamanlamasının özellikle hububat için olumlu olduğunu ifade ederek, şu bilgileri verdi: “Sonbahar-kış yağışlarıyla kardeşlenme ve kök gelişimi desteklendi, kıraç alanlarda çıkış ve bitki gelişimi güçlendi.

TMO’nun Ocak 2026 fenolojik değerlendirmesine göre 1 Ekim 2025–31 Ocak 2026 kümülatif yağışı 250,9 mm oldu; bu değer normale çok yakın, geçen yılın aynı dönemine göre ise belirgin biçimde yüksek.

“İlkbahar yağışların buğday ve arpa rekoltesi için belirleyici olacağı, şu ana kadar oluşan nem koşullarının beklentileri iyileştirdiği’ yetkililer tarafından belirtiliyor. Yani bugün itibarıyla temel resim ‘iyi başlangıç + kritik bahar yağışı beklentisi’ şeklinde.” 

YAĞIŞLAR İKİ KAT ARTTI

Bölgesel farklılıklar olsa da genel yönün yine pozitif olduğunu aktaran Bayramoğlu, 
şubat yağışlarında Ege, Akdeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu’da normalin ve geçen yılın iki katını aşan artışlar görüldüğünü dile getirdi. Bayramoğlu, “5 aylık su yılı verisinde Ege %33, Akdeniz %30, Doğu Anadolu %30, İç Anadolu %23, Güneydoğu Anadolu %15 normal üstü yağış aldı. İç Anadolu’da son 10 yılın, Ege’de son 11 yılın en yüksek 5 aylık yağışlarından biri kaydedildi. Buna rağmen bazı yerel cepler zayıf kaldı; MGM, 5 aylık kümülatif yağışta Konya çevresi dahil bazı alanlarda normalin %20’den fazla altında yağış görüldüğünü de not ediyor. Yani “ülke genelinde iyi”, ama özellikle İç Anadolu içinde bile homojen değil” dedi.

“HUBUBATTA GEÇEN SENEYE GÖRE DAHA UMUTLU BİR GÖRÜNÜM VAR” 

İç Anadolu’da şubat yağışı 86,5 mm ile normalin çok üzerinde gerçekleştiği bilgisini veren Bayramoğlu, kış mevsimi toplamı da normalin %47 üstüne çıktığını vurguladı.

Ege’de hem şubat hem de 5 aylık su yılının çok güçlü seyrettiğini, 5 aylık toplam 496,2 mm ile normalin %33 üstünde olduğunu belirten Bayramoğlu, “Güneydoğu Anadolu’da da tablo geçen yıla göre oldukça iyi; 5 aylık dönemde yağış 387,3 mm ile normalin %15, geçen yılın aynı döneminin ise %100’den fazla üzerinde. Bu yüzden özellikle Güneydoğu ve İç Anadolu kıraç hububat alanlarında geçen yıla göre daha umutlu bir görünüm var” dedi. 

BUĞDAYDA YÜKSEK REKOLTE BEKLENTİSİ

Bayramoğlu, mart sonu itibarıyla, erken ve orta dönem gelişim safhaları için buğday ve arpada büyük ölçüde yeterli nemin sağlandığına dikkat çekerek, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Toprak profiline su depolanması iyi durumda ve bu, kuru tarım yapılan buğday-arpa alanları için önemli avantaj. Nitekim TMO çevresinde ve piyasa yorumlarında 2026 sezonu için “yüksek rekolte” beklentisi dillendiriliyor.

Fakat kesin hüküm vermek için erken: tane doldurma öncesi ve sırasında Nisan sonu-Mayıs yağışlarının dağılımı ile sıcak hava dalgalarının şiddeti belirleyici olacak. Bahar normallerin altında kapanırsa bugünkü olumlu tablo kısmen zayıflayabilir.

