Uzmanlar uyardı: Savaş uzarsa borsada büyük kırılma kapıda!

• HABER7-ÖZEL

Borsada; kısa vadede savunma, enerji ve petrokimya sektörleri öne çıkarken, savaşın seyrine göre havacılık, ulaştırma ve bankacılıkta fırsatlar oluşabilir.

Uzmanlara göre; önümüzdeki dönemde borsanın yönü büyük ölçüde jeopolitik gelişmeler, faiz politikası ve enflasyon görünümüne bağlı olacak. 

Ekonomist Üzeyir Doğan ile Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Erhan Aslanoğlu, borsadaki son gelişmeleri ve ileriye dönük beklentileri Haber7’ye değerlendirdi. 

“BORSADA İLK ÇEYREK İKİ FARKLI HİKAYE SUNDU”

Ekonomist Üzeyir Doğan, borsada yılın ilk çeyreğinin iki ayrı dönemde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Ocak ayı başından şubat ortasına kadar olan sürecin oldukça pozitif geçtiğini ifade eden Doğan, bu dönemde son yılların en güçlü ocak ve şubat başı performanslarından birinin görüldüğünü, yabancı yatırımcı girişlerinin de yükselişi desteklediğini söyledi.

Şubat ortasından itibaren ise tablonun değiştiğine dikkat çeken Doğan, “Önce kar realizasyonu satışları başladı, ardından şubat sonunda başlayan ABD-İran gerilimi piyasada sert bir düzeltme sürecini tetikledi” dedi.

“BELİRSİZLİK ARTTI, PİYASA YÖN BULMAKTA ZORLANIYOR”

Şubat ortasından mart sonuna kadar geçen sürecin daha negatif bir seyir izlediğini belirten Doğan, bu dönemde belirsizliğin de önemli ölçüde arttığını vurguladı. Yılın ikinci çeyreğine de aynı belirsizliklerle girildiğini ifade eden Doğan, “Piyasaların yön bulmakta zorlandığı bir atmosfer içerisindeyiz” değerlendirmesinde bulundu.

“SAVAŞ UZARSA TAHVİL PİYASALARINDA DAHA BÜYÜK ÇÖKÜŞLER GÖREBİLİRİZ”

Savaşın piyasalar üzerindeki etkilerine de değinen Doğan, şöyle devam etti:

• “Petrol gibi enstrümanlarda çok daha sert etkiler gördük ama hisse senetleri piyasalarında görece temkinli bir yaklaşım olduğunu söylemek mümkün.

• Bu sadece Borsa İstanbul üzerinde değil gelişmiş ülke borsalarında da benzer durum oldu.

• Savaşın ilk bir aylık sürecinde gerek ABD, gerek Avrupa gerekse Borsa İstanbul'a baktığımızda hemen hemen benzer kayıpların yaşandığını söylemek mümkün.

• Kayıplar ortalama olarak yüzde 7-8 civarında gerçekleşti.

• Burada temel etken biraz Trump'ın özellikle piyasalarda bir çöküş yaşanmasını engelleme adına piyasalar kötüye gittiğinde yaptığı açıklamalarla piyasayı tekrar dengeye getirmesi etkili oldu diyebiliriz.

• Yani bir noktada piyasaların bir çöküş yaşamasının önüne geçilmek istendi ve şu ana kadar da bunda başarılı oldu demek mümkün.

• Ama süreç uzayacak olursa lafla peynir gemisinin yürümeyeceği gibi Trump'ın söylemleriyle de borsaların yükselmesi ya da düşüşten korunması da mümkün olmayacak.

• O nedenle eğer savaş uzarsa hisse senedi piyasalarında da şu ana kadar görece istikrarlı seyreden tahvil piyasalarında da çok daha büyük çöküşler görebiliriz. Bunu da göz ardı etmemek gerekiyor.”