Hububatta şu an için artış yönlü beklenti daha güçlü. TÜİK’in 2025 birinci tahmininde buğday üretimi 19,6 milyon ton ile bir önceki yıla göre %5,8 düşüş, arpa üretimi ise 7,5 milyon ton ile %8,0 düşüş göstermişti. 2026 sezonu ise yağış rejimi bakımından 2025’in aynı dönemine göre belirgin biçimde daha elverişli başladı.

Bu nedenle, eğer Nisan-Mayıs’ta ciddi kuraklık ya da yaygın don/ısı stresi yaşanmazsa, özellikle buğday ve arpada 2025’e göre toparlanma ve artış beklemek daha mantıklı.”
 

2025'E GÖRE DAHA İYİ

Bayramoğlu, 2026 üretim tahmininin henüz yayımlanmadığını ancak, hububatta erken sezon beklentisin olumlu olduğuna işaret ederek, “TMO’nun fenolojik raporları ve sektördeki değerlendirmeler, buğday ve arpada yüksek rekolte ihtimalini güçlendirdi. Bazı piyasa analizleri buğdayda çok güçlü bir artış olabileceğini savunsa da bunlar resmi tahmin değil; güvenilir çerçeve olarak söylenebilecek ifade,  ‘2026’nın şu aşamada 2025’e göre daha iyi bir hububat yılı olma ihtimali yüksektir’ şeklinde” dedi. 

“İLKBAHARDAKİ GEÇ DONLAR MEYVE VE SEBZE İÇİN RİSK”

Bayramoğlu, meyve-sebzede ise ürün ve bölge bazlı ayrışma olasılığının daha yüksek olduğunu belirterek, yağış ve nemin yeterli olmasının tek başına olumlu olmadığını, meyve ve sebzede fenolojik dönemin çok hassas olduğuna işaret etti.

Bayramoğlu, MGM, ilkbahar geç donlarının meyve ve sebze için ciddi risk oluşturduğunu ifade ederek, özellikle erken uyanan meyve ağaçlarıyla fide ve turfanda sebzelerin don zararına açık olduğunu vurguladı.

Ayrıca şubat ayının ülke genelinde normallerin 3,5°C üzerinde geçtiğini anlatan Bayramoğlu, “Kış mevsimi de normallerin 1,9°C üzerinde gerçekleşti. Bu sıcak seyir bazı bölgelerde fenolojiyi öne çekip don riskini daha hassas hale getirebilir. Bu nedenle hububatta nem olumlu iken, meyve-sebzede “iyi yağış = kesin yüksek verim” sonucu çıkarmak doğru olmaz” diye konuştu.

“GÜÇLÜ REKOLTE FİYAT ARTIŞ HIZINI YAVAŞLATIR”

Zeki Bayramoğlu, yağışlı sezonun en net olumlu etkisinin, özellikle kuru alanlarda ve sulamalı işletmelerde sulama ihtiyacını ve suya bağlı enerji maliyetini bir miktar hafifletme potansiyeli olduğunu vurguladı.

Hububatta rekolte güçlü gelirse, hasat döneminde arz artışı nedeniyle fiyat artış hızının yavaşlayabileceğine işaret eden Bayramoğlu, şu öngörülerde bulundu: “Hatta kalite ve bölgesel verime bağlı olarak bazı ürünlerde daha yumuşak bir piyasa görülebilir.

Buna karşılık maliyet enflasyonu yüksek kaldığı için fiyatlarda sert düşüş beklemek temkin gerektirir. Sebze-meyvede ise fiyat yönü daha belirsizdir: yağış/nem olumlu olsa bile don, hastalık baskısı veya bölgesel arz kaybı yaşanırsa fiyatlar yukarı gidebilir.

Bu yüzden 2026’da en olası senaryo, hububatta nispeten rahatlayan bir piyasa, meyve-sebzede ise daha oynak fiyatlar görünümüdür. Bu çıkarım, mevcut yağış verileri, MGM’nin tahminleri ve güncel maliyet endeksi birlikte değerlendirildiğinde yapılan bir ekonomik yorumdur.”

Gübre Krizi İddialarına DMM’den sert yanıt: Her şey kontrol altında!