SAVUNMA SANAYİ VE PETRO KİMYA POZİTİF ETKİLENDİ

Doğan, yatırımcılara endeks bazında ‘buradan al buradan sattan’ ziyade hisse ve sektör bazlı bu dönüşümlere ya da seviyelere dikkat etmelerinin daha doğru olacağını söyledi.

Savaşın sistematik bir risk haline dönüşmesi durumunda, bugün pozitif ayrışanların negatif yönde etkilenebileceğini dile getiren Doğan, kısa vadede savunma sanayi ve petrokimya sektörünün şu anda en çok pozitif etkilenen sektörler olduğunu belirtti.

Doğan, “Bununla birlikte hisse senetlerindeki genel satış eğilimi hisse özelinde de daha defansif olabilecek, hisse fonlarının tercih edebileceği, düşüşten koruyabilecek sektör ve şirketler de örneğin; burada gıda perakendeciliği ön plana çıkabiliyor. Belki iletişim telekomünikasyon tarafı ön plana çıkabilir.

Bu tarz sektörlerde yine daha güvenli olarak algılanabilir ama savaş bir sistematik risk oluşturmaya başlar ve hisse senetleri piyasalarında küresel ölçüde genel bir satış dalgasına bürünecek olursa bu durumda en güvenli gördüklerinizde bile sert satışlar görülebilir buna da dikkat etmek gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“PARAYI KATLAMA DÖNEMİ DEĞİL PARAYI SAKLAMA VE KORUMA DÖNEMİ”

Üzeyir Doğan, şu anda ABD Fed Başkanı değişim sürecini ve bu savaşın etkilerini de göz önünde bulundurduğumuzda parayı katlama dönemi değil, parayı saklama ve koruma dönemi olduğunu vurguladı.

O nedenle hisse senetlerinin de biraz daha uzun vadeli ve seçici hisselerden oluşması koşuluyla bir portföy oluşturulması gerektiğini öneren Doğan, “ Portföyün ana kısmının ben şu aşamada işte daha sabit getirili riski düşük olan para piyasası fonları, katılma fonları, para piyasası katılma fonları ya da kısa vadeli mevduat, katılım hesapları ya da tahvil sukuk gibi alanlarda tercihe göre değerlendirilebilir” dedi. 

“YATIRIMCILAR VOLATİLİTEYİ YÖNETEBİLECEKLERİNİ ÇOK FAZLA DÜŞÜNMESİN”

Üzeyir Doğan, yatırımcılara şu önerilerde bulundu: “Özellikle bu savaştan dolayı emtia fiyatlarında çok ciddi bir volatilite var. Bu açıdan yatırımcılar volatiliteyi yönetebileceklerini çok fazla düşünmesinler.

Burada bir sefer doğru olsa bile ikincisine çok ciddi zararlar hatta paranın tamamının kaybı gibi senaryolar da gündeme gelebilir.

Bu kadar belirsizliğin yüksek olduğu bir atmosferde topyekün oradan uzak kalmanın fayda sağlayabileceği kanaatindeyim.

İlerleyen dönemde daha düşük riskli, şansın daha az etkili olduğu ve bilgiye dayanabilir yatırım stratejisi kurabilmek için bu dönemde paralarını burada heba etmemeleri gerekiyor. O nedenle oradan uzak durmalarını da tavsiye ederim.”

“MERKEZ BANKASI FAİZ ARTIRMAK ZORUNDA KALABİLİR”

Doğan, savaş başladığında Merkez Bankasının proaktif davrandığını ve haftalık repo ihalelerini durduğunu ve gecelik fonlamaya geçtiğini hatırlatarak, şunları kaydetti; “Böylelikle aslında piyasaya verdiği fonun maliyetini 37'den 40'a çıkartmış oldu. Bu aslında bir nevi faiz artışı diyebiliriz. Bu süreç devam ediyor.

Şimdi bu ay Merkez Bankası'nın toplantısı gerçekleşecek. Bir faiz artışı gelir mi? Emin değilim. Çünkü eğer savaş kısa sürede sonlanacak olursa belki bu faiz oranlarıyla mevcut durumda bunu devam ettirebilmek mümkün.

Ama  savaşın sönümlenmeyeceği algısı ağırlık kazanırsa toplantıya kadar ya da toplantı sonrasında bu durumda Merkez Bankası  ilk toplantıda ya da belki ara toplantı kararıyla bir faiz artırmak durumunda da kalabilir.

Özellikle bankalarda son dönemde yaşanan sert satışlarda da zaten bu faizlerdeki yükselişin ve olası faiz artışlarının da beklentilerinde etkili olduğunu söylemek mümkün. Faiz borsanın düşmanıdır. Yani faizin arttığı bir dönemde borsa alternatif olarak çok tercih tarafında olmaz.”

SAVAŞIN SEYRİ BELİRLEYİCİ OLACAK

Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Erhan Aslanoğlu, Türkiye'de hisse senedi piyasasının bu yıla pozitif bir başlangıç yaptığını belirterek, özellikle savunma hisseleri öncülüğünde yükseliş yaşandığını ifade etti. 

Türkiye borsasının pozitif yönde gittiğini ifade eden Aslanoğlu, şöyle devam etti:  “Ayrıca faiz indirimleriyle finansal hisse senetlerinin bankacılık başta olmak üzere olumlu seyrettiği bir döneme başladık.

Fakat özellikle savaşın etkisiyle büyümede aşağı yön, şirket karlarında düşüş beklentisi ve faiz indirimlerinin bir süreliğine ortadan kalkması hatta artırımının gündeme gelmesi borsayı olumsuz etkiledi.

Savaşın süreci, ne kadar süreceği önümüzdeki dönemde tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de hisse senedi piyasasının ana belirleyeni olacak. Küresel ekonomi ve Türkiye büyümede yavaşlama ve yüksek enflasyon sürecine ne kadar daha fazla yönelirse yani bir stagflasyon ihtimali ne kadar artarsa borsalarda, Türkiye hisse senedi piyasası da o kadar olumsuz etkilenir.” 

“TÜRKİYE’YE YÖNELİM ARTABİLİR”

Aslanoğlu, savaşın önümüzdeki günlerde sona ermesi halinde Türkiye’de iç talebin gücünü koruyabileceğini, faiz indirim beklentilerinin yeniden gündeme gelebileceğini belirtti.

Yaşanan sürecin Türkiye’ye yönelimi artırabileceğine de dikkat çeken Aslanoğlu, yabancı yatırımcı iştahındaki artışla birlikte piyasada yukarı yönlü bir hareketin görülebileceğini ifade etti. 

Aslanoğlu, hisse başına fiyatların 300 dolar seviyelerinde seyrettiğini belirterek, savaşın sona ermesi halinde bu seviyelerin bir miktar daha yukarı taşınabileceğini ifade etti. 300–350 dolar bandının korunabileceğini vurgulayan Aslanoğlu, enflasyon ve kurdaki olası yükselişin de etkisiyle borsanın 16.500–17.000 bandına doğru hareket edebileceğini, hatta bu seviyelerin de üzerine çıkabileceğini dile getirdi.

SAVUNMA VE ENERJİ SEKTÖRLERİ ÖNE ÇIKIYOR

Sektörel etkiler hakkında da değerlendirmelerde bulunan Aslanoğlu, savunma ve enerji sektörlerinin öne çıktığını, savaşın sona ermesi durumunda ise ulaştırma, havacılık ( Türk Hava Yolları başta olmak üzere), bankacılık, lojistik ve bazı sanayi kollarında olumlu bir tablo görülebileceğini söyledi.

Savaşın uzaması halinde ise savunma ve enerji dışındaki sektörlerin olumsuz etkilenebileceğini belirten Aslanoğlu, gıda sektörünün ise bu süreçte görece daha dirençli kalabileceğini ifade etti.

Borsa İstanbul'da yükseliş başladı: Ralli başlangıcı mı?